Yeni bir araştırmaya göre 900.000 yıl önce insanlık, dünya nüfusu yaklaşık 1280 üreyebilen bireye düştüğünde neredeyse yok oluyordu. Dahası, erken dönem insan atalarının nüfusu 117000 yıl kadar bu kadar küçük kaldı.
Yazar: Katie Hunt
Çevirmen: Harun Çakan
31 Ağustos’ta Science dergisinde yayımlanan analiz, Çin, İtalya ve ABD merkezli bilim insanlarının geliştirdiği yeni bir bilgisayar modeline dayanıyor.
İstatistiksel yöntem, 3154 günümüz insanının genomunun genetik bilgilerini kullanıyor.
Araştırmaya göre, insan atalarının %98,7’si ortadan kalkmıştı. Araştırmacılar, nüfustaki çöküşün fosil kayıtlarındaki boşlukla örtüştüğünü; bu çöküşün modern insanların veya Homo sapiens ve Neandertallerin ortak atası olan yeni bir hominid türünün muhtemelen ortaya çıkışına yol açtığını savlıyorlar.
“Yeni bulgu insan evriminde yeni bir alan açıyor, çünkü bu bireylerin nerede yaşadığı, yıkıcı iklim değişikliğinin üstesinden nasıl geldikleri ve darboğaz sırasındaki doğal seçilimin insan beyni evrimini hızlandırıp hızlandırmadığı gibi birçok soruya yol açıyor” diyor bir açıklamada başyazar Yi-Hsuan Pan. Kendisi East China Normal Üniversitesi’nde evrimsel ve işlevsel genom uzmanıdır.
Araştırma ekibi, nüfus darboğazının iklimde büyük değişikliklerin olduğu ve orta pleistosen geçişi olarak bilinen dönemle örtüştüğünü ileri sürüyor. Buzul dönemler uzamış ve daha yoğun hale gelmiş, bu ise sıcaklığın düşüşüne ve çok kurak iklimsel koşullara yol açmıştır.
Üstelik bilim insanları, ateşin kontrolü ve iklimin insan hayatı için daha uygun olacak şekilde değişmesi, sonraki dönemde, yaklaşık 813000 yıl önce, nüfusun hızlı artışına katkıda bulunmuş olabileceğini ileri sürüyorlar.
Yazarlar, ateşin yemek pişirmek için kullanıldığının en erken kanıtının bugünün İsrail’inde 780 bin yıl öncesine tarihlendiğini belirtiyorlar.
Antik DNA, geçmiş popülasyonlara dair anlayışımızda devrim yaratmışken, bir insan türünden en eski DNA yaklaşık 400000 yıl öncesine tarihleniyor.
Bilgisayar modeli modern insan genomundaki, zaman içerisindeki genetik varyasyona dair büyük miktardaki bilgiyi geçmişteki belirli anlardaki popülasyon büyüklüklüklerinin çıkarımı için kullanıyor. Ekip, 10 Afrikalı ve 40 Afrikalı olmayan popülasyonun genetik dizilerini kullandı.
‘Kışkırtıcı’ araştırma
Analize dair aynı dergide yayımlanmış bir yorumda Nick Ashton, British Museum’un paleolitik koleksiyonunun küratörü/sorumlusu, ve Chris Stringer, Londra’daki Doğa Tarihi Müzesi’nde insan evrimi araştırmasının lideri/sorumlusu, araştırmayı “kışkırtıcı” olarak tarif ettiler.
Çalışmaya dahil olmayan iki araştırmacı, “erken insan popülasyonlarının savunmasızlığını odağa getirdiğini” söylüyorlar.
Ancak, Ashton ve Stringer fosil kayıtlarının, seyrek olmakla beraber, önerilen nüfus çöküşü döneminde günümüz Çin, Kenya, Etiyopya, İtalya, İspanya ve Birleşik Krallık’taki fosillerle, 813000 ile 930000 yıl önce erken insan türlerinin Afrika içinde ve dışında yaşadığını gösteriyor.
“Önerilen darboğaza her ne sebep olmuşsa, etkileri Homo sapiens soyu dışındaki insan popülasyonlarıyla sınırlı kalmış olabilir veya etkileri kısa süreli olmuş olabilir” diyor iki araştırmacı yorumlarında.
Kaynak: CNN – https://edition.cnn.com/2023/09/05/world/ancient-human-population-collapse-scn/index.html
