Bu ay Dünya mini asteroit 2024 PT5 adında ikinci bir uyduya kavuşacak.
Robert Lea
Çeviren: Beyza Kaplan
Dünya’ya yaklaşık 4 milyar yıldır eşlik eden ayın aksine bu yeni “mini ay” gezegenimizin arkasında ve Güneş’in yörüngesinde bulunan astroit kuşağındaki evine geri dönmeden önce 2 ay boyunca dünyaya eşlik edecek.
“Mini ay olayları” olarak adlandırılan olayları inceleyen bilim insanlarından oluşan bir ekip, yaklaşmakta olan kütle çekim yakalama olayını tespit etti. Yeni keşfedilen cisimlerin potansiyel ilginç davranışlarını izlerken 2024 PT5’in birtakım tuhaf özelliklerini keşfetti.
Gezegenimize uğrayacak olan cisim Güneş’e yaklaşık 150 kilometre uzaklıkta, Dünya’nın yörüngesine çok benzer yörüngeler izleyen ve uzay taşlarından oluşan ikincil bir astroit kuşağı olan Arjuna astroit kuşağına ait. Araştırmanın başyazarı Carlos de la Fuente Marcos “Arjuna astroit kuşağındaki cisimler Dünya yakınındaki astroit ve kuyruklu yıldız nüfusunun bir parçası” dedi. Marcos, Arjuna astroit kuşağındaki cisimlerden bazılarının Dünya’ya yaklaşık 4.5 kilometrelik mesafeye kadar ve saatte 3,540 kilometre gibi yavaş hızlarda yaklaşabileceğini açıkladı.
Bu koşullar altında jeosantrik enerji negatif hale gelebilir ve bu da cismin geçici olarak Dünya’nın yeni ayı olmasına neden olabilir. Bu cisim gelecek hafta başlayacak olan ve iki ay sürecek bu süreçten geçecek ama Dünya etrafında tam bir yörünge izlemeyecek.
Örneğin gerçek bir uyduya dükkandaki ürünlerden satın alan bir müşteri dersek 2024 PT5 gibi cisimler de pencereden bakıp geçen müşteriler gibidir.
Minik ay olayları iki farklı şekilde gerçekleşebiliyor. Birincisi astroidin gezegenimizin etrafında bir veya birden fazla dönüş tamamladığı uzun süreli olaylardır. İkincisi ise günler, haftalar hatta birkaç ay süren astroidin tam bir döşünü tamamlayamadığı kısa süreli etkileşimlerdir.
Marcos “Mini bir ay olmak için Dünya’ya yaklaşan astroidin yaklaşık 4.5 milyon kilometre kadar yakınlaşması ve yaklaşık 3,540 kilometre/hızla ilerlemesi gerekiyor.” dedi.
Bilim, şimdiye kadar uzun süreli çekimlere tabi tutulan 2006 RH120 ve 2020 CD3 olmak üzere iki tane cisim tanımladı. Kısa süre çekimlerde ise birkaç tane yayınlanmamış olmakla birlikte 3 tane cisim tanımlandı: 1991 VG, 2022 NX1 ve 2024 PT5.
Kısa süreli olanlar her on yılda birkaç kere gerçekleşirken uzun süreli olanlar ise daha nadir görülüp on veya yirmi yılda bir gerçekleşiyor.
Bu cisimlerin Dünya’nın yörüngesinden çıkmasının sebebi Güneş’in neden olduğu yer çekimi bozulmaları. 2024 PT5 mini ay olarak görevini tamamladıktan sonra Güneş merkezli yörüngesine girip Arjuna astroit kuşağının bir parçası olarak kalmaya devam edecek.
Ne yazık ki 2024 PT5, Dünya’yı ziyareti boyunca çoğu gökyüzü gözlemciler tarafından görülemeyecek. Marcos ”Bu cisim, amatör teleskop ve dürbünlerle görülemeyecek kadar küçük ve sönük. Fakat cismin parlaklığı profesyonel astronomların kullandığı teleskoplar tarafından gözlemlenebilecek düzeyde. Bu cismi gözlemleyebilmek için sadece 30 inç çapındaki teleskoplar yeterli olmayacaktır, teleskoplarla birlikte CCD veya CMOS dedektörü de gereklidir.” dedi. Ayrıca Marcos ve iş arkadaşlarının 2024 PT5’in doğasını daha iyi anlamak için spektroskopik ve fotometrik gözlemler yapacaklarını belirtti.
Kaynakça: https://www.space.com/earth-mini-moon-asteroid-2024-pt5 (son erişim tarihi: 19.09.24).
