Hibakusha olarak da bilinen; Hiroşima ve Nagazaki’den atom bombasından kurtulanların oluşturduğu bu taban hareketi, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünyaya ulaşma çabaları ve nükleer silahların bir daha asla kullanılmaması gerektiğini tanıklıklarıyla ortaya koydukları için Barış Ödülüne layık görüldü.
Çeviri: Okan Nurettin Okur
Norveç Nobel Komitesi, 2024 Nobel Barış Ödülü’nün Japon Nihon Hidankyo örgütüne verilmesine karar verdi. Hibakusha olarak da bilinen; Hiroşima ve Nagazaki’den atom bombasından kurtulanların oluşturduğu bu taban hareketi, nükleer silahlardan arındırılmış bir dünyaya ulaşma çabaları ve nükleer silahların bir daha asla kullanılmaması gerektiğini tanıklıklarıyla ortaya koydukları için Barış Ödülüne layık görüldü.
Ağustos 1945’teki atom bombası saldırılarına cevaben, üyeleri nükleer silah kullanımının yıkıcı insani sonuçları hakkında farkındalık yaratmak için durmak bilmeden çalışan küresel bir hareket ortaya çıktı. Zamanla nükleer silah kullanımını ahlaki açıdan kabul edilemez olarak damgalayan uluslararası bir norm gelişti. Bu norm “nükleer tabu” olarak da biliniyor.
Hiroşima ve Nagazaki’den sağ kurtulan Hibakuşa’nın tanıklığı bu bağlamda çok önemlidir.
Bu tarihi tanıklar, kişisel hikayelerinden yararlanarak, kendi deneyimlerine dayanan eğitim kampanyaları oluşturarak ve nükleer silahların yayılmasına ve kullanılmasına karşı acil uyarılarda bulunarak dünya çapında nükleer silahlara karşı yaygın bir muhalefetin oluşmasına ve güçlenmesine yardımcı oldular. Hibakusha, tarif edilemez olanı tarif etmemize, düşünülemez olanı düşünmemize ve nükleer silahların neden olduğu anlaşılmaz acı ve ıstırabı bir şekilde kavramamıza yardımcı olmaktadır.
Norveç Nobel Komitesi yine de cesaret verici bir gerçeği kabul etmek istemektedir: Yaklaşık 80 yıldır savaşta hiçbir nükleer silah kullanılmamıştır. Nihon Hidankyo ve Hibakusha’nın diğer temsilcilerinin olağanüstü çabaları nükleer tabunun yerleşmesine büyük katkıda bulunmuştur. Dolayısıyla bugün nükleer silah kullanımına karşı bu tabunun baskı altında olması endişe vericidir.
Nükleer güçler cephaneliklerini modernize etmekte ve geliştirmekte; yeni ülkeler nükleer silah edinmeye hazırlanmakta ve süregelen savaşlarda nükleer silahların kullanılmasına yönelik tehditler savrulmaktadır. İnsanlık tarihinin bu anında, nükleer silahların ne olduğunu kendimize hatırlatmakta fayda var: dünyanın gördüğü en yıkıcı silahlar.
Önümüzdeki yıl, iki Amerikan atom bombasının Hiroşima ve Nagazaki’de tahminen 120.000 kişiyi öldürmesinin üzerinden 80 yıl geçmiş olacak. Bir o kadarı da takip eden aylar ve yıllarda yanık ve radyasyon yaralanmaları nedeniyle hayatını kaybetti. Günümüzün nükleer silahları çok daha büyük bir yıkıcı güce sahiptir. Milyonlarca insanı öldürebilir ve iklimi feci şekilde etkileyebilirler. Nükleer bir savaş uygarlığımızı yok edebilir.
Hiroşima ve Nagazaki cehennemlerinden sağ kurtulanların kaderi uzun süre gizlenmiş ve ihmal edilmiştir. 1956 yılında yerel Hibakusha dernekleri Pasifik’teki nükleer silah denemelerinin kurbanlarıyla birlikte Japonya A ve H-Bombası Mağdurları Örgütleri Konfederasyonu’nu kurdu. Bu isim Japonca’da Nihon Hidankyo olarak kısaltıldı. Bu örgüt Japonya’daki en büyük ve en etkili Hibakusha örgütü haline gelecektir.
Alfred Nobel’in vizyonunun özü, kendini adamış bireylerin bir fark yaratabileceğine olan inancıydı. Norveç Nobel Komitesi, bu yılki Nobel Barış Ödülü’nü Nihon Hidankyo’ya verirken, fiziksel acılara ve acı dolu hatıralara rağmen, yaşadıkları pahalı deneyimleri barış için umut ve bağlılık yaratmak üzere kullanmayı seçen tüm hayatta kalanları onurlandırmak istemektedir.
Nihon Hidankyo binlerce tanığın ifadesine yer vermiş, kararlar ve kamuoyu çağrıları yayınlamış ve dünyaya nükleer silahsızlanmaya duyulan acil ihtiyacı hatırlatmak üzere Birleşmiş Milletler’e ve çeşitli barış konferanslarına yıllık delegasyonlar göndermiştir.
Günün birinde, Hibakushalar tarihin tanıkları olarak artık aramızda olmayacaklar. Ancak güçlü bir anma kültürü ve bağlılıkla Japonya’daki yeni nesiller tanıkların deneyimlerini ve mesajlarını ileriye taşımaya devam ediyorlar. Dünyanın dört bir yanındaki insanlara ilham veriyor ve onları eğitiyorlar. Bu şekilde, insanlık için barışçıl bir geleceğin ön koşulu olan nükleer tabunun korunmasına yardımcı oluyorlar.
Nobel Barış Ödülü’nün 2024 yılı için Nihon Hidankyo’ya verilmesi kararı Alfred Nobel’in vasiyetine sıkı sıkıya bağlıdır. Bu yılki ödül, Komite’nin daha önce nükleer silahsızlanma ve silah kontrolü şampiyonlarına verdiği seçkin Barış Ödülleri listesine katılıyor. Nobel Barış Ödülü 2024 Alfred Nobel’in insanlığa en büyük faydayı sağlayan çabaları takdir etme arzusunu yerine getiriyor.
Kaynak: https://www.nobelprize.org/prizes/peace/2024/press-release/ (son erişim tarihi: 11.10.2024)
