Doğumdan sonra ailenin ruh sağlığı

Bebek henüz dünyaya geldiğinde, onun için “iyilik hali” büyük ölçüde ihtiyaçlarına hızlı ve tutarlı bir yanıt alabilmekten ibarettir. Bowlby’nin bağlanma kuramına göre, bebeklerin bakım verenleriyle yakınlık arayışı biyolojik bir ihtiyaçtır: ağladığında sakinleştirici bir ses duymak, kucaklanmak, acıktığında doyurulmak, istediğinde uyutulmak…

Uzm. Dr. Cemre Yaşöz – Uzm. Dr. Çiğdem Çelik Yaşar

Doğum

Şu ana kadar bir bebeğin zihne düşmesinden kucağa alınmasına kadar geçen yolculukta hayalleri, beklentileri, kaygıları konuştuk. Şimdiyse doğumdan bahsetme ve hayatımıza giren o muazzam ve talepkâr misafirle tanışma zamanı. Doğum, ebeveynliğe geçişin en görünür eşiğidir; sadece bebeğin rahimden kucağa geçişini değil, aynı zamanda bir annenin ve bir babanın doğuşunu da içerir.

Bebeğe kavuşmaya sayılı günler kala ebeveynleri en çok düşündüren konulardan biri de kuşkusuz doğumun ne şekilde olacağıdır. Doğum şekline karar verirken genellikle hekimler, anne ve bebeğin güncel durumunu, tıbbi geçmişlerini göz önünde bulundurarak önerilerde bulunur. Her iki ebeveynin de karar verme sürecine katılımını teşvik ederek annenin kendini güvende hissetmesini amaçlar. Bu süreçteki en kıymetli nokta, son kararın ne olduğundan çok, annenin kendini güvende ve desteklenmiş hissetmesidir.

Kadınlar için en uygun doğum süreçlerini anlamaya yönelik çalışmalar, doğum biçiminin kadınlar tarafından nasıl algılandığını, kültürel etkenlerin ve doğum sonrası dönemde aldıkları desteğin önemli ölçüde belirlediğini göstermektedir. Doğumun biyolojik seyrinden bağımsız olarak, annenin bu deneyimde yaşadığı duygusal tecrübe, doğum sonrası dönemde annenin iyilik hâli ve dolayısıyla anne-bebek ilişkisinin niteliği açısından kritiktir.

Gebelik boyunca gerçekleşeceği düşünülen -umulan- ideal senaryolar, doğum anının kaosu içinde eriyip gidebilir. Bu nedenle doğuma psikolojik hazırlığın temelinde, her an kontrol edilemeyen, içinde belirsizliklerin de olduğu bir sürece teslim olabilme kapasitesi yatar. Burada hem ebeveynlerin hem sağlık çalışanlarının ortak bir amaç için -anne ve bebeğin sağlığı- bir arada olduğunu ve bu bir aradalığın onarıcı gücünü akılda tutmak önemlidir.

Doğum anında baba, sadece fiziksel bir destek olmaktan öte hem anne hem de bebek için güvenli bir liman sağlar. Babanın doğumda aktif olarak bulunması, anneye duygusal ve fiziksel destek sağlayarak annenin stresini azaltır, ona daha güvende ve desteklenmiş hissettirerek doğum deneyimine olumlu etkilerde bulunur. Öte yandan, doğumda bulunan babalar, bebekleriyle daha erken ve güçlü bir bağ da kurabilir. Araştırmalar, bu babaların bebekle etkileşimde ve hoşgörüde daha yüksek puanlar aldığını göstermektedir. Babanın doğumdaki eşliği sadece o andaki değil, lohusalık ve sonrasındaki aile bütünlüğünü de güçlendirir  

