16 Eylül’de yapılan küresel bir analiz, ilaca dirençli süper bakterilerin neden olduğu enfeksiyonların önümüzdeki 25 yıl içerisinde yaklaşık 40 milyon insanı öldüreceğini tahmin etmektedir. Araştırmacılar bu kasvetli senaryonun önlenmesi için hareket çağrısında bulundu.
Agence France-Presse
Çeviren: Emine Öykü GÜNER
Antibiyotiklere direnç kazanarak tedavilerini zorlaştıran bakteri veya patojen türleri olan süper bakteriler, küresel sağlık için artan bir tehdit olarak kabul edilmektedir. Yapılan analiz, süper bakterilerin küresel etkisini zaman içinde izleyen ve bundan sonra ne olabileceğini tahmin eden ilk araştırma olarak nitelendirilmektedir.
The Lancet dergisinde yayımlanan araştırma, 1990-2021 yılları arasında dünya genelinde antimikrobiyal direnç (antimicrobial resistance-AMR) olarak da adlandırılan süper bakteriler nedeniyle yılda bir milyondan fazla insanın öldüğünü ortaya koymaktadır. Ayrıca bu çalışma, süper bakterilerden kaynaklanan beş yaş altı çocuk ölümlerinin son otuz yılda yüzde 50’den fazla azaldığını da belirtmektedir. Bu durumun bebeklerde enfeksiyonları önleme ve kontrol etme önlemlerinin iyileştirilmesiyle olduğu da ayrıca belirtmiştir.
Ancak artık çocuklar süper bakterilere yakalandıklarında enfeksiyonların tedavisi çok daha zorlaşmaktadır. Yaşlanan nüfusun enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale gelmesiyle birlikte, aynı dönemde 70 yaş üstü ölümlerde yüzde 80’den fazla artış görülmüştür.
Yapılan bu çalışma ile, birçok antibiyotiğe dirençli hale gelen bir stafilokok türü olan MRSA* enfeksiyonlarından kaynaklanan ölümlerin 2021’de otuz yıl öncesine göre iki katına çıkarak 130 bine çıktığı belirtilmiştir.
Bu tehdit büyüyor!
Araştırmacılar, mevcut eğilimlere dayanarak, antimikrobiyal dirençten kaynaklanan doğrudan ölümlerin sayısının 2050 yılına kadar yılda yaklaşık iki milyona ulaşarak yüzde 67 artacağını tahmin etmek için modelleme kullandılar. Modellemeye göre, bu durum yıllık yaklaşık yüzde 75’lik bir artışla 8,2 milyon ölüme daha yol açacak gibi durmaktadır.
Bu senaryoya göre, antimikrobiyal direncin önümüzdeki çeyrek yüzyılda doğrudan 39 milyon insanı öldüreceği ve toplamda 169 milyon ölüme neden olacağı belirtilmektedir.
Fakat daha az vahim senaryolar da mümkün. Ciddi enfeksiyonlara yönelik antimikrobiyal ilaçlara erişimi iyileştirmek için çalışılırsa, 2050 yılına kadar 92 milyon insanın hayatının kurtarılabileceği tahmin edilmektedir.
ABD merkezli Sağlık Ölçümleri Enstitüsü’nden çalışmanın ortak yazarı Mohsen Naghavi yaptığı açıklamada , “Bu bulgular, antimikrobiyal direncin onlarca yıldır önemli bir küresel sağlık tehdidi olduğunu ve bu tehdidin giderek arttığını ortaya koyuyor” dedi.
Araştırmacılar 22 patojene, 84 ilaç ve patojen kombinasyonuna ve menenjit gibi 11 bulaşıcı sendroma baktı. Çalışma, 204 ülke ve bölgedeki 520 milyon bireysel kayıttan gelen verileri içeriyordu.
Açıklama, 26 Eylül’de Birleşmiş Milletler’de yapılması planlanan üst düzey antimikrobiyal direnç (AMR) toplantısı öncesinde yayımlandı. Antimikrobiyal direnç doğal bir olgudur, ancak antibiyotiklerin insanlarda, hayvanlarda ve bitkilerde aşırı ve yanlış kullanımı sorunu daha da kötüleştirmiştir.
* MRSA Metisilin dirençli Staphylococcus aureus anlamına gelmektedir.
Kaynak
https://www.sciencealert.com/drug-resistant-bacteria-expected-to-kill-tens-of-millions-by-2050 (son erişim tarihi: 17.09.2024).
