Galatasaray’ın unutulmaz futbolcularından Cevad Prekazi, 69 yaşında hayatını kaybetti. Sol ayağıyla attığı goller kadar sosyalist görüşleriyle de tanınan Prekazi, röportajlarında kapitalizmi eleştirmiş, Yugoslavya’da yaşadığı dayanışmayı ve eşitlik özlemini anlatmıştı.
Galatasaray’ın Avrupa’daki unutulmaz zaferlerinden birine attığı frikik golüyle damga vuran Cevad Prekazi yaşamını yitirdi. Acı haberi duyuran Galatasaray Spor Kulübü, 1985-1991 yılları arasında sarı-kırmızılı formayı giyen eski futbolcusunu sol ayağı, etkili şutları ve oyun görüşüyle andı.
Prekazi, futbolculuğunun ardından verdiği röportajlarda yalnızca sahada yaşadıklarını anlatmadı. İçinde büyüdüğü sosyalist Yugoslavya’yı, ülkesinin parçalanmasını, Tito’ya ve Che Guevara’ya duyduğu hayranlığı, kapitalizme yönelik eleştirilerini de paylaştı.
“Ben politikacı değilim ama bir sosyalistim”
Prekazi, 2018’de BirGün’den Can Uğur’a verdiği röportajda kendisini sosyalist olarak tanımlamış ve özgürlük ile eşitlikten yana olduğunu söylemişti.
Kapitalizme yönelik eleştirisini “Kapitalist sistem dünyayı yok ediyor” sözleriyle dile getiren Prekazi, ardından kendi duruşunu şöyle anlatmıştı:
“Ben politikacı değilim ama bir sosyalistim, özgürlük için mücadelemi sürdürüyorum.”
Prekazi, aynı röportajda Che Guevara’nın düşüncelerinden etkilendiğini de belirterek insanların doğdukları andan itibaren özgür bir yaşam sürmesi gerektiğini savunmuştu.
“Devrimler yine olacak”
Prekazi, 2019’da soL’dan Hatice İkinci’ye Belgrad’da verdiği röportajda dünyada servetin az sayıda insanın elinde toplanmasını ve yoksulluğu eleştirmişti.
Büyük şirketler ile uluslararası finans kuruluşlarının gücüne dikkat çeken eski futbolcu, kapitalizmi “hırsızlık düzeni” olarak nitelendirmiş; zenginlerin daha da zenginleştiğini, yoksulluğun ise yaygınlaştığını söylemişti.
Bu düzenin sürdürülemeyeceğini savunan Prekazi, geleceğe ilişkin düşüncesini şu sözlerle anlatmıştı:
“Devrimler yine olacak. Olması lazım, başka türlü de gitmez bu.”
Prekazi, gençlerin insan için daha iyi bir yaşam kurmasını umduğunu da dile getirmişti.
Sosyalizmi ücretsiz eğitim ve sağlıkla anlattı
Prekazi, Hatice İkinci’ye verdiği söyleşide çocukluğunun ve gençliğinin geçtiği sosyalist Yugoslavya’yı kamusal eğitim, sağlık hizmetleri ve dayanışma üzerinden anlatmıştı.
Okulların ve sağlık hizmetlerinin ücretsiz olduğunu söyleyen Prekazi, işçi bir ailenin çocuğu olarak büyüdüğünü ve her yıl tatile gidebildiklerini hatırlatmıştı. Sporun da yaygın olduğunu, çocukların sokaklarda ve okullarda spor yapabildiğini belirtmişti.
Yugoslavya’da insanların birbirine yardım ettiğini söyleyen eski futbolcu, “İlkokulda öğrendik biz herkesin eşit olduğunu” demişti. Sosyalist Yugoslavya ile sonraki dönemi karşılaştırırken kullandığı ifade ise kısaydı: “Şimdi ne oldu? Her şey para oldu.”
Prekazi, 2021’de soL’dan Yavuz Karamahmutoğlu’na verdiği röportajda da sosyalizm düşüncesini insanların evinin ve işinin olduğu, normal bir yaşam sürebildiği bir toplum özlemiyle ilişkilendirmişti. Aynı söyleşide hastaneye gitmenin ve ilaç almanın paraya bağlı olmasını eleştirmişti.
Tito’ya bağlılığını saklamadı
Prekazi’nin sık sık andığı isimlerden biri, Yugoslavya’nın eski lideri Josip Broz Tito idi.
Socrates dergisine verdiği ve Nisan 2018’de yayımlanan röportajda kendisini “Ben Tito’nun askeriyim” sözleriyle tanımlamıştı. Tito dönemini insanların birbirine yardım ettiği, farklı halkların birlikte yaşadığı bir dönem olarak hatırladığını söylemişti.
soL söyleşisinde ise Tito’nun İkinci Dünya Savaşı’nın ardından yıkıma uğrayan Yugoslavya’nın yeniden kurulmasındaki rolünü öne çıkarmış, onun döneminde halkların kardeşçe yaşadığını savunmuştu.
Atatürk ve Tesla’yı da andı
Prekazi, NTV’de Emek Ege’nin sunduğu Kırılma Anı programında da takdir ettiği isimlerden söz etmişti. Kendisine yöneltilen soru üzerine Tito, Mustafa Kemal Atatürk, Che Guevara ve Nikola Tesla’nın adlarını saymıştı.
“Yugoslavya benim ülkem, uzaktan izleyemedim”
Yugoslavya’nın dağılması ve savaş, Prekazi’nin anlatılarında önemli bir yer tutuyordu. 1993’te savaş sürerken İstanbul’dan Belgrad’a döndüğünü anlatan Prekazi, hem Türkiye’de hem de Belgrad’da insanların bu kararına şaşırdığını söylemişti.
soL’a dönüş nedenini “Yugoslavya benim ülkem, uzaktan izleyemedim” sözleriyle açıklamıştı. Prekazi, aynı röportajda Yugoslavya’nın parçalanmasından ABD ve Avrupa devletlerini sorumlu tuttuğunu da dile getirmişti.
Che Guevara fotoğrafını neden taşıyordu?
Prekazi, Socrates dergisinin röportajında WhatsApp profil fotoğrafında neden Che Guevara’nın bulunduğu sorusunu da yanıtlamıştı. Kendi dünya görüşünü, “Kalbim sol tarafta, ben de sol taraftayım” sözleriyle ifade etmişti.
Aynı söyleşide, Che Guevara’nın Güney Amerika’daki yoksullukla karşılaştıktan sonra yaşamında seçtiği yoldan etkilendiğini anlatmıştı. Prekazi, soL’dan Yavuz Karamahmutoğlu’na verdiği röportajda da Che Guevara’nın yolundan gittiğini söylemişti.
Galatasaray’ın unutulmaz sol ayağı
1957’de Kosova’nın Mitroviça kentinde doğan Prekazi, Yugoslavya’da Partizan ve Hajduk Split gibi takımların formalarını giydikten sonra 1985’te Galatasaray’a transfer oldu.
Sarı-kırmızılı takımla 1986-1987 ve 1987-1988 sezonlarında Türkiye ligi şampiyonluğu yaşadı. Galatasaray’ın 14 yıllık şampiyonluk özlemini sona erdirdiği sezonda Eskişehirspor’a karşı attığı golle de hafızalara kazındı.
1989’da Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası çeyrek finalinde Monaco’ya karşı attığı uzak mesafeli frikik golü ise Galatasaray’ın yarı finale yükseldiği yolculuğun simgelerinden biri oldu. Kulübün açıklamasına göre Prekazi, Galatasaray formasıyla 185 maçta 40 gol kaydetti.
