Anadolu’nun kırılgan ekosistemleri
"Bölgesel Bir Bakış" sunan bu yazılar, Türkiye’nin doğal mirasını geleceğe aktarmanın bir tercihten öte, yaşamın ta kendisini savunmak olduğunu hatırlatmayı…
Munzur Vadisi
Munzur’u savunmak, milyonlarca yıllık bir evrimsel süreci, özgürce akan bir nehri ve bir toplumun kimliğiyle birleşmiş ekosistem bütünlüğünü geçmişin güzellikleriyle…
Phaselis Antik Kenti
Phaselis yalnızca geçmişin sessiz bir kalıntı topluluğu değil; antik dünyanın ticaret ahlakını, denizcilik bilgisini ve kültürel sürekliliğini bugüne taşıyan yaşayan…
Bipolar bozuklukta travmatik stres ve ruhsal travma terapisi
Bipolar bozukluk depresyon ve mani/hipomani dönemleri ile giden, tedavi olmadığı takdirde hem kişi için hem de yakınları için hayat kalitesini…
Bipolar bozukluk tedavi olur mu? Nasıl tedavi edilir?
Bipolar Bozukluk iyileştirilebilir bir hastalık olmasa da, atak dönemleri, belirtileri ve yinelenmesi kontrol altına alınarak tedavi edilen bir durumdur.
Bipolar bozukluğu tanımayan kalmasın!
Peki ne ola ki bu duygudurum? Yenilir mi yutulur mu? Neden bozuluyor? Düzeni bozulunca neler oluyor?
Immanuel Kant: İnsanlık öğretmeni ve dünya bilgesi
Bu yıl insanlık, tarihinde gelmiş geçmiş en büyük evlatlarından birisinin 300. doğum yıldönümünü kutluyor.
Immanuel Kant’ın toplumumuz için söyledikleri
Felsefe hayatın içindedir. Şu ya da bu filozof şunu ya da bunu söylemiş, sözler kendi başlarına bir şey ifade etmezler.…
Kant’ta eleştiri ve aydınlanma
Bu kısacık yazı, Kant’ın Teorik Aklın Eleştirisi’ne yazdığı I. ve II. Önsöz ile Aydınlanma Nedir? yazısından hareketle eleştiri, akıl, özgürlük…
Bizim ‘Karaoğlan’
Felsefenin bilimselleşmesi aynı zamanda felsefeyi insanların pratik dertlerine deva olabilen bir teorik bilimsel bir uğraşa da dönüştürmeyi amaçlar.
Marx’ın Ekonomi Politik anlayışı
Marx’ın ekonomi politik anlayışının, Klasik yaklaşıma önemli felsefi temeller sağlayan bir bakış açısı geliştirdiğini, bu yolla da Klasik Politik İktisadı…
“Marksizmin müritleri değiliz”
“Marx’tan geriye kalan, ‘tezler’den çok, yöntemdir. Devlet’e, topluma, toplumsal sınıflara, teknolojiye, üretim ve bölüşüm ilişkilerine bakarken bu yöntemi kullanırız, tarihsel…
Fransız Devrimi’nin serüveni ve bilim
Fransız Devrimi toplam olarak bilimin, eğitim, sanayinin önünü açtı; yaygınlaşmasını ve halk arasında kök salmasını sağladı. Bu sayede büyük bir…
Lenin’den Stalin’e Rus Devrimi ve bilim
Sovyetler Birliği’nin bütün kazanımlarının ve başarılarının temeli Stalin döneminde atılmıştır. Fakat Putin’in “Tarihin en büyük stratejik felaketi” dediği 1991 çöküşünün,…
Devrim ve bilim
Atatürk, “Dünyada her şey için, maddiyât için, maneviyât için, hayat için, muvaffakiyet için en hakikî mürşit ilimdir, fendir; ilim ve…
Simülasyonda doğruyu aramak
Artık yanlış bilmek, hayatta kalma şansınızı değiştirmiyor. Bilakis, bunu pazarlayabilecek bir mecra bulabilmek, günümüz şartlarındaki “hayatta kalma” konusunu kolaylaştırabilir.
