Jüpiter’in saltanatı yıkıldı! Satürn’ün yörüngesindeki 62 yeni ayın keşfi doğrulandı.
Brandon Specktor
Çeviren: Erdem Ergen
Satürn’ün yörüngesinde en son keşfedilen 62 ‘düzensiz’ uyduyla birlikte gezegenin uydu sayısı 145’e çıktı. Satürn, yörüngesinde sahip olduğu 145 ayla güneş sisteminin bu alandaki en varlıklı gezegeni.
Jüpiter’in güneş sistemimizdeki en fazla uyduya sahip gezegen olarak kısa ama görkemli saltanatı bu hafta yıkıldı. Bilim adamlarının Satürn’ün yörüngesinde dönen 62 yeni ayın keşfini doğruladılar. Böylece halkalı gezegenin toplam ay sayısı 145’e çıktı.
Bu şekilde onaylanmış toplam 95 uydusu olan Jüpiter’in ciddi biçimde önüne geçti. Geçtiğimiz Aralık ayının sonuna doğru keşfedilen 12 yeni ayla birlikte Jüpiter’in yörüngesinde Satürn’ü [bu açıdan] gölgede bırakmıştı. Yeni keşiflere yardımcı olan British Columbia Üniversitesi’ndeki (UBC) araştırmacılara göre, Satürn şu anda güneş sistemindeki 100’ün üzerine bilinen uyduya sahip ilk ve tek gezegen.
Yeni tespit edilen 62 uydunun tümü “düzensiz ay” statüsünde.
Uluslararası araştırmacılardan oluşan ekip, tespitlerini 2019 ve 2021 yılları arasında Havai’deki Mauna Kea tepesinde bulunan Kanada-Fransa-Havai Teleskobu’ndan alınan verileri kullanarak yaptı. Ekip, 3 saat süren gözlem pencerelerinde alınan ardışık görüntüleri analiz ederek, daha önce tespit edilemeyecek kadar küçük veya sönük durumdaki 62 ayı belirledi. Daha küçük uydulardan bazıları sadece 1,6 mil (2,5 kilometre) genişliğindeydi; bu rakam, Washington D.C.’deki National Mall’ın uzunluğundan daha kısaydı.
Yeni tespit edilen 62 uydunun tümü “düzensiz ay” statüsünde. Yani ev sahibi gezegenlerinin etrafındaki uzak, eliptik yörüngeleri takip ediyor, genelde geriye doğru veya Satürn’ün dönüş yönünün tersi yönde hareket ediyorlar. Araştırmacılara göre, bu küçük, garip uyduların birçoğu benzer geri giden yörüngelerde kümeleniyorlar. Bu da onların milyonlarca yıl önce parçalanmış daha büyük bir ana uydunun parçaları olabileceklerini düşündürüyor. UBC’de astronomi ve astrofizik profesörü olan Brett Gladman, yaptığı bir açıklamada: “Modern teleskopların sınırlarını zorlarken, Satürn’ün etrafında geriye doğru dönen orta büyüklükteki bir uydunun yaklaşık 100 milyon yıl önce parçalandığına dair artan kanıtlar buluyoruz” dedi.
Bu yeni uyduların, diğer şeylerin yanı sıra gök cisimlerini belirlemekten sorumlu 12.000’den fazla bilim insanının oluşturduğu bir grup olan Uluslararası Astronomi Birliği (International Astronomical Union) tarafından bu ayın sonlarında tanınması bekleniyor.
Yorum alma için Jüpiter’e ulaşılamadı.
Kaynak
https://www.livescience.com/space/saturn/scientists-discover-62-new-moons-around-saturn-raising-total-to-145-the-most-in-the-solar-system (son erişim tarihi: 14.05.2023).
