Laodikeia kentinde yapılan kazılar, 2002 yılından beri devam ediyordu.
Haber: Richard Whiddington
Çeviri: İrem Karabayır
Son 20 yıldan fazladır, bugün Türkiye’de bulunan, Frigya’nın Roma eyalet başkenti olan Laodikeia kentinde yapılan çalışmalarla bazı önemli bulgular kaydedilmişti. Bunlardan freskli traverten duvarlar, İmparator Trajan’ın 3 metre yüksekliğe sahip, 2. yüzyıla ait bir heykeli ve süslü, sütunlu bir çeşme koruma altına alındı.
Biz artık bu binanın yedi ila on şehir üzerinde hâkim olan bir yönetim merkezi olduğunu biliyoruz. Ancak ilk defa böyle bir yapıya rastlıyoruz.
Celal Şimşek
Bu yıl ise çalışmalar, daha büyük başka bir hedefe yönlendirildi: Parlamento binası. Verimli bir toprak ve Anadolu ile Doğu Akdeniz’i birbirine bağlaması yönüyle avantajlı bir lokasyon ile kutsanmış Laodikeia, Roma döneminde büyümüş ve en sonunda Frigya’nın idari ve hukuk merkezi hâline gelmiştir.
Kent, MÖ 1. yüzyılda, Augustus hükümdarlığında inşa edildi. MS 7. yüzyıla kadar kullanımda kalan kentin kalbinde, 2000 yıllık bir taş bina oturuyordu. Yapının her iki yerinde ve agorada, önemli resmî ve idari belgelerin bulunduğu arşiv odaları bulunuyordu. Yanında da büyükçe bir hamam ve Roma Anadolusu’nda inşa edilmiş en büyük stadyum bulunuyordu.
Agora: Şehrin güneydeki giriş bölgesine bakan yol
Böyle büyük bir öneme sahip olmasına rağmen kazı çalışmaları, zamanla yeni sürprizler ortaya çıkarmaya devam etti. Binayı çevreleyen duvarlar beşgen, binanın ön cephesi ise altıgen bir yapıya sahipti. Öyle ki, Pamukkale Üniversitesi’nde görev alan arkeologlar, böyle bir yapının o bölgede daha önce hiç görülmediğini söylediler. Bina, alt ve üst kısımlara sıralanmış sütunlarla, 600 ila 800 üyenin konaklamasına imkân sağlayacak şekilde düzenlendi. Konsey üyelerinin ve konsey başkanının isimleri, bu sütunlara oyulmak suretiyle işlenmiş ve böylelikle bu durum, araştırmacıların bazı isimler bulmasına yardımcı olmuştur.
Öyle ki, Pamukkale Üniversitesi’nde görev alan arkeologlar, böyle bir yapının o bölgede daha önce hiç görülmediğini söylediler.
Araştırmacılar, binanın merkezinde yöneticiyi ya da baş yargıcı temsil ettiğini düşündükleri bir heykel buldular. Her ne kadar heykelin vücut kısmı, MS 2. yüzyıla tarihlense de kafa kısmı ondan en az 2 yüzyıl daha eski. Araştırmacılara göre bu durum, yeni yargıçlarla ve yöneticilerle birlikte kafa kısmının değiştirilmesinden kaynaklanıyor.
Baş arkeolog Celal Şimşek, bu yapı hakkında “Biz artık bu binanın yedi ila on şehir üzerinde hâkim olan bir yönetim merkezi olduğunu biliyoruz. Ancak ilk defa böyle bir yapıya rastlıyoruz. Roma dönemi Laodikeia yönetiminin kalbi olarak isimlendirebileceğimiz bu yer, oldukça büyük önem taşıyor.” dedi.
Kaynakça
https://news.artnet.com/art-world/ancient-roman-government-building-laodicea-turkey-2675544 (Son erişim tarihi: 15/08/2025)
