Çalışmamızın en önemli bulgusu, sonunda hayvanlar ve bitkiler gibi karmaşık yaşam formlarını ortaya çıkaran biyolojik gelişmelerin Dünya tarihinde muhtemelen iki kez olduğudur. İlki yaklaşık 2,1 milyar yıl önce, ikincisi ise 635 milyon yıl önce.
Dr. Ernest Chi Fru
Röportaj: Emrah Maraşo
Çeviri: Okan Nurettin Okur
İçerik Editörü: Harun Çakan
Karmaşık yaşamın başlangıcı bugüne kadar 635 milyon yıl geriye götürülüyordu. Dr. Ernest Chi Fru ve ekibi ise yaptığı çalışmalarla bu tarihi 1,5 milyar yıl önceye alıyor! Dr. Ernest Chi Fru ile GazeteBilim olarak özel bir röportaj yaptık.
Çalışmanız karmaşık yaşamın ortaya çıkışı hakkında yeni neler söylüyor?
Mevcut paradigma, karmaşık yaşamın 635 milyon yıl önce Kartopu Dünya Hipotezi olarak adlandırılan ve Dünya’nın tamamen buzla kaplı olduğu milyonlarca yıllık uzun bir dönemin ardından evrimleştiği yönünde. Bu hipotez, kutuplardaki buz tabakalarının ekvatora kadar uzandığını ve bunun da sera etkisinin tam aksine küresel bir buzul etkiye yol açtığını öne sürüyor.
Bu kalın buz tabakalarının milyonlarca yıl sonra erimesi neticesinde kıtasal karaların parçalandığına ve deniz suyuna büyük miktarda besin, özellikle de siyanobakteriler tarafından organik madde üretiminde kullanılan fosfor sağladığına inanılıyor. Bu da deniz suyunun oksijenlenmesine ve basit tek hücreli yaşam formlarının daha karmaşık ve büyük vücutlu organizmalara ve nihayetinde hayvanların evrimleşmesi için enerji sağlayan büyük bir besin rezervuarının oluşmasına yol açıyor.
Çalışmamız, yaşamın ilk kez karmaşık hale gelme dönemini, sanılandan 1,5 milyar yıl öncesine kadar geri götürüyor. Deniz suyu besin içeriğinin, bugün bildiğimiz karmaşık yaşamın ilk kez küresel egemenliğe yükseldiği 650 milyon yıl öncesinden sonra kaydedilenlere benzer miktarda artması gerekir. Ancak, incelediğimiz 2.1 milyar yıllık deniz tortullarında kaydedilen deniz suyu besin içeriğindeki artış, aynı zamanda bir iç denizin (Kızıldeniz suyuna benzer) muazzam miktarda fosforla zenginleşmesine yol açan iki kıta bloğunun çarpışmasıyla tetiklendi. Bol fosfor olmadan yaşam, özellikle de karmaşık yaşam var olamazdı.
İkinci olarak, bu olayı deniz suyu oksijen içeriğindeki hızlı artışın izlediğini ve böylece yaşamın daha karmaşık hale gelebilmesi için kaynak açısından zengin bir laboratuvar ortamı sağladığını gösteriyoruz. Ancak 635 milyon yıl öncesinden farklı olarak, daha geniş okyanuslarla bağlantısı olmayan bir iç deniz olan, besin açısından zengin olan bu havza sınırsız değil kapalı bir alandı. Bu durum, o dönemde okyanusların geri kalanının besin açısından son derece fakir ve oksijen açısından yetersiz olması sebebiyle ve yayılamadıkları için bu yeni yaşam formlarının yok olmasına yol açmıştı.
Ancak çalışmamızın en önemli bulgusu, sonunda hayvanlar ve bitkiler gibi karmaşık yaşam formlarını ortaya çıkaran biyolojik gelişmelerin Dünya tarihinde muhtemelen iki kez olduğudur. İlki yaklaşık 2,1 milyar yıl önce, ikincisi ise 635 milyon yıl önce. İlki küresel bir yer edinmekte başarısız olurken, ikincisi çoğalmış ve bugün gördüğümüz devasa biyoçeşitliliğe dönüşmüştür.
Peki kanıtınız nedir ve daha fazla kanıta ihtiyacınız var mı?
Kanıtlarımız arasında; deniz suyunda bulunan besin ve oksijen seviyelerini yeniden yapılandırabildiğimiz eski deniz tortul kayaçlarında korunan jeolojik ve kimyasal kalıntılar, bazıları karmaşık hareket kabiliyetine sahip büyük fosiller yer alıyor.
Çalışmalarınız dünya tarihini ve bilim tarihini nasıl değiştirecek?
Daha önce ifade ettiğim gibi, araştırmamız karmaşık yaşamın evrimine yönelik biyolojik deneylerin Dünya tarihinde en az iki kez gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor. Her iki durumda da büyük bir deniz fosfor rezervuarının, deniz suyu oksijenlenmesi ile birlikte temel gereklilikler olduğunu ve her iki örneğin de felaketle sonuçlanan çevresel değişimlerin sonunda meydana geldiğini göstermektedir.