0–3 ay yenidoğan ruh sağlığı

Bebek henüz dünyaya geldiğinde, onun için “iyilik hali” büyük ölçüde ihtiyaçlarına hızlı ve tutarlı bir yanıt alabilmekten ibarettir. Bowlby’nin bağlanma kuramına göre, bebeklerin bakım verenleriyle yakınlık arayışı biyolojik bir ihtiyaçtır: ağladığında sakinleştirici bir ses duymak, kucaklanmak, acıktığında doyurulmak, istediğinde uyutulmak… Tüm bunlar bebeğin ihtiyaçlarına verilen birer yanıttır ve onun zihninde güvenli bir dünyayı ilmek ilmek inşa etmenin ilk adımlarıdır. Bebeğin iç dünyasında güvenin ve sürekliliğin temellerini atar. Bu dönemde sakinleşmek için ebeveynlerinden yardım alan bebek; büyüyüp geliştikçe öğrenecek, zorlayıcı duygularıyla kendi baş etme mekanizmalarını geliştirecektir.

Bu noktada bebeklerin zihinsel gelişiminden bahsetmek evinizde olanları daha iyi anlamanıza ve yönetmenize yardımcı olabilir. İnsan beyni; mantık, planlama ve bilinçli karar verme merkezi olan korteks ve duygusal tepkiler ile hayatta kalma güdülerini yöneten limbik sistem (ilkel beyin) denen hayati bölgelerden oluşur. Bir bebek yeni doğduğunda, beynindeki kortikal bölgelerin gelişimi henüz tamamlanmadığından dış dünyadan gelen uyaranları mantık çerçevesinde değil, duyusal sistemden gelen uyaranlardan ve oradaki tanıdıklıklardan yola çıkarak daha ilkel bir şekilde algılar. Yani bir bebekle konuşurken onun algıladığı şey kullanılan kelimelerin içeriği değil, kendisiyle konuşan kişinin sesinin tınısı ve tonlamalarının dalgalanmaları olacaktır.

Bebeğin içsel ve dışsal uyaranlara anlık ve yoğun tepkiler vermesinin nedeni, hayatta kalmaya programlanmış ilkel beynin hakimiyetidir. Çünkü limbik sistem, tehlikeyi hızla algılayan ve yüksek sesle alarm veren bir “hızlı güvenlik sistemi” gibi çalışmaktadır. Bu ilkel alarm her çalıştığında ebeveynin bebeğin yanında olması, ona hızlıca yanıt vermesi, kendi sakinliğini onunla paylaşması ve ona güvende olduğunu hissettirmesi bebeği yatıştıracaktır. Zaman içerisinde korteksi gelişirken bir taraftan da bu döngünün her gün defalarca tekrarlanması ile bebek dünyanın daha güvenli bir yer olduğuna ikna olmaya ve dışarıdan gelen uyaranları anlamlandırmaya, bunlar üzerine düşünmeye başlayabilecektir.

Limbik sistemde bulunan amigdala adı verilen bölge, bebeğin algıladığı tüm duyuları ve bunlara tepkisini düzenlemekten, anıları duygularla ilişkili şekilde depolamaktan sorumludur. Erken çocukluk döneminden tanıdık gelen ama “hatırlanamayan” duyguların kaydedildiği yerdir, bebeğin alarm sistemi çalıştığında onu yatıştırmanın yolu da buradan geçer. Amigdaladaki güçlü koku ve ses hafızası sayesinde bebek; anne karnında duyduğu sesleri tanıyabilir, yeni sesleri kaydedebilir ve böylece güvenliğini sesler ve kokular aracılığıyla hızla ayırt edebilir.

Bu nedenle de tanıdık bir koku, tanıdık bir ses, ebeveynin kucaklayışı onu yatıştıracaktır. Ten teması ve ebeveyn tarafından verilen düzenli ve tutarlı yanıtlar, amigdalaya güvende olduğu mesajını iletir ve bu, bebeğin duygusal düzenleme becerisinin nörolojik temelini oluşturur.

