Halk arasında bilinen adıyla beyin pili, diğer adıyla Derin Beyin Stimülasyonu (DBS) artık Parkinson hastaları için yaygın bir tedavi yöntemi. Yavaşlık, titreme gibi semptomlara da yardımcı olabiliyor. Bu yöntem, hareketi kontrol eden belirli bölgelere elektriksel uyarım sağlamak için beyne ince elektrotların yerleştirilmesine dayanıyor.
Nicola Davis
Çeviri: Okan Nurettin Okur
Son gelişmelere kadar DBS, hastanın ne yaptığına veya semptomlarının şiddetine bakılmaksızın sabit bir seviyede ayarlanıyordu. Sonuç olarak ya yetersiz uyarım sağlanıyor ya da aşırı uyarımla düzensiz hareketlere sebep oluyordu. Şimdi uzmanlar, beyindeki gerçek zamanlı sinyallere dayanarak stimülasyon seviyesinin hastanın ihtiyaçlarına göre otomatik olarak ayarlanmasını sağlayarak tekniği iyileştirme yolunda büyük bir adım attı.
Çalışmayı yapan ekip, pilot çalışmanın sonuçlarını doğrulamak için daha fazla denemeye ihtiyaç olduğunu, rutin klinik uygulama için ince ayarlar gerektiğini ve klinisyenlerin eğitime ihtiyaç duyacağını söylüyor. Bununla birlikte, “uyarlanabilir” DBS olarak bilinen teknolojinin birkaç yıl içinde yaygınlaşabileceğini ve maliyetlerin geleneksel DBS ile benzer olması beklendiğini söylüyorlar.
Dr. Carina Oehrn, “Bu zorlukların üstesinden gelindiğinde, uyarlanabilir DBS’nin parkinson ve potansiyel olarak diğer nörolojik ve psikiyatrik durumlar için standart DBS’ye göre oldukça etkili bir alternatif haline geleceği, daha istikrarlı ve kişiselleştirilmiş semptom kontrolü sunacağı, hasta sonuçlarını önemli ölçüde iyileştirme potansiyeline sahip olacağı konusunda çok iyimserim” dedi.
Nature Medicine dergisinden Oehrn, pilot çalışmada DBS cihazının yerleştirildiği Parkinson hastası dört erkeğin sürecini anlatıyor:
“Bu cihaz beyin aktivitesini algılayabiliyor ve aynı zamanda stimülasyon sağlayabiliyor. Bizim işimiz bu cihaz üzerinde çalışan yazılım için algoritmalar oluşturmaktı” diyor.
Ekip, belirli bir tür beyin sinyalindeki artışın, katılımcıların ilaçları devreye girdikçe yükselen dopamin seviyeleriyle ve motor semptomlarının hafiflemesiyle ilişkili olduğunu keşfetti. Oehrn, bunun ekibin bu sinyal düşük olduğunda DBS uyarımını artırabilecek ve bu sinyal yüksek olduğunda azaltabilecek algoritmalar oluşturmasına izin verdiğini söyledi. Ekip, algoritmaları her bireye ve en rahatsız edici semptomlarına göre uyarlayarak, katılımcıların beyin sinyallerinin sürekli olarak izlendiği ve elektrik stimülasyonunun ihtiyaçlarına göre otomatik olarak ayarlandığı bir sistem ortaya çıkardı. Sonuçlara göre, katılımcıların dörtte üçünün daha iyi bir yaşam kalitesine sahip olduğu bildirildi.
Ekip, potansiyel olarak daha düşük dozlarda olsa da, uyarlanabilir DBS ile birlikte ilaçların hala gerekli olacağını söylüyor.
Dr. Simon Little, “Parkinson hastalığında hareketin yanı sıra ruh halini de desteklemek için ilaçlara sıklıkla ihtiyaç duyulmaktadır ve bu nedenle ilaçlar tamamen kesilmemelidir” dedi.
Claire Bale ise:
“Mevcut DBS hayat değiştirici olabilir, bu büyük gelişme, insanların yaşadığı dalgalı semptomları yönetmeye ve yan etkileri azaltmaya yardımcı olabilir.” dedi.
Kaynak
https://www.theguardian.com/society/article/2024/aug/19/parkinsons-disease-deep-brain-stimulation-method-control-symptoms (son erişim tarihi: 21.08.2024).
