Yeni oluşturulan bu modelin biyolojik bir nöronla doğrudan ve oldukça gerçekçi bir şekilde iletişim kurabildiği görüldü.
Carly Cassella
Çeviri: Sedef Çakır
GazeteBilim Yazı İşleri
Massachusetts Amherst Üniversitesindeki mühendisler, bir ilki gerçekleştirerek yapay nöron geliştirdiler.
Yaptıkları deneylerde, yeni oluşturulan bu modelin biyolojik bir nöronla doğrudan ve oldukça gerçekçi bir şekilde iletişim kurabildiği görüldü.
Elektriksel bilginin “hücreden hücreye” aktarımı, doğal nöron iletişiminde kullanılan voltaj ve enerji tüketimiyle neredeyse aynı seviyede gerçekleşiyor.
UMass Amherst araştırmacılarına göre bu buluş, alanında bir ilk olma özelliği taşıyor ve beyinlerimizle bilgisayarlarımız arasındaki farkı biraz daha kapatıyor.
Bilim insanları uzun yıllardır sentetik beyin hücreleri geliştirip bunları oldukça kompleks makinelere bağlamaya çalışıyor, fakat bu hücrelerin basit işlevleri, beynimizdekilerle kıyaslandığında oldukça ilkel kalıyor.
Bu nöronlar, gerçeğini taklit etme konusunda şimdiye kadarki en iyileri olma özelliğine sahip.
Mühendis Jun Yao, “Önceki yapay nöron versiyonları, bizim geliştirdiğimiz nörona kıyasla 10 kat daha fazla voltaj ve 100 kat daha fazla enerji kullanıyordu.” diyor.
Bu, yapay bir nöronun sıradan bir insan nöronuna var gücüyle “bağırması” gibi bir şey.
Böyle bir gürültü çok fazla enerji gerektirir ve eğer ses fazla yüksekse, alıcı nöron bunalmış hissedebilir ve mesajın özünü kaçırabilir.
Yao ve meslektaşlarının geliştirdiği şey ise, özünde bizim kendi nöronlarımıza “fısıldayabilen” bir yapay nöron.
Yao buluş hakkında, “Bizim geliştirdiğimiz nöronlar sadece 0.1 voltluk bir voltaj gösteriyor, bu da vücudumuzdaki nöronlarınkiyle neredeyse aynı.” ifadelerini kullandı.
Diğer bilim insanları ise yapay nöronları, ışık kullanımı gibi daha yapay yollarla gerçek beyin hücreleriyle iletişim kurmaya ikna etmişlerdi.
Fakat bu yeni buluş, daha konvansiyonel bir sistemi taklit ediyor.
Bu durumda kilit nokta, bakteriler tarafından üretilen protein nanotelciklerin kullanılmasıydı.
Bu yapılar doğal kökenli oldukları için, gerçek nöronlar gibi ıslak ortamlarda hayatta kalabiliyorlar.
Yao ve meslektaşları, bu tür modellerin “nöromorfik entegrasyon” için potansiyeli ileriye taşıdığını yazıyorlar.
Yao, “Şu anda her türden giyilebilir elektronik algılama sistemine sahibiz, ancak bunlar karşılaştırıldığında oldukça hantal ve verimsiz.” diyor.
“Vücudumuzdan bir sinyal algıladıklarında, bilgisayarın bu sinyali analiz edebilmesi için onu elektriksel olarak güçlendirmeleri gerekiyor. Fakat bu ara güçlendirme adımı hem enerji tüketimini artırıyor hem de devrelerin karmaşıklığını yükseltiyor.
Oysa bizim düşük voltajlı nöronlarımızla yapılan sensörler, herhangi bir güçlendirmeye ihtiyaçduymadan çalışabilir.”
Çalışma Nature Communications dergisinde yayımlandı.
Kaynakça:
Artificial Neuron That ‘Whispers’ to Real Brain Cells Created in Amazing First : ScienceAlert
Son Erişim Tarihi: 20/10/2025
