Dört gönüllü, Mars’ta yaşamı taklit eden bir ortamda 378 gün geçirdi. NASA’nın Houston’daki tesisinde yürütülen görev, insanların Kızıl Gezegen’e yapılacak uzun yolculuklarda karşılaşabileceği güçlükleri anlamayı amaçlıyor.
NASA’nın ikinci Mars simülasyonuna katılan dört gönüllü, bir yılı aşkın süren izolasyonun ardından 31 Ekim’de yaşam alanından çıktı.
Ross Elder, Ellen Ellis, Matthew Montgomery ve James Spicer’dan oluşan ekip, 19 Ekim 2025’te ABD’nin Houston kentindeki Johnson Uzay Merkezi’nde bulunan Mars Dune Alpha adlı alana girmişti.
Gönüllüler, Mars’a gitmeden, gelecekte gezegende yaşayacak bir ekibin karşılaşabileceği günlük görevleri ve zorlukları deneyimledi.
158 metrekarede bir yıldan fazla yaşam
Üç boyutlu yazıcıyla inşa edilen yaklaşık 158 metrekarelik yaşam alanında ekip, sınırlı kaynaklarla çalıştı ve günlük yaşamını sürdürdü.
Gönüllüler görev boyunca bitki yetiştirdi, yaşam alanının bakımını yaptı, egzersiz gerçekleştirdi ve Mars yüzeyindeki çalışmaları taklit eden yürüyüşlere katıldı. Ekip ayrıca robotik operasyonlar ve ekipman arızaları gibi bir Mars görevinde karşılaşılabilecek durumlar üzerinde çalıştı.
Simülasyonda yalnızca fiziksel koşullar değil, Dünya’dan uzak olmanın getireceği iletişim güçlükleri de canlandırıldı.
Aileleriyle yalnızca e-posta üzerinden görüştüler
Mars ile Dünya arasındaki uzaklık, mesajların anında iletilmesine izin vermiyor. Bu nedenle görev sırasında haberleşmede de gecikme uygulandı.
Gönüllüler, izolasyon boyunca aileleriyle yalnızca e-posta yoluyla iletişim kurdu. Bu mesajlar da Mars koşullarını taklit etmek amacıyla gecikmeli olarak iletildi.
Ekip üyeleri, 378 günün ardından aileleriyle yeniden yüz yüze görüşme fırsatı buldu.
İnsan bedeni ve zihni nasıl etkileniyor?
NASA’nın CHAPEA adını verdiği program, uzun süreli görevlerde insanların sağlığını ve performansını incelemeyi amaçlıyor.
Araştırmacılar; kapalı ve sınırlı bir alanda yaşamanın, dış dünyadan uzun süre ayrı kalmanın ve kısıtlı kaynaklarla çalışmanın ekip üyelerini nasıl etkilediğini değerlendiriyor.
Görev boyunca toplanan verilerin, gelecekteki uzay yolcularının sağlıklarını korumaya, görevlerini sürdürmeye ve Dünya’dan uzaktayken birbirleriyle bağlantıda kalmaya yönelik yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
Gönüllüler, simülasyondan çıktıktan sonra da yaklaşık iki hafta sürecek değerlendirme ve görüşmelere katılacak.
Mars’ın tüm koşulları taklit edilemiyor
Dünya’daki bu tür görevler, uzun süreli izolasyon ve sınırlı kaynaklarla yaşam hakkında bilgi sağlasa da Mars yolculuğunun bütün koşullarını yeniden yaratamıyor. Mars’taki daha düşük yer çekimi, uzay radyasyonu ve gerçek bir gezegenlerarası yolculuğun koşulları, simülasyonun dışında kalıyor.
Buna rağmen çalışma, insanların gelecekte Ay ve Mars görevlerinde karşılaşabileceği güçlükleri önceden anlamaya yönelik hazırlıkların bir parçasını oluşturuyor.
NASA’nın ilk CHAPEA ekibi de 2023–2024 yılları arasında aynı yaşam alanında 378 günlük bir simülasyonu tamamlamıştı.
