Seul’ün lüks Gangnam bölgesinde faaliyet gösteren iki Michelin yıldızlı “Evett” adlı restoran, yemeklere ekşi aroma katmak amacıyla 4 yıl boyunca 12 binden fazla müşterisine 49 bin adet kurutulmuş karınca yedirdi. İzinli gıda listesinde yer almayan ve testlerde limitlerin 55 katı ağır metal tespit edilen karıncalar nedeniyle restoran yönetimine para cezası kesildi.
Güney Kore’nin başkenti Seul’ün lüks Gangnam bölgesinde faaliyet gösteren iki Michelin yıldızlı “Evett” adlı restoran, yemeklerde yasal onayı bulunmayan böcek türü kullanmaktan mahkûm oldu. Netflix’in Culinary Class Wars yarışmasıyla tanınan Avustralyalı ünlü şef Joseph Lidgerwood’un kurucusu olduğu restorana, yemeklere doğal bir ekşilik ve ferahlatıcı aroma katmak amacıyla menülere kurutulmuş karınca eklediği gerekçesiyle para cezası verildi.
4 yılda 49 bin karınca servis edildi
Güney Kore Gıda ve İlaç Güvenliği Bakanlığı (MFDS), sosyal medya gönderileri ve yemek bloglarındaki incelemelerin ardından restoran hakkında soruşturma başlattı. Soruşturma detaylarına göre işletme; Nisan 2021 ile Ocak 2025 tarihleri arasında ABD ve Tayland’dan posta yoluyla kurutulmuş siyah karınca ithal etti.
Karıncalar, geleneksel Kore pirinç içeceği sikhye ile yapılan sorbelerin üzerine garnitür olarak (porsiyon başına 3 ila 5 adet) eklendi. Yaklaşık 12 bin 274 müşteriye servis edilen bu tatlılardan restoranın 120 milyon won (yaklaşık 90 bin dolar) gelir elde ettiği kaydedildi. Müşterilerin yaklaşık %60’ının bu garnitürü kabul ettiği belirtildi.
Yasal izinli 10 böcek türü ve karınca yasağının sebebi
Güney Kore mevzuatı, gıda güvenliği değerlendirmelerinden geçen yalnızca 10 böcek türünün ticari gıda maddesi olarak kullanımına izin veriyor: Pirinç Çekirgesi (Oxya chinensis), İpek Böceği Kozası / Kuklası (Bombyx mori), İpek Böceği Larvası, Un Kurdu Larvası (Tenebrio molitor), İki Benekli Cırcır Böceği (Gryllus bimaculatus), Ev Cırcır Böceği / Çizgili Cırcır Böceği (Acheta domesticus), Beyaz Benekli Çiçek Böceği Larvası (Protaetia brevitarsis), Büyük Kınkanatlı Larvası / Mayıs Böceği Larvası (Allomyrina dichotoma), Bal Arısı Kuklası (Apis mellifera) ve Siyah Asker Sineği Larvası (Hermetia illucens).
Karıncalar ise bu onaylı listede yer almıyor. Şeflerin yemeklerde limonimsi bir ekşilik elde etmek için tercih ettiği karıncalar, savunma mekanizması olarak bünyelerinde yüksek oranda formik asit barındırıyor. Ancak denetimsiz tüketimde mide mukoza tahrişine yol açabilen bu bileşenin yanı sıra karıncalar, doğası gereği topraktaki ağır metalleri (örneğin arsenik ve kurşun) bünyesinde biriktirme (biyomagnifikasyon) riski taşıyor. Nitekim bakanlığın restorandaki karıncalar üzerinde yaptığı incelemelerde, izin verilen limitlerin 55 katına varan oranda ağır metal tespit edildi. Cırcır böceği ve un kurdu gibi onaylı türler hijyenik entansif çiftliklerde yetiştirilip %55-75 oranında yüksek sindirilebilir protein sağlarken, denetimsiz karıncalar ciddi sağlık riskleri barındırıyor.
Savcılığın hapis talebi ve mahkeme kararı
Güney Kore yasalarına göre izinsiz böcek kullanımı, gıda güvenliği mevzuatının ihlali kapsamında 5 yıla kadar hapis veya 50 milyon wona kadar para cezası öngörüyor.
Davada savcılık, şirket yöneticisi için 1 yıl hapis ve restoran işletmesine 20 milyon won para cezası talep etmişti. Ancak Seul Batı Bölge Mahkemesi’nde görülen davada hâkim Lee Se-chang, şu yaptırımlara karar verdi:
- Şirket Yöneticisine Para Cezası: İşletmenin kayıtlı üst yöneticisi (CEO) Ginny Kim’e 15 milyon won (yaklaşık 11.200 dolar) para cezası kesildi.
- İşletmeye Para Cezası: Restoranı işleten şirkete 10 milyon won (yaklaşık 7.500 dolar) para cezası uygulandı.
Şef Joseph Lidgerwood doğrudan işletme sahibi olarak kayıtlı olmadığı için sanık sıfatıyla yargılanmadı.
Mahkemenin karar gerekçesi
Mahkeme, ihlalin 4 yıl boyunca devam etmesini, restoranın reklamlarında bu unsuru öne çıkarmasını ve servis edilen karıncalarda yüksek oranda ağır metal bulunmasını ağırlaştırıcı nedenler olarak kaydetti.
Buna karşın hapis cezası yerine para cezası uygulanmasında; sanıkların suçlarını kabul etmesi, adli sicillerinin temiz olması, ürünün menüden derhal çıkarılması ve Batı’daki bazı restoranlarda karıncanın yaygın bir malzeme olması sebebiyle yasal olmadığının farkında olunmaması etkili oldu.
