Yapılan araştırma, uzun vadeli etkiler konusunda detaya girmese de, arıtımdan geçen ve çevreye ulaşan sukraloz miktarına bağlı olarak ekosistemlerin dengesinin bozulabileceğini ortaya koyuyor.
David Nield
Çeviri: Sedef Çakır
Sukraloz sıfır kalorili birçok yiyecek ve içecekte bulunan bir yapay tatlandırıcıdır ve vücut tarafından parçalanamaz. Yapılan yeni bir araştırmaya göre, parçalanamamasından dolayı bu yapay tatlandırıcı sucul besin ağının en altında bulunan mikroorganizmalara zarar veriyor.
Florida Üniversitesi’nden deniz bilimci Tracey Schafer konu hakkında “Biz vücudumuzda sukralozu parçalayamıyoruz, bizler gibi birçok mikroorganizma da parçalayamıyor. Çünkü sukraloz kolay bir şekilde dejenere olmayan, oldukça sağlam bir molekül. Bu sebeple, çevre ve mikrobiyal topluluklar üzerinde nasıl bir etkisinin olduğu merak konusu.” ifadelerini kullandı.
Ekip, Florida’nın Marineland bölgesinden tatlı ve hafif tuzlu alanlardan örnekler elde etti ve bu örnekleri sukraloza maruz bıraktı. Yapay tatlandırıcının etkisi siyanobakteri ve diyatom üzerinde 5 gün boyunca incelendi ve sukralozun kesinlikle bir etkisinin olduğu gün yüzüne çıkarıldı. Sukraloza maruz bırakılan tatlı sudaki siyanobakteri konsantrasyonu arttı. Hafif tuzlu suda ise önce arttı, daha sonra aniden düştü. Diyatomlarda ise hem tatlı suda hem de hafif tuzlu suda (acı su) sukraloza maruz bırakıldıktan sonra popülasyonda sayıca azalma gözlemlendi. Ekip, bu etkinin tatlı su deneylerinde daha fark edilebilir olduğunu keşfetti.
Florida Üniversitesi’nden kimyager Amelia Westmoreland “Tatlı su topluluklarının sukralozu besin maddesi olarak kullanabilecekleri bir şeker sanma ihtimalleri bulunuyor.” sözlerini dile getirdi. Yapılan araştırma, uzun vadeli etkiler konusunda detaya girmese de, arıtımdan geçen ve çevreye ulaşan sukraloz miktarına bağlı olarak ekosistemlerin dengesinin bozulabileceğini ortaya koyuyor.
Konu diyatomlarsa, popülasyonların tamamen yok olma riski var. Onlar, okyanusun birincil üreticilerindendir ve karbon ve oksijen döngülerini düzenlerler. Dolayısıyla, sayılarının azalması besin zincirinin en altından itibaren tüm ekosistemi büyük ölçüde etkileyebilir.
Siyanobakteriler açısından değerlendirme yapıldığında, mikrobiyal topluluktaki diğer organizmalara hükmedebilirler. İlerleyen zamanlarda yapılacak araştırmalar potansiyel etkileri daha detaylı araştırmak için gereklidir. Sukraloz gibi yapay tatlandırıcılar normal dozlarda yiyecek ve içeceklerde güvenli sayılmaktadır. Fakat, yapılan bazı araştırmalar sonucu, bu tatlandırıcıların bağırsak mikrobiyotasını bozabileceği ve DNA’ya zarar verebileceği öne sürülmüştür.
Araştırmacılar, sukralozun ekosistemler üzerindeki etkisi ile ilgili sonuçlar elde etmek için çalışıyor. Şeker ve yapay tatlandırıcı tüketimini azaltmanın hem bizim hem de gezegenimiz için en iyi yol olduğu söylenebilir.
Schafer, “Bu çalışmanın sukralozun sucul topluluklara dair etkisini gözlemlemek için iyi bir basamak olduğunu düşünüyorum. Umuyorum ki, bu çalışma daha fazla araştırmayı öne çıkarır.” ifadelerini kullandı. Araştırma, Environmental Monitoring and Assessment dergisinde yayınlandı.
Kaynak:
https://www.sciencealert.com/artificial-sweetener-may-be-wreaking-havoc-on-microorganisms
Son Erişim Tarihi: 04/10/2024
