Karbonifer Dönemi, yaklaşık 359 milyon yıl ile 299 milyon yıl arasında kalan Paleozoyik Dönem’in beşinci jeolojik zamanını kapsar. Dünya’nın günümüz ekosisteminin temellerinin atıldığı bir dönem olmasından kaynaklı olarak hem jeolojik hem de biyolojik açıdan önemli bir dönemdir. Bu dönemde büyük miktarda kömür yatağı oluşmasından dolayı döneme, Latince “karbon içeren” anlamına gelen Karbonifer adı verilmiştir.
Beyza Şentürk
Bu dönemin erken evrelerinde, iklim koşullarının elverişli olmasından dolayı, bitki örtüsü yoğundur. Büyük ağaçlar, dev eğrelti otları, likofitler gibi dev bitkiler dönemin karakteristik bitki örtüsünü oluşturur. Dönemin yoğun bitki örtüsünün özellikle bataklık bölgelerde ölümü, sıkışması ve fosilleşmesi, kömür yataklarının oluşumuna olanak sağlamıştır. Karbonifer Dönemi sonlarına doğru ilk tohumlu bitkiler ortaya çıkmaya başlamıştır.
Karbonifer Dönemi, aynı zamanda canlıların evrimsel süreci açısından önemli bir kilometre taşıdır.
Karbonifer Dönemi, aynı zamanda canlıların evrimsel süreci açısından önemli bir kilometre taşıdır. Denizlerde ilkel avcı köpek balıkları, lob yüzgeçli balıklar (sığ sularda hareket etmelerini sağlayan uzuv benzeri yüzgeçleri vardır ve amfibilerin atasıdır) ve ilkel akciğerli balıklar yaygındır.
İlk amniyotlar (tetrapod—dört bacaklılar—karasal ya da yarı sucul omurgalılar), amfibi atalarından bu dönemde ayrıldı. Amniyot yumurtalarındaki evrim, kara hayatına geçiş için önemlidir. Çünkü, içindeki embriyonun kurumasını önleyerek amniyotların, karada üremesine olanak sağlamıştır. Bu evrim, ileride doğaya egemen olacak kuşların, dinozorların, sürüngenlerin ve memelilerin atalarının ortaya çıkmasını sağlamıştır. Amfibilerin önemli evrimsel süreçler geçirmesinden dolayı Karbonifer Dönemi, aynı zamanda “Amfibiler Çağı” olarak da bilinir.
Amfibilerin önemli evrimsel süreçler geçirmesinden dolayı Karbonifer Dönemi, aynı zamanda “Amfibiler Çağı” olarak da bilinir.
Bu dönem, devasa eklem bacaklılara da ev sahipliği yapmıştır. Meganisoptera (yusufçuk benzeri böcekler) ve Arthropleura (bir tür kırkayak, Dünya tarihinde yaşadığı bilinen en büyük eklem bacaklı) gibi büyük eklem bacaklılar bu dönemde görülmüştür. Meganisoptera’ların kanat açıklığının yaklaşık 70 santimetre olduğu tahmin edilirken Arthropleura’ların uzunluğunun yaklaşık 2,6 metreye ulaştığı tahmin edilmektedir.
Eklem bacaklıların bu kadar büyük olması hakkında iki teori vardır: İlk teori, oksijen yoğunluğunun fazla olmasından dolayı eklem bacaklıların büyük boyutlara ulaşabilmesidir. Diğer teori ise çoğu hayvanın sucul veya yarı sucul olmasından dolayı karada rekabetin az olmasıdır.
Karbonifer Dönemi, “Karbonifer Yağmur Ormanı Çöküşü” adı verilen bir olayla sona ermiştir.
Karbonifer Dönemi, “Karbonifer Yağmur Ormanı Çöküşü” adı verilen bir olayla sona ermiştir. Karbonifer Yağmur Ormanı Çöküşü olayında iklim değişikliğinin önemli bir etkisi olduğu tahmin edilmektedir. Hava koşullarının daha kuru ve soğuk olması, çoğu bitki ve hayvan türünün yok olmasına neden olmuştur.
https://www.britannica.com/science/Carboniferous-Period
https://en.wikipedia.org/wiki/Carboniferous
https://en.wikipedia.org/wiki/Carboniferous_rainforest_collapse
