Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) yeni raporuna göre Gazze, kayıtlara geçen en ağır ekonomik krizi yaşıyor. Gazze’de ekonomik işletmelerin yüzde 92’si hasar gördü veya yok edildi. Çalışma çağındaki nüfusun yüzde 90’ından fazlası istihdam dışında kalırken bölgenin yeniden inşası için gereken tutarın en az 71,5 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana Gazze’ye yaptığı saldırıların yarattığı yıkım, ekonomik açıdan da tarihsel boyutlara ulaştı. UNCTAD’ın 24 Eylül’de yayımladığı son rapor, Gazze’de üretimden istihdama kadar ekonomik yaşamın temel unsurlarının büyük ölçüde çöktüğünü ortaya koyuyor.
Ekonomik işletmelerin yüzde 92’si hasarlı veya yok
BM verilerine göre Gazze’de ekonomik işletmelerin yüzde 92’si hasar gördü ya da tamamen yok edildi. İşsizlik 2025’te yüzde 78’e ulaşırken çalışma çağındaki nüfusun yüzde 90’dan fazlası herhangi bir işte çalışmıyor.
Tarım ve sanayide üretim 2022 seviyesinin yüzde 94, inşaat sektöründe ise yüzde 99 altında kaldı.
Kişi başına günlük ekonomik üretim 58 sente düştü
Gazze’de kişi başına düşen yıllık gayrisafi yurt içi hasıla 2025’te yalnızca 212 dolara geriledi. Bu, kişi başına günlük yaklaşık 58 sentlik ekonomik üretime karşılık geliyor ve 2022 seviyesinin yalnızca yüzde 17’si.
Gazze’nin Filistin ekonomisindeki payı da Ekim 2023 öncesindeki yüzde 17,4 seviyesinden 2025’te yüzde 4’ün altına indi.
Yeniden inşanın faturası 71,5 milyar dolar
Dünya Bankası, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler tarafından yapılan değerlendirmeye göre Gazze’de yalnızca fiziksel altyapıda oluşan hasar 35,2 milyar dolar düzeyinde. Ekonomik ve sosyal kayıplar ise 22,7 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
Gazze’nin toparlanması ve yeniden inşası için gereken toplam kaynağın 71,5 milyar dolara ulaştığı tahmin ediliyor.
UNCTAD’ın verileri, Gazze’de yaşananların yalnızca geçici bir ekonomik daralma olmadığını gösteriyor. Üretim tesislerinin, tarım alanlarının, konutların ve temel altyapının büyük ölçüde tahrip edilmesi, onlarca yıllık kalkınma kazanımlarını ortadan kaldırırken Gazze’yi kayıtlara geçen en ağır ekonomik krizle karşı karşıya bıraktı.
