“Müzik her yerde olacak ve konserler hiçbir yerde olmayacak!”
Çeviren: İlknur Yavuz
Ekim 1981’de Fransa Kültür Bakanı Jack Lang, Maurice Fleuret’yi Müzik ve Dans Direktörlüğü görevine atadı. Maurice Fleuret müzik pratiği ve evrimi üzerine düşüncelerini uyguladı ve yeni bir konseptin temellerini attı: “Müzik her yerde olacak ve konserler hiçbir yerde olmayacak!” Müzik alanında bir “devrimden” söz eden Fleuret, “sesin özgürleşmesi, bir sarhoşluk, sanattan daha otantik, daha samimi, daha anlamlı bir baş dönmesi” olarak adlandırdığı ortak bir arayışta, tür veya köken hiyerarşisi olmaksızın tüm müzik türlerini bir araya getirdi.
1982 yılında, Kültür Bakanlığının Etüt ve Araştırma Departmanı tarafından Fransızların kültürel pratiklerine ilişkin büyük bir anket gerçekleştirildi. Bu anket, her iki gençten biri de dâhil olmak üzere beş milyon kişinin bir müzik aleti çaldığını, ancak o zamana kadar düzenlenen müzik etkinliklerinin Fransızların sadece küçük bir kısmını kapsadığını ortaya koydu. Jack Lang, kabinesinde yer alan mimar ve sahne tasarımcısı Christian Dupavillon ve Maurice Fleuret, buradan yola çıkarak Fransa’daki müzik pratiğinin henüz keşfedilmediği sonucuna vardılar. Böylece tüm müzisyenlerin kendilerini ifade etmelerini ve tanıtmalarını sağlayacak büyük bir popüler etkinlik fikrini ortaya attılar. Ve böylece ilk Fête de la musique, kuzey yarımkürede yılın en uzun günü olan yaz gündönümünün sembolik günü olan 21 Haziran 1982’de başlatıldı.
Festival ücretsiz olacak, “tür veya uygulama hiyerarşisi olmaksızın” tüm müzik türlerine ve tüm Fransız halkına açık olacaktır.
Hazırlıklar aceleye getirildi. Fransa’nın sosyal, siyasi ve müzikal hayatındaki başlıca oyunculara haber verildi. Birkaç afiş basıldı ve asıldı. Kültür Bakanlığının bu çağrının duyulup duyulmayacağı konusunda hiçbir fikri yoktu.
Sonuç tüm beklentileri aştı. Fransa’nın her yerinde binlerce girişim gerçekleşti. Müzisyenler sokaklara, meydanlara, büfelere, avlulara, bahçelere, istasyonlara, meydanlara vs. çıktı ve binlerce insan gecenin geç saatlerine kadar sokaklarda dostane bir atmosferde dolaştı.
“İhtiyaç duyulan şey, müziğin bireysel ve kolektif yaşam için ne kadar önemli olduğunu gösterecek bir etkinlikti. Farkındalık yaratmak için muhteşem bir hareket, kamuoyunu ve belki de siyasi sınıfı uyarmak için spontane bir patlama. İşte bu nedenle Kültür Bakanlığı 1982 yılında bir Fête de la musique düzenleme fikrini ortaya attı. Müziğe önem veren tüm Fransızları bir araya getiren, yönlendirici olmayan bir festival”. Maurice Fleuret, “Faites la fête! Faites de la musique”, Xavier Lacavalerie tarafından yapılan röportaj, Télérama No. 1744, 15 Haziran 1983.
Profesyonel müzisyenlerle amatörlerin bu birlikteliği, her tür müziğe (rock, caz, şanson, geleneksel müzik, sözde öğrenilmiş müzik vs.) gösterilen bu yeni ilgi, popüler ve büyük ölçüde spontane bir etkinliğin ani başarısı sayesinde, amatör uygulamalara hak ettikleri yeri vermeyi amaçlayan bir politikanın tercümesi haline geldi.
Fête de la Musique, 1985 yılında Avrupa Müzik Yılı’na denk gelecek şekilde ihraç edilmeye başlandı ve şu anda 1997 yılında Budapeşte’de imzalanan ve katılmak isteyen tüm yeni ortaklara açık olan “Avrupa Müzik Festivali” tüzüğü çerçevesinde geliştirilmektedir. Bu tüzüğün ilkeleri artık Avrupa dışındakiler de dahil olmak üzere Fête de la Musique’e katılmak isteyen tüm ülkeler için geçerlidir.
On yıldan kısa bir süre içinde Fête de la musique beş kıtada seksen beş ülkede tekrarlandı.
Uluslararası bir başarı ve sosyal bir fenomen olarak 1998 yılında bir posta pulu bu etkinliğe adanmıştır. 2017 yılında dünya çapında 120’den fazla ülke Fête de la musique’e katılmıştır.
Fête de la musique aynı zamanda yeni müzik trendlerini de yansıtmaktadır: geleneksel müziğin yeniden canlanması, dünya müziğindeki patlama, koroların gelişimi, rap, tekno ve şehir müziğinin ortaya çıkışı vb.
Cezaevlerine giriyor, hastane hastalarının ve çalışanlarının hayatlarını paylaşıyor, müziği okullara yaklaştırıyor, şehir ve banliyöleri arasında bağlantılar ve alışverişler kuruyor, kırsal toplulukları suluyor ve bir bireyin, bir grubun, bir derneğin veya tüm bir topluluğun çalışmalarını sergiliyor.
Bu şekilde, Fête de la musique doğal olarak sanatsal ve kültürel uygulamalara görünürlük ve erişimi teşvik etmekte ve her yıl kendini geliştirme ve sürdürme kapasitesini göstermektedir. Kültür Bakanlığının bir yan kuruluşu olan Fête de la musique, kamusal alanda, halkla birlikte ve halk için gelişir ve yayılır.
