GeoHealth Dergisi’nin haziran sayısında araştırmacıların raporladıklarına göre mantar alerjisi sezonu, 20 yıl önceye kıyasla ortalama olarak 22 gün daha erken geliyor. Artan sıcaklıklar ve değişen yağış dağılımı ile beraber iklim değişikliği mantar alerjisini daha da zorlu hâle getiriyor.
Haber:Erin Garcia de Jesús
Çeviri: İrem Karabayır
Alerji hastalığından kaçış yok!
Ann Arbor Michigan Üniversitesi’nden çevre bilimci Kai Zhu, “İki ila üç hafta önemsiz değil.” diyerek durumun önemine değiniyor. İnsanların genelde bahar dönemine denk gelen, ancak konum ile birlikte normalden daha da erkene çekebileceğimiz mantar alerjisi sezonuna karşı önlemler alması gerekiyor.
Tahminlere göre Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her beş vatandaştan biri mantarlara karşı hassas.
Ilık bahar havasında birçok polen ağaçlardan ve çiçeklerden uçarak havada kalıyor. İklim değişikliği durumunda ise artan polen miktarı ile birlikte polen alerji dönemi daha erken, daha uzun ve daha hassas hâle geliyor.
Buna rağmen polen, insanların hassasiyet gösterdiği tek alerjen değil. Tahminlere göre Amerika Birleşik Devletleri’ndeki her beş vatandaştan biri mantarlara karşı hassas.
Sporlar, önceki yıllara kıyasla ortalama olarak 11 gün daha erken birikmeye başlıyor.
Mantar sporları burunda, gözde ve boğazda gıdıklama hissi yaratarak hapşırmaya, göz sulanmasına ve hatta hırıltılı ve kısa nefes alışverişine sebep olabilir.
Zhu ve takım arkadaşları ise mantar alerjisi sezonunun değişip değişmediğini ve iklim değişikliğinin bu konuda bir parmağı olup olmadığını öğrenmek istiyor. 55 ABD Ulusal Alerji Bürosu polen izleme istasyonundan elde edilen verileri kullanarak mantar alerjisi sezonunun 2022 yılında, 2003 yılına göre üç hafta daha erken başladığı sonucuna varıyorlar.
İlave olarak sporlar, önceki yıllara kıyasla ortalama olarak 11 gün daha erken birikmeye başlıyor. Buna rağmen 2022 yılı için havadaki total spor konsantrasyonu 2003 yılındakinden daha az. Zhu’ya göre bu durum, daha yoğun yağış ile birlikte mantarların sporlarını daha kısa bir süre için yaymalarından kaynaklanıyor olabilir: “Daha yoğun ve fazla yağan yağmur muhtemelen total miktarı azalttı.”
Henüz daha hiçbir bilgimizin olmadığı çok alan var.
Kai Zhu
Yine de bu çalışma, ABD genelinde geniş bir bakış açısıyla ele alındığından yerel eğilimleri açıklama noktasında yetersiz kalabilir. Zhu’nun umudu ise gelecekte daha fazla veri ile daha fazla yerin açıklanabilmesi.
Kendisi bu konuda, “Henüz daha hiçbir bilgimizin olmadığı çok alan var.” diyor. Daha fazla istasyon, bir gün insanlara mendil ve alerji ilaçlarını ne zaman el altında tutmaları gerektiği ile alakalı bilgi verebilir.
Kaynakça
https://www.sciencenews.org/article/climate-change-fungal-allergy-season (Son erişim tarihi: 29/07/2025)
