Ne olursa olsun bu uçuş öncülleri arasında bilimsel olarak en başarılı uçuşlarından biri olma potansiyeline sahip!
Çeviri: Okan Nurettin Okur
Bilim insanları, kara deliklerin ve nötron yıldızlarının sırlarını keşfetmek için devasa bir teleskop olan XL-Calibur’u stadyum büyüklüğündeki bir balonla İsveç uzay merkezinden havalandırdı.
Henric Krawczynski ”Maddenin düşmeden önce bir kara deliğin etrafında nasıl döndüğünü ve bu süreçte muazzam miktarda enerjiyi nasıl serbest bıraktığını belirlemek için kara delik X-ışını ikilisi Cyg X-1’in polarizasyonunu ölçmekten heyecan duyuyoruz. Araştırma sonuçlarının kara delik spininin ölçümü üzerinde bir etkisi olacağını umuyoruz.” dedi.
İsveç’in en kuzeyinde nüfusun yoğun olmadığı geniş bir bölgede yer alan Esrange, NASA’nın 2024 bilimsel balon kampanyası için ideal bir yer. NASA’nın yaptığı açıklamada, “Fırlatma alanının konumu ve stratosferik rüzgarlar, balon İsveç’ten kuzey Kanada’ya geçerken günlerce bilimsel veri toplamak için mükemmel uçuş koşulları sağlayacak.” denildi.
XL-Calibur ABD, Japonya ve İsveç’ten bilim insanlarının ortak çalışması. Cihaz NASA’nın bilimsel balon programının bir parçası olarak uzun süre boyunca balonla uçacak ve XL-Calibur verileri kamuya açık olarak NASA’nın Yüksek Enerji Astrofiziği Bilim Arşivi ve Araştırma Merkezi tarafından paylaşılacak.
Bu uçuş sırasında XL-Calibur bilim insanları Cygnus X-1 kara deliğinin maddeyi nasıl biriktirdiğini incelemeyi planlıyor. Ayrıca pulsarların parçacıkları nasıl hızlandırdığını test etmek için de veri toplayacaklar. XL-Calibur verileri tek başına ya da uzaydan gelen Imaging X-Ray Polarimetry Explorer (IXPE) uydusundan elde edilen verilerle birlikte kullanılabilecek.
3,500 kilogramlık XL-Calibur cihazı, stratosfere kadar yükselecek olan stadyum büyüklüğünde bir bilimsel balon tarafından taşınan bir gondola monte edilmiş durumda. Cihaz, Dünya atmosferinin %99,97’sinin üzerinde, havada yaklaşık 125.000 feet (38.100 metre) yükseklikte ölçümler yapacak.
XL-Calibur üzerinde çalışan araştırmacılar, “Elbette mümkün olduğunca uzun süre havada kalıp mümkün olduğunca çok veri elde etmek istiyoruz. En az 4-5 günlük veri uçuşu hedefliyoruz ancak bu tamamen stratosferik rüzgarlara bağlı.” açıklamalarında bulundu.
Gau, “Ne olursa olsun bu uçuş öncülleri arasında bilimsel olarak en başarılı uçuşlarından biri olma potansiyeline sahip” ifadelerini ekleyerek uçuşun önemini vurguladı. Ayrıca izleyiciler, XL-Calibur’u uçuşu sırasında NASA’nın uçuş takip haritalarına erişerek takip edebilirler.
Kaynak: source.wustl.edu/2024/07/xl-calibur-telescope-launched-to-study-black-holes
