Roma nekropolündeki iskeletin göğüsleri üzerine yerleştirilmiş küçük demir çiviler, Antik Roma gömü uygulamalarına dair sıra dışı bir detayı gözler önüne seriyor: 1800 yıl önce, birileri yaşayanları ölülerden korumaya çalışmış.
Kenna Hughes-Castleberry
Çeviri: Sedef Çakır
GazeteBilim Yazı İşleri
Üç iskeletin göğüsleri üzerine yerleştirilmiş küçük demir çiviler, Antik Roma gömü uygulamalarına dair sıra dışı bir detayı gözler önüne seriyor: 1800 yıl önce, birileri yaşayanları ölülerden korumaya çalışmış.
Arkeolog Diletta Menghinello gömülerde çivi bulunması üzerine yaptığı açıklamada, “Roma döneminde ve sonraki evrelerde iyi belgelenmiş bir uygulamadır.” dedi.
Roma’nın kalbindeki geniş Ostiense Nekropolü’nde çalışan Diletta Menghinello ve meslektaşları, Roma Özel Süperintendansının 4 Mart tarihli çevrilmiş açıklamasına göre, göğüs üzerine bilinçli şekilde yerleştirilmiş çivilere sahip üç mezar keşfetti.
Ostiense Nekropolü ilk olarak 1919’da kazılmıştı. Fakat konut inşaatı öncesinde yapılan yeni arkeolojik çalışmalar, Via Ostiense üzerinde, Basilica of Saint Paul Outside the Walls yakınlarında mezarlığın başka bir bölümünü ortaya çıkardı. Diletta Menghinello’ya göre, yeni ortaya çıkarılan bu alan, Ostiense Nekropolü genişledikçe gömü geleneklerinin yüzyıllar boyunca ne gibi değişikliklere uğradığını daha net anlamaya yardımcı oluyor.
Diletta Menghinello, “Antik dönemde yolun kenarları, farklı mezar tiplerini içeren geniş bir Roma nekropolü tarafından kaplanmıştı.” sözlerini dile getirerek bu alanın MÖ 2. yüzyıl ile MS 4. yüzyıl arasına tarihlendiğini belirtti. Fakat nekropolün kesin sınırlarının hala tam olarak bilinmediğini de ekledi. Çivilerle gömülmüş iskeletler ise, muhtemelen MS 3. ve 4. yüzyıla tarihlenen basit mezarlarda bulundu. Bu çivilerin gizemi ise hala tam olarak çözülebilmiş değil.
“İşlevi farklı şekillerde yorumlandı.” diyen Diletta Menghinello, çivinin ölülerin geri dönüp yaşayanlara musallat olmasını önlemek için sembolik olarak onları sabitlemek adına kullanılmış olabileceğini belirtti. O zamanlar, eğer beden sabitlenmezse, ölülerin folklorda yaygın olan “revenant” yani yeniden canlanan bir cesede dönüşebileceğine inanılıyordu.
Ancak bu uygulama, ölen kişiyi korumayı da amaçlamış olabilir. Diletta Menghinello’ya göre, apotropaik bir uygulama (kötülükleri uzaklaştırmaya yönelik bir ritüel) olarak kullanıldığında çivi, ölen kişiyi öteki dünyanın tehlikelerinden koruyan ya da mezarın bozulmasını engelleyen bir tür tılsıma dönüşüyordu.
Menghinello, “Bu nedenle, bedenin son dinlenme yerini ihlal edebilecek kişilerden korunmasına hizmet ederken, öleni kötü niyetli güçlerden korumayı ve aynı zamanda hayatta kalan yakınları ölülerin yaşayanlar arasına geri dönme ihtimaline karşı güvence altına almayı amaçlamış olabilir.” dedi.
Kaynakça:
Son Erişim Tarihi: 27/03/2026
