Dünya, potansiyelini boşa harcayan devasa bir küredir. Rüzgar, türbinlerden yoksun tarlalarda yarışır; güneş ışığı, siyah asfalt kiremitlere çarpar ve okyanus dalgaları dünyanın dört bir yanındaki kıyı şeritlerini durmaksızın döver. Milyarlarca dolar ve onlarca yıl, bu ilk iki ücretsiz, yenilenebilir enerji kaynağından yararlanmaya adanmış tüm endüstrileri yaratmış olsa da, okyanusların ritmik kalp atışlarından yararlanmanın mümkün fakat zor olduğu yeni yeni anlaşılmaktadır.
Darren Orf
Çeviri: Okan Nurettin Okur
Oregon kıyılarındaki yeni bir test, uzun zamandır beklenen enerji devrimini ateşleyen kıvılcım olabilir.
Dünya, potansiyelini boşa harcayan devasa bir küredir. Rüzgar, türbinlerden yoksun tarlalarda yarışır; güneş ışığı, siyah asfalt kiremitlere çarpar ve okyanus dalgaları dünyanın dört bir yanındaki kıyı şeritlerini durmaksızın döver. Milyarlarca dolar ve onlarca yıl, bu ilk iki ücretsiz, yenilenebilir enerji kaynağından yararlanmaya adanmış tüm endüstrileri yaratmış olsa da, okyanusların ritmik kalp atışlarından yararlanmanın mümkün fakat zor olduğu yeni yeni anlaşılmaktadır.
[Okyanus] sahip olduğumuz en büyük, en iyi ve en esnek bataryamız. Eğer bu bataryadan yararlanamıyorsanız, orası bir enerji çölüdür.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre, ABD kıyıları boyunca çarpan dalgaların teorik yıllık enerji potansiyeli yaklaşık 2,64 trilyon kilovat saat veya ülkenin 2021’deki toplam elektrik üretiminin kabaca üçte ikisi. Okyanustan bu kilovat saatlerin her bir gramını elde etmek muhtemelen imkansız olsa da, dalga enerjisi yine de ABD’nin yenilenebilir enerji karışımının yaklaşık yüzde 10-20’sini oluşturabilir.
Şebeke enerjisi, bu dalga enerjisi dönüştürücüleri (WEC’ler) için yalnızca bir uygulamadır. Oregon merkezli C-Power gibi şirketlerin CEO’su Reenst Lesemann, “[Okyanus] sahip olduğumuz en büyük, en iyi ve en esnek bataryamız. Eğer bu bataryadan yararlanamıyorsanız, orası bir enerji çölüdür.” diyor.
Hükümet, eyalet ve federal hibelerin bir araya gelmesiyle desteklenen PacWave, ABD kıtasındaki ilk dalga enerjisi test tesisi ve dünyadaki benzer birkaç tesisten biri olacak. Merkezi Newport, Oregon’da bulunan tesis, neyin işe yarayıp neyin yaramadığını anlamada merkezi bir rol oynayacak ve umarım endüstriyi uzun zamandır beklenen uygun fiyatlı okyanus enerjisi devrimini gerçekleştirmeye çalışacak.
Günümüzde özellikle araştırma gemileri ve uzak kıyı toplulukları için açık deniz gücü sağlayabilir, derin deniz habitatlarını araştırmak için tasarlanmış her zaman açık sensörleri besleyebilir ve halihazırda açık denizde demirlemiş binlerce rüzgar türbinini geliştirebilir. Ayrıca tüm bunlar güneş parlamadığında ve rüzgar esmediğinde çok önemli bir yenilenebilir enerji kaynağı oluşturabilir. Peki güneş ve rüzgar enerjisi düzenli olarak rekorlar kırarken, dalga enerjisi neden geri kaldı?
Cevap gayet açık. Çünkü okyanusta makine inşa etmek hiç de kolay değil.
Dalga enerjisi için ilk girişim 1970’lere kadar gerçekleşmedi. 1973 Petrol Krizi’nin ardından, aynı yıl Arap-İsrail savaşı sırasında ABD’ye uygulanan petrol ambargosunun ardından İngiltere alternatif enerji araçlarına yatırım yapmaya başladı. Bu araştırmaya öncülük eden kişi, Edinburgh Üniversitesi’nde “ördek” adı verilen dinamik şamandıralar tasarlayan Stephen Salter’dı (cihaz suda bir tür enerji kullanan su kuşu gibi aşağı yukarı sallandığı için bu adı almıştır).