Yirmi birinci yüzyılda felsefenin problemi ve başlangıcı olarak yeni insanlık hali
Felsefe kendisini yeniden inşa ederken kendi çağının felsefi gereksinimlerinden ve felsefe tarihinin doruk noktasında bulunan felsefe hareketinin mirasından hareketle kendisini…
İnsanlığın direksiyonu
Bilişsel evrim ile teknolojik gelişmelerin etkileşiminin, insanların düşünme yetenekleri ve bilgi işleme süreçleri üzerinde büyük bir etkiye sahip olduğunu görüyoruz.
Niyazi Berkes
Öyle anlaşılıyor ki Batılılaşma ve laiklik, Berkes’in üzerinde durduğu ve anlamaya çalıştığı en önemli sorunlar ve olaylardı.
Atıf Şengün
Atıf Şengün’ün akademik çalışma alanını genlerin canlılık üzerine etkisi, dev kromozomlar ve antikanserojen maddeler olarak belirtmek mümkündür.
Sara Akdik
Akdik’in verdiği dersler Genel Botanik, Moleküler Biyoloji, Sitoloji, Genetik, Kriptogam, İnsan Genetiği, Evolüsyon, Bitki Coğrafyası ve Farmakobotanik dersleridir.
Bilim tarihi ve Atatürk
Atatürk’ün asıl talebi “Türklerin medeniyet tarihindeki yerinin” belirlenmesiydi; çünkü ancak bu sayede oryantalistlerin Türklere ilişkin önyargılarını gidermenin mümkün olacağına inanıyordu.
Türkiye’de bilim karşıtlığının yükselişi (12 Eylül 1980 sonrası gelişmelere genel bir bakış)
1923-1938 yılları arasında egemen olan “yönetim anlayışı”, akıl ve bilim üzerine inşa edilmişti. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonraki süreçte, Batı Bloku…
Cumhuriyet’in 100. yılında eğitimi dönüştürmek
Tıpkı eğitimde olduğu gibi bugün attığınız bilimsel adımların çıktılarını görmek biraz zaman alacaktır. Ancak bu adımların sadece eğitimle ilgili alanlarda…
Politik katılım ve modern seçim hakkının anlamı
Temsili demokrasinin her boyutunda gözlemlenen yabancılaşma problemlerinin ışığında doğrudan demokrasinin gerekliliği ve olanaklılığı üzerine yeniden düşünmek acil ve zaruri oldu.
Seçimlerimizde özgür irademiz var mı? Kişi özerkliği nereye kadar?
Kant, ahlaklılığın ancak özgürlükle birlikte bulunduğu zaman anlamlı olduğunu ve ahlak yasasının özgürlük varsayımı üzerinde temellendirilebileceğini öne sürer.
İnsanlar oy ve diğer tercihlerinde nasıl karar veriyorlar?
Niye oy verdiğimizden bağımsız olarak oy verdikten sonra, oy verme gerekçelerimizi daha da genişletiyor ve oy verdiğimiz seçenek için kendimize…
Ana dilimizi unutup başka bir dil konuşmaya başlayabilir miyiz?
Acaba bir kişinin hastalık ya da kaza sonrası ana dilini/dillerini unutmuş olarak kendine gelme olasılığı var mı?
Doktorum daha çok tetkikle daha doğru karar verebilir mi?
En sık duyduğum serzenişlerden birisi “Ama beyin MRG çektirmeden senin migrenin var dediniz!” Pekâlâ, bu serzenişler ya da bu algı…
İnsan doğuştan kötü bir tür müdür?
Biz insanlar doğuştan kötü olmaya meyilli bir tür müyüz? Genellikle öyle olduğunu düşünürüz ancak tabii ki değiliz.
Ördekler, penisleri ve Amerikan ekonomisi
Yanık türkülerin yeşil başlı gövel ördeklerinden esinlenilen romantizm yalnızca bizim hayallerimizde var; gerçek dünyada bu türlerin aşk hayatları çok daha…
Doğanın sıradışı tasarımları: Dikenli, kemikli veya tek kullanımlık
İnsanlar genellikle penislerin sadece güçlü ve heybetli hayvanlarda var olduğu yanılgısındadırlar. Fakat solucanlardan böceklere doğada pek çok türün erkeklerinde oldukça…
Sperm orduları ve erkekler arasında evrimsel bir yarış
Doğada ziyanı minimuma, dölleme yeteneğini maksimuma çıkarmanın her yolu makbuldür.
Zihnin iç görüntüleri: Beyin görmeden görmeyi nasıl açıklıyor?
