Avrupa’nın farklı ülkelerinde gençler, eğitimden barınmaya uzanan taleplerle sokaklara çıkıyor. Reuters’ın görüştüğü öğrenciler, kötüleşen yaşam koşullarına ve seslerinin duyulmamasına karşı değişim istediklerini anlatıyor.
Fransa’da bakımsız okullar ve öğretmen açığı, Belçika’da eğitim koşulları, Arnavutluk’ta işsizlik ve yolsuzluk tepkisi… Avrupa’nın farklı ülkelerinde gençleri sokağa çıkaran sorunlar değişse de ortak bir duygu öne çıkıyor: Geleceğe ilişkin sözlerinin duyulmadığı düşüncesi.
Reuters’ın 28 Ekim’de yayımladığı dosya, Paris banliyölerinden Belgrad meydanlarına uzanan gençlik hareketlerinin arkasındaki nedenleri inceliyor. Ajansa göre eğitimdeki sorunlar, hayat pahalılığı, barınma güçlüğü, ekonomik fırsatların yetersizliği ve yolsuzluk tepkisi, farklı ülkelerdeki eylemlerin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.
“Kimse bizi duymadı”
Brüksel’de eğitim koşullarının iyileştirilmesi için eylemlere katılan 19 yaşındaki öğrenci Maya Gourdel, Reuters’a verdiği demeçte, taleplerini daha sakin yollarla duyurmaya çalıştıklarını ancak seslerinin işitilmediğini söyledi.
Gourdel, medyanın dikkatinin ancak sokaklarda çöplerin yakıldığı olaylardan sonra hareketlerine yöneldiğini savundu. Öğrencinin hazırladığı pankartlardan biri, Açlık Oyunları filminden alınan ve farklı ülkelerdeki gençlik hareketlerinde de kullanılan şu sloganı taşıyordu:
“Biz yanarsak siz de bizimle yanarsınız!”
Slogan, gençlerin yalnızca bir eğitim sorununa değil, kendilerini görmezden geldiğini düşündükleri düzene de itiraz ettiğini yansıtıyor.
Fransa’da eğitim talebi büyüdü
Fransa’da lise öğrencilerinin öğretmen açığına, kalabalık sınıflara ve bakımsız okul binalarına karşı başlattığı hareket, haftalar içinde daha geniş bir toplumsal tepkiye dönüştü. Öğrencilere öğretmenler, sendikalar ve kamu hizmetlerindeki sorunlara dikkat çeken başka kesimler de katıldı.
Hükümet, eylemlerin ardından bazı sınıfların mevcudunun sınırlandırılması, okulların yenilenmesi için kredi sağlanması ve üniversiteye yerleştirme sisteminin değiştirilmesi gibi adımlar açıkladı.
Ancak öğrenci temsilcileri ve öğretmen sendikaları, açıklanan önlemlerin talepleri karşılamadığını belirtti. Öğrenci temsilcilerinden Louis Letoublon, taleplerinin tamamının kabul edilmediğini söyleyerek eylemleri sürdüreceklerini ifade etti.
Reuters’ın aktardığı bir Fransız hükümet raporu da kamu kaynaklarının dağılımına ilişkin tartışmaya dikkat çekiyor. Rapora göre 2000-2023 döneminde emeklilik harcamalarının millî gelire oranı 2,5 puan artarken eğitim harcamalarının oranı 0,5 puan geriledi.
Arnavutluk’ta gençlerin gündeminde gelecek ve göç var
Arnavutluk’ta öğrencilerin öncülük ettiği gösterilerde ise eğitim koşullarının yanı sıra iş bulma güçlüğü ve yolsuzluk iddiaları öne çıkıyor. Reuters, Başbakan Edi Rama hükümetine karşı gelişen protestoların başkent Tiran’dan başka kentlere de yayıldığını aktarıyor.
Ajansa konuşan 19 yaşındaki mimarlık öğrencisi Xyke Kurti, gençlerin geleceklerini çoğunlukla ülke dışında gördüğünü söyledi. Kurti, yetenekli olmanın yeterli olmadığını, bağlantıları olan kişilerin daha avantajlı konuma geldiğini savundu.
Bu sözler, eğitimini tamamlayan gençlerin ülkelerinde adil bir iş ve gelecek bulabileceklerine ilişkin kaygısını yansıtıyor.
Sırbistan’da hareket seçim sonucuna uzandı
Reuters’ın dosyasında Sırbistan’daki öğrenci hareketine de yer veriliyor. Yaklaşık iki yıl süren yolsuzluk karşıtı gösterilerin ardından öğrencilerin desteklediği siyasi hareket, yapılan seçimde ülkenin uzun süredir iktidarda bulunan lideri Aleksandar Vučić’in çizgisini geride bıraktı.
Öğrenci eylemcilerden Stasa Piletic, sonucu bir rahatlama ve özgürlük duygusuyla karşıladığını, hareketin protesto aşamasından sorumluluk üstlenme aşamasına geçtiğini söyledi. Reuters, seçim başarısının ardından hareketin önünde yönetim sorumluluğu gibi yeni bir sınav bulunduğuna da dikkat çekti.
Gençlerin ortak talebi
Reuters’ın görüştüğü gençler için ülkelerindeki koşullar ve talepler aynı değil. Ancak eğitim hakkı, geçim sıkıntısı, eşitsizlik ve karar süreçlerinde dikkate alınma isteği, farklı hareketleri birleştiren sorunlar arasında yer alıyor.
İtalya’nın Milano kentinde eylemlere katılan 21 yaşındaki Chiara da öfkeden doğan hareketlere katılmanın, insanların birlikte hareket edebilmesi açısından önemli olduğunu savundu.
Reuters’a göre Almanya’da da hayat pahalılığı, eşitsizlik, savaş ve okulların durumu gibi başlıklarla bu hafta sonu bir gösteri planlanıyor.
