Araştırmaya göre öfke, zorluklar karşısında faydalı olabiliyor.
Çeviri: Sena Kaplan
Amerikan Psikoloji Derneğinin yayımladığı bir araştırmaya göre olumsuz bir duygu gibi görünse de öfke, hayattaki zorluklarla baş etmemizde güçlü bir motivasyon kaynağı.
Texas A&M Üniversitesinde Psikoloji ve Beyin Bilimleri Bölümünde profesör ve araştırmanın başyazarı olan Dr. Heather Lench, “İnsanlar genellikle mutluluk durumunu ideal olarak görüyor ve çoğu insan, mutluluğun peşinden koşmayı büyük bir yaşam hedefi olarak görüyor. Olumlu duyguların insanların fiziksel ve mental sağlığı için ideal olduğu düşünülse de yakın zamanlı çalışmalar, olumsuz bir duygu olan öfkenin de iyi sonuçlara yol açtığını gösteriyor.” diyor.
Uzun yıllardır duyguların ne olduğu ile ilgili kabul gören işlevselci teoriye göre iyi ya da kötü tüm duygular bireyi çevresindeki önemli durumlara karşı uyarma amacı taşır. Buna göre her duygu başka bir yanıta karşılık geliyor olabilir. Örneğin; üzüntü, bir kişinin duygusal desteğe ya da yardıma ihtiyacı olabileceğini belirtirken öfke, bir sorunun üstesinden gelebilmek için kişinin gerekli adımları atması gerektiğini belirtebilir.
Hedeflere ulaşmada öfkenin rolünü daha iyi anlamak için araştırmacılar 1000’den fazla katılımcıyla bir dizi deney gerçekleştirdi ve 1400’den fazla katılımcının yanıtladığı anket verilerini analiz etti. Her deneyde araştırmacılar ya duygusal bir yanıtı (öfke, eğlenme, arzu ya da üzüntü) ya da nötr bir duygu durumunu önceden tanıyarak katılımcılara zorlu bir hedef koydu. Araştırma Journal of Personality and Social Psychology’de yayımlandı.
Bir deneyde katılımcılara spesifik ya da nötr bir duygu durumuyla ilişkilendirilen bir görsel gösterildikten sonra onlardan bir dizi kelime bulmacası çözmeleri istendi. Başka bir deneyde ise zorlu bir kayak video oyununda (slalom rotasında bayraklardan kaçınma) amaç yüksek puan almak iken daha kolay olan başka bir oyunda sadece zıplamak gerekiyordu. Tüm deneylerde çeşitli zorlayıcı koşullar altında öfke, insanların hedeflerine ulaşmadaki becerilerini nötr bir duygu durumuna kıyasla geliştirdi. Bazı durumlarda, artan skor puanları ve daha kısa tepki süreleriyle ilişkilendirildi. Özellikle bir deneyde öfke, daha iyi bir sonuç için hile yapma olasılığını attırdı.
Araştırmacılar aynı zamanda 2016 ve 2020 ABD Başkanlık seçimlerinde yapılan bir dizi anketteki veriyi analiz etti. Seçim öncesinde, kazanması istenilen adayın kazanamaması durumunda ne kadar sinirli olacakları soruldu. Seçim sonrasında da oy verip vermedikleri ve kime oy verdikleri soruldu. İstenilen aday kazanamadığında sinirli olacaklarını belirten kişilerin seçimlerde oy kullanma olasılığının daha da yüksek olduğu görüldü.
Lench, “Bu bulgular öfkenin, istenilen hedefe ulaşmada çabayı ve motivasyonu arttırdığını; bununla birlikte çoğu zaman elde edilen başarının da arttığını gösteriyor.” diyor.
Lench’e göre öfkenin insanları tetikleyerek hedeflerine doğru harekete geçirmesi hedeflerin çok zorlu olduğu spesifik durumlara özgü bir durum. Öfkenin, kayakla atlama oyunu gibi kolay hedeflerde daha az etkili olduğu gözlemlendi. Ayrıca Lench; öfke, her alanda başarıyı arttırırken, bazı durumlarda eğlenme ve arzu da başarı ile ilişkilidir diyor.
Lench son olarak şunları ekliyor:
“İnsanlar genellikle olumlu duyguları daha makbul görürken, olumsuz duyguları hayatında hiç istemiyor. Bizim araştırmamız, olumlu ve olumsuz duyguların birlikte daha iyi sonuçlar verdiğini ve olumsuz duyguların da bazı durumlarda gayet etkili olabileceğini gösteriyor. Yani özetle olumsuz olarak düşünülen duygular (öfke, bıkkınlık ve üzüntü gibi) hiç de o kadar kötü değil.”
Kaynak: https://www.apa.org/news/press/releases/2023/10/angry-goals
