Sonuçlar, yapay zekanın evrimi daha iyi anlamak için nasıl kullanılabileceğini gözler önüne seriyor.
Prabhat Ranjan Mishra
Çeviri: Sedef Çakır
GazeteBilim Yazı İşleri
İsveçli araştırmacılar, zaman içinde sıfırdan basit bir ışık hassasiyetinden, nesneleri ayırt edebilme yeteneğine kadar işlevsel görme yetisi geliştiren yapay hayvanlar oluşturdu. Yapay hayvanlar, herhangi bir talimat olmaksızın işlevsel görme yetisi geliştirdi.
Sonuçlar, yapay zekanın evrimi daha iyi anlamak için nasıl kullanılabileceğini gözler önüne seriyor.
Lund Üniversitesinden duyu araştırmacısı ve evrimsel biyolog Profesör Dan-Eric Nilsson, “Gerçek hayattakiyle aynı sonuçları üreten yapay bir evrim oluşturmayı başardık. Bu gelişmeyle, bilgisayara nasıl ortaya çıkması gerektiğini öğretmeden, tam bir görme sisteminin nasıl meydana gelebileceğini takip etmek için yapay zeka ilk kez kullanıldı.” dedi.
Araştırmacılar sanal hayvanlar oluşturdu ve onları sentetik bir dünyaya bıraktı
Araştırmacılar, bilgisayarda küçük yapay hayvanların dolaştığını dile getirdi. Henüz görebildikleri bir şey yok, fakat nesilden nesile bir şeyler değişmeye başlıyor. Yapay hayvanlar ışığa tepki veriyor, yönlerini ayarlıyorlar ve zamanla gözler oluşturuyorlar.
Araştırmacılar sanal hayvanları oluşturdu ve onlara sentetik bir dünyaya bırakarak yön bulma, engellerden kaçınma ve yiyecek bulma gibi görevler verdi. Her nesil küçük farklılıklar gösterdi ve tıpkı doğada olduğu gibi, en iyi uyum sağlayanlar özelliklerini sonraki nesillere aktardı. Basın bültenine göre fark şu ki, tüm bunlar bir bilgisayarın içinde gerçekleşti. Üstelik çok daha hızlı bir şekilde.
Gözler, gerçek organizmalarınkine benzer şekilde gelişti
Dan-Eric Nilsson, “En şaşırtıcı olan şey, bizim oluşturduğumuz ortam çok basitleştirilmiş olmasına rağmen, bilgisayarın geliştirdiği gözlerin gerçek organizmalarınkine benzer şekilde gelişmesiydi.” sözlerini dile getirdi.
“Doğada görmeyi sağlamak için farklı çözümler vardır: dağınık fotoreseptörler, kamera tipi ve bileşik gözler. Bu üç tipin tamamı bilgisayar simülasyonlarında da vardı. Sanki evrim bunu tanıdık bulmuş ve dijital dünyamızda bile alışılmış yolları izlemiş gibiydi.”
Basit ışığa duyarlı yapılar zamanla işlevsel gözlere dönüştü
Araştırmacılar, basit ışığa duyarlı yapıların çeşitli adımları takip ederek işlevsel gözlere dönüştüğünü ve bu gözlerin bilgiyi yorumlayabilen “ilkel beyinlere” bağlandığını ortaya koydu. Araştırmacılara göre bu, evrimle ilgili büyük sorulara yaklaşmak için tamamen yeni bir yol anlamına geliyor: Neden belirli yollar izlenmiş? Neden bazı çözümler bu kadar yaygınken, diğerleri hiç ortaya çıkmamış?
Bu yeni yöntemin potansiyeli evrimsel biyolojinin çok ötesine uzanıyor. Aynı ilkeler, mühendisler tarafından teknik sistemler geliştirmek için kullanılabilir. Basın bültenine göre araştırmacılar, evrimin problemleri nasıl çözdüğünü inceleyerek gerçek dünyada daha iyi çalışan teknolojiler geliştirmeyi öğrenebilirler.
Dan-Eric Nilsson, “Bu daha sadece başlangıç. Yapay zekayı kullanarak olası evrimsel gelecekleri keşfedebilir ve doğa henüz o noktaya ulaşmadan çok önce, hangi çözümlerin bizi beklediğini görebiliriz.” diyerek sözlerini noktaladı.
Kaynakça:
AI creates artificial animals that over time develop functioning vision
Son Erişim Tarihi: 02/03/2026