Bu nörolojik kavrayış, bebeğin gerçek ihtiyaçlarını ve ebeveynlerin ruh halinin önemini anlamak açısından oldukça kıymetlidir. Bebekler dokunuşlardan-hatta kasların gerginliğinden bile- ve çıkarılan seslerden ebeveynlerinin duygusal durumunu adeta koklar ve hisseder. Bu nedenle bebeklerin, onlara gerçekten sakinlikle kulak verebilen ebeveynlere ihtiyacı vardır; ebeveynlerin iyilik hâli ise çocuklar için hayati derecede önemlidir. Limbik sistemin çalışma prensibini anlamak, yaşanan zorlukların çoğunun bebeğin hayatta kalma çabasıyla ilişkili olduğunu ve korteksi geliştikçe azalacağını öngörmeyi de beraberinde getirir. Bu dönemde ona ilgi ve şefkatle ebeveynlik yapmaya gayret etmek elzemdir. Araştırmalar, bu erken dönemde verilen tutarlı yanıtların bebeğin ilerleyen yaşamında stresle başa çıkma becerilerinden sosyal ilişkilerine kadar geniş bir yelpazede etkili olduğunu göstermektedir.

Dışarıdan bakıldığında bebekler, tüm istek ve ihtiyaçlarını benzer şekilde ağlayıp mızırdanarak belirtiyor gibi görünebilir. Oysaki yapılan çalışmalarda bebeklerin farklı ihtiyaçları için farklı tepkileri, sesleri, ağlama tiplerini kullandıkları görülmüştür. Tıpkı yıllardır tanınan bir arkadaşın tek bir mimiğiyle ne demek istediğinin anlaşılması gibi bebeğini daha iyi anlamak isteyen bir ebeveynin de onu tanıması, tanıması için de merak etmesi gerekir. Aslında tüm bebeklerin en temel ihtiyaçlarından biri de budur: ona gerçekten kulak veren ebeveynler…

Bebeği tanıma süreci, sabır ve gözlem gerektirir. Bebeklerin pek çok ortak yönü olması ebeveynleri hızla onları başka bebeklerle karşılaştırmaya yöneltebilir. Oysaki gerçek pek de böyle değildir. Her bebek, her şeyi biricik olan bağımsız birer bireydir. Bazı bebekler daha kolay sakinleşirken bazıları daha yoğun duygular yaşar ve bunları daha şiddetli ifade eder. Bazı bebekler uyku düzenine daha hızlı uyum sağlarken bazıları ise uzun süre gece boyu uyanır. Beslenme alışkanlıkları, büyüme hızları gibi elementlerin her biri ebeveynlerin kafasını karıştırabilir, bazen kaygı verebilir. Ebeveynlerin bebeklerinin “nasıl biri olduğunu” anlamaya çalışmaları, bu yolda birlikte yürümenin en önemli adımlarındandır.

0–3 ay anne ruh sağlığı

Tüm hazırlıklar bitti, bebek odasına yerleşti. Artık o burada…

Yatağında yatarken henüz gözlerini bile açmakta zorlanan minicik bir bedenle baş başa kalınan ilk anlar, karnınızdaki kelebekleri olduğu kadar içinizdeki dehşeti de harekete geçirebilir. Bir yandan hormonal dalgalanmalar ve toparlanmaya çalışan beden; bir yandan da hayatta tutulması, sözel iletişim olmadan ihtiyaçları anlaşılması gereken bir bebek…Neyse ki bu süreçte anneler genellikle yalnız değillerdir; bebekleriyle, partnerleriyle ve şanslılarsa sosyal destekçileriyle birlikte büyüyüp gelişirler. İlk 90 günde bebeğin ihtiyacı ne mükemmel bir uyku düzeni ne de kusursuz beslenmedir; biyolojik gereksinimleri yeterince karşılanırken nazik bir temas, yumuşak bir sesleniş aracılığıyla bir öteki için var olduklarını, güvende tutulduklarını hissedebilmeleri yeterlidir.