“Salter’in Ördeği” olarak bilinen yeni dalga enerjisi programı, yedi yıl boyunca finanse edilmesine rağmen, hükümetin ilgisizliği ve 1980’lerde bol ve ucuz petrolün gelişi nedeniyle yenilenebilir enerji vaadini hiçbir zaman yerine getiremedi. Gerçekleşmeyen vaatlerine rağmen, Salter ve yüzen “ördekleri” olası bir dalga enerjisi geleceğinin tohumlarını ekti.
Michael Lawson, “Benim bakış açıma göre, (Salter’in Ördeği) modern dalga enerjisi için başlangıç kıvılcımıydı. Avrupa’da gelgit ve dalga enerjisi teknolojilerine önemli yatırımların yapıldığı 2000’li yılların başına kadar teknolojinin Ar-Ge’sine yavaş ve asgari düzeyde yatırım yapıldığını gördünüz.” diyor.
İşte bu noktada PacWave gibi bir akreditasyon tesisi çok önemli hale geliyor.
Ancak, Oregon kıyılarında bir test tesisi kurmak ve deneysel cihazları bu kıyıların sularına yerleştirmek bazı çevresel tehlikeleri de beraberinde getiriyor. Okyanus gürültüsü deniz memelilerinin göçünü ve yaban hayatını olumsuz etkileyebilir. Hales, “Sorunun bir kısmı da dünyada çok az sayıda dalga enerjisi cihazı olması, dolayısıyla bu konuda çok az araştırma yapılmış olması. Bu yüzden ekosistem izleme zorunluluğumuz var. Hatta yarasalar üzerindeki etkiyi azaltmak için planlarımız bile var.” diyor.
PacWave South 2025’te faaliyete geçtiğinde, elde edilen enerji laboratuarla sınırlı kalmayacak. Proje doğrudan Central Lincoln Peoples Utility District (PUD) tarafından işletilen yerel şebekeye bağlanacak ve Newport sakinlerine enerji sağlayacak. Bu, geliştiricilere dalga enerjisinin diğer kaynaklara kıyasla ne kadar rekabetçi olduğu konusunda bir fikir verecektir. PacWave, tam kapasiteye ulaştığında okyanus dalgalarının ürettiği elektronlardan 2.000 eve eşdeğer enerji sağlayacaktır; bu da küçük bir çıktının büyük etkileri olacağı anlamına gelmektedir.
Diğer yenilenebilir kaynaklar kendi enerji devrimlerini sürdürürken, dalga enerjisinin devreye girmesi, Dünya’daki en enerjik doğal süreçlerden birinden yararlanan bir başka güçlü kaynak olabilir.
Avrupa kıyılarında sayıları giderek artan rüzgar çiftliklerine benzer şekilde, bu cihazlardan oluşan bir filonun uzak ufuktaki sularda bir aşağı bir yukarı sallandığını hayal etmek kolay olsa da, bu yakın vadede en olası uygulama değildir. Özellikle sıcak bölgelerde veya doğu kıyıları boyunca daha az enerjik kıyılar, batıdaki daha soğuk ortamlardaki daha çalkantılı sulara kıyasla muhtemelen bu cihazlardan faydalanamayacaktır. Ancak bu dalgalı denizlerde bile nispeten niş uygulamalarla başlayabilir.
Huskey, “Bunun için farklı kullanım alanları olacak. Bir tanesi ana karaya enerji sağlamak, bir yerde kasırga ya da başka bir şey olduğunda acil durumlar için uyarı vermek.” diyor.
Diğer yenilenebilir kaynaklar kendi enerji devrimlerini sürdürürken, dalga enerjisinin devreye girmesi, Dünya’daki en enerjik doğal süreçlerden birinden yararlanan bir başka güçlü kaynak olabilir. Hep beraber yakında göreceğiz.
Kaynak:
https://www.popularmechanics.com/science/green-tech/a61974351/ocean-wave-energy/
Son Erişim Tarihi: 27.08.2024
