Araştırmacılar, laboratuvar ortamında geliştirdikleri hücre kümelerinin, insan kan kök hücreleri üretmesini sağladı.
Jess Cockerill
Çeviri: Sedef Çakır
GazeteBilim Yazı İşleri
Bu buluş, gelecekte lösemi ve lenfoma gibi kan hastalıkları olan hastalara yapılan kan bağışlarını destekleyebilir.
Cambridge Üniversitesindeki ekip, oluşturdukları küçük kan fabrikalarına “hematoid” adını verdi. Bu hücreler, göbek kordonu kök hücrelerinde olduğu gibi hem kırmızı hem de beyaz kan hücrelerine dönüşebiliyor.
Bağışlanmış insan kök hücrelerinden elde edilen bu embriyo benzeri yapılar, gelişimin devamı için gerekli olan vitellus kesesi ve plasenta gibi önemli dokulara sahip değil.
Bir embriyo gibi, hematoidler de sekizinci günde sıvının dolaşımını sağlamak amacıyla birkaç atan kalp hücresi geliştirir ve yalnızca iki haftalık inkübasyonun ardından, sıcak sıvı ortamlarında kan üretmeye başlar.
Cambridge Üniversitesinden gelişim biyoloğu Jitesh Neupane, “Kan kırmızısı rengin petri kabında belirdiği an heyecan vericiydi. Çıplak gözle bile görülebiliyordu.” dedi.
“Bu bulgu, insan embriyogenezinde kan hücrelerinin doğal olarak nasıl oluştuğuna ışık tutuyor ve ilaç taramaları yapmak, erken kan ve bağışıklık sistemi gelişimini araştırmak ve lösemi gibi kan hastalıklarını modellemek için potansiyel barındırıyor.”
Bu aynı zamanda laboratuvar ortamında insan kan kök hücreleri üretmenin daha verimli bir yolu. Önceki yöntemler çok daha fazla bakım gerektiriyordu ve büyüme faktörleri ve diğer birçok proteinin düzenli olarak eklenmesini zorunlu kılıyordu. Buna karşılık, bu yeni canlı yapılar kendi kendini idame ettirme konusunda çok daha yetenekli.
Şimdilik bu hematoidler sadece prototip aşamasında. Fakat ekip devam eden gelişim süreci için oldukça büyük beklentilere sahip.
Cambridge Üniversitesinden gelişim biyoloğu Azim Surani, “Her ne kadar hâlâ erken aşamalarda olsa da, laboratuvar ortamında insan kan hücreleri üretme yeteneği, hastanın kendi hücrelerini kullanarak hasarlı dokuları onarmayı ve yenilemeyi hedefleyen gelecekteki rejeneratif tedavilere doğru atılmış önemli bir adımı temsil ediyor.” dedi.
Araştırma Cell Reports dergisinde yayımlandı.
Kaynakça:
Embryo-Like ‘Blood Factories’ Could One Day Supplement Donations : ScienceAlert
Son Erişim Tarihi: 22/10/2025