Anneliğin ilk günlerinde değişen hormonlar, uykusuzluk, hayatta kalma ve hayatta tutma meşguliyeti ile fırtınalı duygular söz konusu olabilir. Bu dönemin reklam filmlerindeki gibi romantik olmayacağını; telaşın, kaygının, hayal kırıklıklarının, yetersizlik hislerinin ve suçluluğun da zaman zaman bu yolculuğa eşlik edebileceğini akılda tutmak, bebeğin doğumuyla birlikte ortaya çıkan tüm duyguları kucaklamaya çalışmak ve bunlar taşmaya başladığında yardım isteyebilmek önemlidir.

Doğum sonrası ilk üç ayın “dördüncü trimester” olarak adlandırması, bu dönemin psikolojik ve fizyolojik açıdan ne denli yoğun geçtiğinin altını çizer. Bebek dış dünyaya çıkmış olsa da hem bedensel hem de duygusal olarak halen anneye olan yoğun bağımlılığı devam etmektedir, bu adeta bir “anne-bebek simbiyozu” halidir. Bu kavram bebeğin anneye devam eden yoğun ihtiyacını çağrıştırsa da geçici bir sürece işaret ettiğini akılda tutmak da iyi gelebilir. Annelerin fiziksel ve ruhsal olarak toparlanmaya odaklandıkları bu zor zamanlarda, bebekle annenin henüz tam olarak ayrışmamış sinyallerine kulak vermek pek çok bilimsel tavsiyeden daha fazla fayda sağlayacaktır. Bu dönemde her ikisi için de belirgin olan ihtiyaçlar, temas ve dinlenmektir.  Mümkün olduğunca ten temasını sağlamak; oksitosin hormonunun salınımını arttırarak kaygı ve stresi azaltacak, ikisinin de güvende hissetmesini sağlayacaktır. Böylece bebek daha sakin kalıp daha kolay uyurken yıllar boyu sürecek bir ilişkinin de temelleri sağlam bir biçimde atılmış olacaktır.

Bununla birlikte annelerin fırsat buldukça uyumaları, dinlenmeye ihtiyaçlarının olduğunu fark ettiklerinde ya da bazen sadece biraz kendilerine zaman ayırmak istediklerinde bebeklerini güvendikleri kişilere emanet etmeleri, uzun ebeveynlik yolculuğunda ihtiyaçları olan gücü sürdürülebilir kılmaya yardımcı olacaktır. Yeni ebeveyn olmak aynı zamanda yıkanacak yeni çamaşırlar, pişecek daha fazla yemek, ihtiyaçları üzerine düşünülmesi gereken yeni bir kişi de demektir ve bu sorumlulukları paylaşmak -hatta özellikle ilk aylarda bunları başkalarının üstlenmesini planlamak- annenin enerjisini verimli kullanabilmesi için iyi bir yol olabilir.

Anneler ellerinden gelenin en iyisini yapmaya çalışırken bu yoğun değişimler bazen çok da zorlayıcı olabilir. Doğum sonrası dönemde en sık karşılaştığımız tablolara şöyle bir bakalım:

Annelik Hüznü (Baby Blues): Annelerin %80’inde görülen, genellikle doğum sonrası 3 ve 5. günlerde başlayıp iki hafta içinde azalan geçici bir duygusal dalgalanma halidir. Ağlama nöbetleri, gerginlik ve hassasiyet bu dönemin normal bir parçasıdır. Bu süreç, annenin yeni rolüne uyum sağlarken yaşadığı doğal bir dalgalanma olarak kabul edilir.

Lohusalık Depresyonu (Postpartum Depresyon): Annelerin yaklaşık %10–20’sinde görülen; suçluluk duyguları, yetersizlik hissi, umutsuzluk ve enerji kaybı gibi belirtilerin giderek arttığı bir tablodur. Anne-bebek ve partner ilişkisini de etkileyebilen ciddi bir ruhsal durumdur. Mutlaka bir uzmandan destek alınmalıdır.

