Gastronomi ile aşçılık, aynı şey değildir. Eğer gastronomiyi, iki elin on parmağı olarak tanımlarsak, aşçılık, buradaki bir serçe parmaktır.
Hacıbeyzâde Ahmet Muhtar Bey’in 1916’da yayımlanan Aşevi adlı eserinde aşçılık “Tam aşçılık: Şiir, resim, temsil ve musikî gibi sanati nefîsenin fevkinde hem zarif hem de tabâbet kadar nâfi bir fenni âliyedir. Bu sanata lâzım olan istidât ve arzu ne kadar olursa olsun, yine bir üstâddan tahsîl-i marifet etmeden aşçı olmak kabil değildir.” şeklinde açıklanmaktadır.
Üniversite sınavı bitti ve seçim zamanı yaklaşırken, böyle bir yazı yazmanın uygun olacağını düşünüyorum. Maalesef çocuklarımızın çoğu, hangi alana yatkınlıkları veya yetenekleri olduğunu bilmeden ve doğru bir yönlendirme olmadan, üniversite aşamasına geliyorlar. Son 10 yılda, sosyal medyanın da olumlu-olumsuz etkileriyle popülerliği artan, bu nedenle de ülkemizde sayıları fazlalaşan gastronomi ve mutfak sanatları bölümüne, aşırı bir talep var. Bu bölümlerin yeterliliği ise çok tartışmalı ve başka bir yazının konusu. Sektörden gelen bir akademisyen olarak ve yıllar içinde yaptığım gözlemlere dayanarak, çocukların bu bölümü seçerken, çok bilinçli olmadıklarını belirtmeliyim. Bazıları çok para kazanacağını, bazıları popülerliğinin ışığına kapılarak ve bazıları da yemek yapmayı sevdiğini düşündüğü için bölümü seçiyor. Neden seçtiğini bilmeyenler de var olmakla birlikte, en büyük sorun “ebeveynleri seçtiği için” bölümü okumaya gelenler. Ebeveynler, lütfen! Okuyacak olan çocuğunuz, siz değilsiniz. Olmak ya da yapmak isteyip de başaramadıklarınızı, çocuklarınızın omuzlarına yükleyerek, onların hayatıyla oynamayın.
Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü okumak istediğini düşünen öğrencilere, birkaç konuyu açıklamam gerekiyor. Gastronomi ile aşçılık, aynı şey değildir. Eğer gastronomiyi, iki elin on parmağı olarak tanımlarsak, aşçılık, buradaki bir serçe parmaktır. Gastronomi; gıda ve mutfak bilimi, beslenme, ekonomi, yönetim ve organizasyon, işletmecilik, turizm, tarih, coğrafya, sanat, hukuk, felsefe, fizik, kimya, biyoloji, antropoloji, arkeoloji, tasarım, ziraat, etnobotanik ve sosyolojiyi içinde barındıran, disiplinler arası bir bilimdir. Amacınız sadece yemek yapmayı öğrenmekse, 2 yıllık aşçılık bölümlerini okumanızı tavsiye ederim ama akademisyen, yemek yazarı, yemek tarihçisi, araştırmacı, yemek fotoğrafçısı, büyük firmalarda Ar-Ge şefi (askerî ve uzay programları için yemek geliştirme dâhil), restoratör, uzman tadımcı vb. alanlarda çalışmak istiyorsanız, fakültede, 4 yıllık gastronomi ve mutfak sanatları okuyun. Kararınızı verirken ve verdikten sonra, kendinize sormanız gereken sorular ve araştırmanız gereken konular var. Bunları aşağıda kısaca sıraladım:
- Neden bu bölümü okumak istiyorum? Bitirince ne yapmak istiyorum?
- Hangi üniversitede okumalıyım? Okulun teknik imkânları ve ders programı nedir?
- Akademik kadrosunda kimler var?
- Okulu mutlaka ziyaret edin.
- Termodinamik, elastisite, viskozite, enzimler, protein denatürasyonu, osmoz vb. konular ile tarih, coğrafya, siyaset, din, arkeoloji, felsefe, fen bilimleri konularında merakınız olsun. Okuyun.
- Bir şey öğrenmek ve hayatta başarılı olmak istiyorsanız diyetini ödemeniz gerektiğini bilin.
- Okulunuz bitince, mesleğinize en tepeden başlamayacaksınız. Başlamanızı isterlerse de elinizin tersiyle itin. Merdivenleri ne kadar hızlı çıkarsanız, o kadar hızlı inersiniz.
- Zor bir maratona başlayacaksınız ama hiçbir iş kolay değildir ve kimsenin hayatı tozpembe değil.