Ortada hiçbir görsel uyaran yokken beyniniz yine de görme benzeri bir deneyim üretir. İşte bu olguya zihinsel görselleştirme (visual mental…
“Denizde bir balina ile karşılaşırsanız çok mutlu olmalısınız”
Fethiye'de yaşanan olaydaki gibi bir deniz memelisi ile açık denizde karşılaşmak son derece heyecan vericidir. Doç. Dr. Arda M. Tonay…
Dünyanın gerçek biyoçeşitliliği gözle görülmüyor: Mikrobiyal çeşitlilik
Bugün biyoçeşitliliği korumaya yönelik çalışmalar çoğunlukla gözle görülebilen canlı grupları üzerinde yoğunlaşsa da, ekosistemlerin sürdürülebilirliği için mikroorganizmalar da önemli rol…
Ahlâklı olmak hiçbir zaman yaptıklarının yeterli olmayacağı anlamına gelir
Sonuççuluk en iyi sonuca sahip olabilecek seçimi yapmakla yükümlü olduğumuz bir ahlâk teorisidir.
Okullarda ve toplumda şiddet dalga dalga yayılıyor: Çeyrek yüzyıllık politikaların ve mevcut eğitim modelinin kaçınılmaz sonucu
Rekabet savaş demektir. Bu durumda okullarımızın baştan sona şiddet sahneleri ile dolmasına şaşmalı mıyız?
Karl Marx, ulusların özgür halklar olarak kuruluşu ve insanlığın kurtuluşu
Modern dünyada insanlık ulusları ortaya çıkarmış; bu, insanlığın nihai kurtuluşu yolunda zorunlu bir adımdır; fakat egemen devletler olarak örgütlenmiş uluslar…
Kalbi başka yerde atanların vatanı Paris
İster monarşist bir Rus dükü veya Osmanlı halefi olsun, ister Türkiye’nin veya Rusya’nın bağrından kopup gelmiş bir devrimci ya da…
Bir tablo, bir coğrafya ve bitmeyen barışın resmi: “Timur’un Mezarı”nın Ankara’daki sessiz nöbeti
Barış, bazen kırılgandır. Sanat tarihinin öngördüğü güzellik ve barış ideası ile insanlık tarihini anlama çabasının aksine; güce ve iktidara tapınanların…
Stratejik iş birliği derinleşiyor: Türkiye-Çin çeviri köprüsü İstanbul’da kuruldu
TÜYAP İstanbul Uluslararası Kitap Fuarı'nda art arda düzenlenen etkinliklerde Türkiye ve Çin, kültürel ve akademik iş birliğini stratejik bir alana…
“Yoğurt: Türk Mutfağının Beyaz Altını”
Bizde yoğurt, güneş yanığına sürmekten belediyenin zehirlediği köpeği kurtarmaya kadar birçok amaç için kullanılır. Kültüre öyle sağlam yerleşmiştir ki, nereye…
Enginar paradoksu: “Enginarın hazinesini koruyan bekçiler dost mu, düşman mı?”
Özellikle pazarlarda, enginarların içinde bekletildiği 3 – 5 litrelik büyük plastik kaplar, çoğu zaman günlerce değiştirilmeyen birer bakteri yuvasıdır.
Ketojenik diyet: Metabolik bir dönüşüm mü, geçici bir trend mi?
Ketojenik diyet bugün dünya çapında pek çok insan tarafından uygulanan bir diyet çeşididir. Bilinçli ve doğru şekilde uygulandığında sağlık açısından…
Zihnin iç görüntüleri: Beyin görmeden görmeyi nasıl açıklıyor?
Ortada hiçbir görsel uyaran yokken beyniniz yine de görme benzeri bir deneyim üretir. İşte bu…
İnternette sessiz tür değişimi: Artık makineler “kullanıcı”
İnternet öldü mü? Hayır. Ama bildiğimiz haliyle “insanların interneti” büyük ölçüde tarihe karıştı.
Papağanlar isimleri zaman zaman insanlara benzer şekilde kullanıyor!
Bazı papağanlar yalnızca insan konuşmalarını taklit etmiyor; belirli bireyleri tanımlamak için isimler verip bu isimleri…
Yapay zekâ anlıyor mu, yoksa hesaplıyor mu?
Bugün yapay zekâ sistemleri (LLM’ler), insan dilini işleme konusunda tarihte görülmemiş ölçekte bir başarı göstermektedir.