Anksiyete Bozuklukları: Annelerin yaklaşık %20’sinde doğum sonrası herhangi bir kaygı bozukluğu görülebilir. Aşırı kaygı, bebeğe zarar gelmesinden duyulan sürekli endişe, uykuya dalamama veya panik ataklar annenin yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir. Annenin hayatını etkiliyorsa ve azalma eğiliminde değilse uzman desteğine başvurulmalıdır.

Postpartum dönemde sosyal destek, duygusal dayanıklılık, iyi fiziksel sağlık, eş ve aile katılımı, emzirme, düzenli uyku ve zorluklara karşı geliştirilen farkındalık gibi faktörler, psikiyatrik bozukluklara karşı güçlü koruyucu faktörlerdir. Bunları akılda tutmak, hayatı buna göre düzenlerken gerektiği zamanlarda da uzmanlardan yardım istemek bu sürecin daha sağlıklı ilerlemesine yardımcı olacaktır.

0–3 ay baba ruh sağlığı

Toplumda daha çok annenin ruhsal durumuna odaklanılsa da babalar da doğumla birlikte yeni bir kimliğe adım atmakta ve bir dönüşüm sürecine girmektedir. Bu dönemde babanın, hem eşini desteklemesi ve bebeğiyle bağ kurması hem de dış dünyada yürütülmesi gereken sorumlulukları aksatmaması ve genellikle maddi yükü üstlenmesi gerekir. Süregiden iş yükü, gece uyanmaları, bebekle bağ kurma çabası ve eşin desteğe olan ihtiyacı arasında sıkışan baba, tükenmişlik veya huzursuzluk yaşayabilir. Bu noktada, babanın kendi sınırlarını fark etmesi, gerektiğinde çevresinden destek alabilmesi önemlidir. Tıpkı annelik gibi babalık da bir ömür sürecek uzun bir yolculuktur, bu yolculuğu kolaylaştıracak düzenlemeleri planlamak süreci aynı zamanda daha keyifli hale getirecektir.

Bununla birlikte baba ne ilk aylarda ne de devamında bir çocuğun gelişimi için anneden daha az önemli değildir. Bağlanma, yalnızca anneye özgü değildir. Babaların bebekle kurdukları temas, kucağa alma, seslenme ya da oyun denemeleri bebeğin güven duygusunun oluşmasında önemli rol oynar. Araştırmalar, babaların erken dönemde bebek bakımına aktif katılımının hem babanın ebeveynlik özgüvenini artırdığını hem de bebeğin uzun vadeli sosyal-duygusal gelişimine olumlu yansıdığını göstermektedir. Bu etkiler babanın bebekle geçirdiği zaman ve üstlendiği sorumluluklar ile orantılı olarak artmaktadır.

Çalışmalar babanın ruh sağlığı ve bebeği ile kurduğu ilişkide en önemli belirleyicilerden birinin de eş ilişkisinden duyulan memnuniyet olduğunu göstermektedir. Bu süreçte yaşanan duyguları eş ile paylaşabilmek ve teması arttırmak iyilik hâlini sürdürmek için kritiktir.

Doğum sonrası dönemde babalarda da ruh sağlığı sorunları görülebilmektedir:

Postpartum Paternal Depresyon: Babaların %8-10’unda görülmektedir. Özellikle annede depresyon varsa bu oran %40’a kadar çıkmaktadır.

Diğer Psikiyatrik Tablolar: Babaların %14-20’sinde çeşitli psikiyatrik bozukluklar görülebilmektedir.

Sosyal desteğin azlığı, ekonomik güçlükler, evlilik memnuniyetsizliği, annede depresyon varlığı, plansız gebelik, bebekte sağlık sorunları babalarda depresyon için risk faktörleridir. Bu durumlar sıklıkla gözden kaçsa da fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır.

