2022 yılında yapılan PISA sınavları sonucunda, Estonyalı öğrenciler Avrupalı diğer öğrencileri geçerek Avrupa’nın en iyi eğitim sistemine sahip olduklarını gösterdiler.
Haber: Beyza Kaplan
2022 PISA sınavları sonucunda Estonya
PISA sınavları, 2000 yılından beri her üç yılda bir olarak uygulanmakta ve uluslararası çapta 15 yaşındaki öğrencilerin bilim, matematik ve okuma alanındaki başarılarını ölçmektedir. 2022 yılında yapılan PISA sınavında listelerin en başında yer alan birkaç Asya ülkesinden sonra Estonya gelmektedir. Bu da Estonya’yı listede en üstteki Avrupa ülkesi yapıyor. Estonyalı öğrencilerin 2022 PISA sınavları sonuçları aşağıdaki gibidir;
Okuma Sınavı: Estonyalı öğrenciler okuma sınavında ortalama 511 puan alarak, dünyada altıncı, Avrupa’da İrlandayla birlikte birinci sırada yer almaktadır.
Matematik sınavı: Matematik sınavında ise ortamala puan 510 olmakla beraber, Estonya dündaya yedinci, Avrupa’da İsviçreyle birlikte birinci sırada yer almaktadır.
Bilim sınavı: Bu sınavda ise ortalama puan 526’dır. Estonya, dünyada yedinci, Avrupa’da birinci sırada yer almaktadır.

Estonya’nın eğitim sistemi
Estonya’da birçok şey öğrencilerin ve öğretmenlerin rahatlığı ve mutluluğu üzerine kurulmuştur. Her öğrenci ücretsiz, kaliteli eğitim alabilmektedir. Bundan sebep olsa gerek Estonya’da her 10 öğrenciden 7’si hayatından memnun olduğunu belirtmektedir.
Estonya’da her 10 öğrenciden 7’si hayatından memnun olduğunu belirtmektedir.
Estonya, 1997 yılında okullara internet sağlamak ve bilgisayar kaynaklarını arttırmak için Tiigrihüpe adlı bir çalışma başlattı. Bu çalışmayla okullara internet ve bilgisayarlar sağlandı ve birçok öğretmen teknoloji üzerine eğitildi. Teknoloji eğitimini, okulda sadece bilişim derslerinin verilmesi yerine dijital becerileri her alana yerleştirmek kaidesine oturtuyorlar.
Estonya’da matematik, fizik gibi dersler kadar müzik, sanat gibi derslere de önem verilmekte ve yemek yapmaktan, örgü örmeye kadar öğrencilere geniş yelpazede dersler sunulmaktadır. Öğrenciler, temel zorunlu sınıfları (1. sınıftan 9.sınıfa kadar) okuduktan sonra, sadece matematik, Estonca ve kendi tercih ettikleri bir dersten oluşan bir sınava girerler. Bu sınava göre eğitimin bir sonraki aşamasına ilerlerler.

Özgürlükçü bir sistem
Estonya’nın eğitim modeli hem öğrenciler hem de öğretmenler açısından özgürlükçü bir yapıya sahiptir. Örneğin, öğretmenler havanın güzel olduğu bir günde bahçede matematik dersi işleyebilirler.Aynı zamanda Estonya’da okullar özerk bir haldedir. Her okul kendilerine sağlanan bütçeyle okulu geçindirir. Ülkemizdeki öğretmen atamalarının aksine, Estonya’da öğretmenler müdür tarafından işe alınır. Genel bütün okulların takip etmekle yükümlü olduğu müfredat oldukça esnektir ve her okulun öğrencilerinin istediği ve ihtiyacı olduğu dersleri eklemesine açık bir kapı bırakır. Okulun belirdeği müfredat, tüm müfredatın yaklaşık %20’sini oluşturmaktadır. Okul yönetiminde ve müfredat belirlenmesinde öğretmenler, önemli ve aktif bir yere sahiptir.
Estonya’da genel bütün okulların takip etmekle yükümlü olduğu müfredat oldukça esnektir ve her okulun öğrencilerinin istediği ve ihtiyacı olduğu dersleri eklemesine açık bir kapı bırakır.
Ayrıca sınıflar, ortalama 16, en fazla 28 öğrenci olmak üzere ayarlanmaktadır. Yabancı dil derslerinde herkesin konuşmaya fırsatı olabilmesi için bu sayılar daha da düşürülüyor. Ve öğretmen-öğrenci ilişkinin ötesinde, öğretmenler öğrencileri iş arkadaşları gibi görüp birbirlerini dinleyerek, koordineli hareket ediyorlar.
Bu sistemin eksileri
Öğretmenleri, teknoloji için eğitmek ve bu konularda yetkin insanlar bulmak Estonya’nın eğitim sisteminin en büyük sıkıntısı. Çoğu okul, yeterli öğretmen olmamasından yakınıyor ve gerçekten yetkin olan öğretmenler ise yapatıkları işle orantılı bir maaş alamadıklarından mesleği bırakıyorlar.
Türkiye-Estonya karşılaştırması
Ücretsiz yemek: Estonya’da öğrencilere her gün ücretsiz öğle yemeği sağlanırken Türkiye’de öğrencilere böyle bir destek sağlanmamaktadır.
Müfredat: Türkiye’de tüm okullarda bire bir takip edilmesi gereken bir müfredat bulunmakta ve öğretmenlerin müfredat değiştirmesi veya dışına çıkması yasaktır.
Öğretmenler: Estonya’da öğretmenler okul sorumlusu veya müdür tarafından işe alınırken Türkiye’de öğretmenler devlet tarafından görevli olarak atanmaktadır.
Teknoloji: Estonya’da her okul internet, gelişmiş teknolojik aletler ve bu alanlarda eğitilmiş öğretmen kadrosu bulunmaktayken Türkiye’de bu durum tam tersidir.
Zorunlu eğitim süresi: Türkiye’de zorunlu eğitim süresi 4+4+4 şeklinde 12 yıldır. Bu sayı Estonya’da ise 6+3 şeklinde 9 yıldan ibarettir.
Kaynakça
https://hm.ee/en/ministry/statistics-and-analysis/pisa2022
https://www.educationestonia.org/about-education-system/
https://www.irishtimes.com/ireland/education/2024/05/28/why-estonia-has-top-marks-lessons-from-europes-best-school-system/
https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2024/mar/27/free-lunches-brain-breaks-and-happy-teachers-why-estonia-has-the-best-schools-in-europe