Bir üçüncü olarak anne-baba ilişkisi

Anne ve babanın ilişkisi, evdeki ortamın da önemli belirleyicilerindendir. Eşler arasındaki sağlıklı iletişim, bebeğin ruhsal sağlığı için kritik öneme sahiptir. Çünkü çocuk, yalnızca kendisiyle kurulan ilişkiyi değil, anne ve babasının birbirleriyle olan etkileşimini de gözlemleyerek -adeta koklayarak- büyür. İlişkiyi tutarlı ve şefkatli hissetmesi, dünyayı güvenli ve öngörülebilir bir yer olarak algılaması açısından önemlidir.

Bebek doğduğunda aileye katılan yeni birey, yalnızca anne ve babanın hayatını değil, çift ilişkisini de dönüştürür. İlk aylarda anne ve babanın vakit ve enerjilerinin büyük kısmını bebek bakımına ayırdıklarını, geriye kalan zamanın büyük kısmında da bebeğin iyiliği hakkında fikirlerle meşgul olduklarını görürüz.  Bu dönemde eşler birbirlerini partner olarak görmenin ötesinde ebeveyn kimlikleriyle görmeye ve değerlendirmeye başlarlar. Birey fark etmese bile partnerinin iyi bir ebeveyn olup olmaması artık onun için karşı tarafın çekiciliğini belirleyen önemli bir unsur haline gelir.

Ve de hâliyle bu değişimler her zaman iki ebeveynde birbirine paralel olarak yaşanmayabilir, birinin sürecin daha içinde ya da uzakta hissettiği dönemler olabilir. Bu dönemde eşlerin ebeveynlik sürecine ve birbirlerine karşı hisleri hakkında konuşabilmesi diğerinin süreci nasıl yaşadığını anlamayı kolaylaştırıp çiftleri birbirine yakınlaştıracaktır. Tıpkı bir bebeği birlikte büyütmek gibi ebeveyn ilişkisini de inşa etmek bir miktar emek gerektirir.

Paylaşılan sorumluluklar, birlikte yaşanan yoğun deneyimler, geleceğe dair hayaller, ortak sevgi nesnesi olarak bebek; çiftin bağını güçlendirebilir. Bununla birlikte uykusuz geçirilen geceler, hayata hızla dahil olan yorgunluklar ve kaygılar, çiftin birbirini gözetmesini zorlaştırıp ilişkinin ihtiyacı olan emeğin ikinci plana atılmasına sebep olabilir. Bebeği hayatta tutmak açısından en kritik zamanlarda saldırganlık, rekabet, güç ile ilgili olağan dinamikleri arka plana itmek; bakım verme, işbirliği kurma, besleyip büyütme ve yaratıcılık ile ilgili olanları ön plana çıkarmak sürecin olağan ve işlevsel bir parçası olmalıdır.

Sosyal destek ihtiyacı, organizasyonu ve sınırları şekillendirmek

Bebek doğduktan sonra onu, annesini ve babasını konuştuğumuza göre şimdi çekirdek ailenin ötesine geçerek geniş sosyal çevreyi ele alabiliriz. Bebeğin eve gelmesi hem yardım etmek için can atan aile büyükleri hem de iyi dileklerini iletmek isteyen misafirler için heves uyandırır. Yapılan tüm iyi niyetli ziyaretler ya da aramalar ebeveynlerin hislerini paylaşmalarını sağlarken onların ihtiyaçlarından çok daha fazla müdahaleye de maruz kalmalarına neden olabilir.

Bir bebeğe bakım vermek çoğu kişinin bizzat kendisinin deneyimlediği ya da yakın çevresinde şahit olduğu bir deneyim olduğundan genellikle işe yaradığına inandıkları fikirlerini yeni ebeveyn olmuş kişilerle paylaşmak isterler. Bebeğin nerede yatacağı, ne sıklıkla ve nasıl besleneceği, nasıl uyuyacağı, uyandırılacağı, nasıl gaz çıkarılacağı, lohusa bir annenin yapması ya da yapmaması gerekenler, annenin sütünün nasıl artacağı ve benzeri tavsiyelerin bulunduğu uzayıp giden bir liste…Tüm bu çelişkili önerilerin her biri bazı bebekler, bazı aileler için daha uygun olabilir. Unutulmaması gereken tek gerçek her bebeğin ve onunla kurulan her ilişkinin biricik olduğudur. Söz konusu aileye, bebeğe en uygun yaklaşımı bulabilecek kişiler de o ebeveynler olacaktır.

Doğumdan hemen sonraki duygusal yoğunluk ve yorgunlukla tüm bu uyaranları filtrelemek zorlayıcı olabilir, bu nedenle ebeveynler için bebeğin doğumundan sonraki ilk anlardan itibaren destek almak isteyecekleri, yanında rahat hissedecekleri ve kendi fikirlerini empoze etmek yerine ebeveyn çiftine saygı duyarak, gerektiğinde geri çekilebilecek kişileri belirlemek ve onların çevrede olmasını önceliklendirmek kritik bir planlamadır.  

Özellikle ev içerisinde kimin ne şekilde destek olacağı, ne kadar süre yardıma devam edeceği dinamik bir konu olabilir. İhtiyaçlar doğum öncesinde tahmin edilenin dışına çıkabilir, böyle zamanlarda o an hayatı kimin nasıl kolaylaştırabileceğini en sade hâliyle ele almak önemlidir.

Ebeveynlerin kendi ihtiyaçları da farklılık gösterebilir, ebeveynlerden biri daha fazla desteğe ihtiyaç duyarken diğeri yalnızca çekirdek ailesiyle baş başa kalarak yakınlaşmayı tercih edebilir. İhtiyaçlar arasındaki farkları birlikte düşünebilmek, tartışabilmek, destek veren kişileri yalnızca öfkeyi yansıtacak bir nesne olarak görmemek önemlidir. Bazı çiftler için aile büyükleri daha uygun destek mekanizmaları olurken bazı çiftler profesyonel bir yardımcıdan destek almayı ve kendi çevreleriyle sosyalleşmek için temas etmeyi tercih edebilirler.

Ayrıca ebeveynlerin, sosyal çevrelerinde kendilerine yardım etmeyi dileyen herkesin farklı olduğunu ve kendilerince “en iyisini” yapmayı denediğini, ancak tüm bu iyi niyete rağmen onların ebeveyn çiftine neyin gerçekten iyi geleceğini bilemeyebileceklerini akıllarında bulundurmaları önemlidir.

Sonuçta bu hem fiziksel işlerle ilgili desteğe hem de duygusal yükleri taşıyabilmek için temasa ihtiyaç olan bir dönemdir. Herkese düşecek yeterince görev vardır. Ebeveynlerin kendi ihtiyaçlarını fark ederek çevresindeki kişilere açıkça ifade etmesi, daha sağlıklı bir destek dinamiği sağlar. Bu, aynı zamanda bebeğin bakımında ebeveynin kendi sesini bulmasına da yardımcı olur. Unutulmamalıdır ki destek, ebeveynin yerine geçmek değil; ebeveynin yükünü paylaşarak güçlenmesine katkı sunmaktır.

Sonuç

Bu uzun yolun belki de en karmaşık dönemidir bebeğinizi kucağınıza aldığınız günler. Bebeğin ve ebeveynlerin birbirine en çok sarılmaya ihtiyaç duyduğu günler…

Eğer bu satırları okurken kendinizi bunalmış hissettiyseniz bilin ki yalnız değilsiniz. Bugün atacağınız en büyük adım, kendi ihtiyacınızı anlamak ve gerektiğinde yardım istemektir. Kendinize şunları sorabilirsiniz:

“Şu an fiziksel olarak ne ihtiyacım var?”

“Kimin yanımda olması bana daha rahat ve güvende hissettirir?”

“Bebeğimin kokusunu yeterince içime çekiyor muyum?”