Savunma Sanayii Başkanlığı bünyesinde geliştirilen EVREN yapay zekâ platformunda büyük dil modellerinin kullanılabildiği yeni hizmet devreye alındı. Sistem, farklı açık yapay zekâ modellerini Türkiye’de bulunan güçlü bilgisayar altyapısı üzerinde çalıştırıyor; böylece kullanıcıların verilerini yurt dışındaki bulut sistemlerine göndermeden yapay zekâ uygulamaları geliştirmesi hedefleniyor.
Türkiye’de yapay zekâ geliştirmek isteyen araştırmacılar, öğrenciler, girişimler ve kurumlar için yeni bir ortak altyapı devreye alındı.
Savunma Sanayii Başkanlığı’nın daha önce kurduğu Savunma Sanayii Yapay Zekâ Platformu çatısı altında geliştirilen EVREN, yapay zekâ modellerinin eğitilmesi, denenmesi ve uygulamalarda kullanılabilmesi için gerekli yüksek hesaplama gücünü ortak bir sistemde topluyor. SSB, EVREN’i Türkiye’nin yapay zekâ ekosistemine yön verecek platformlardan biri olarak tanımlıyor.
11 yapay zekâ modeli aynı sistemde
EVREN’in yeni hizmetinde 11 farklı açık yapay zekâ modeli bulunuyor.
Bu modeller; metin üretme, akıl yürütme, kod yazma, görüntü ve belge inceleme, konuşmayı yazıya çevirme ve güvenlik gibi farklı işlerde kullanılabiliyor.
Teknik olarak modeller Türkiye’deki NVIDIA H200 işlemcilerinden oluşan yüksek performanslı bilgisayar kümesinde çalışıyor. Sıradan kullanıcı açısından bunun anlamı şu: büyük yapay zekâ modellerini çalıştırmak için gereken pahalı ve güçlü donanıma herkesin ayrı ayrı sahip olması gerekmiyor; ortak altyapı üzerinden bu güce erişilebiliyor.
Veriler yurt dışına gönderilmeyecek
Platformun en dikkat çekici özelliklerinden biri veri egemenliği.
EVREN’in kurumsal açıklamasına göre yapay zekâya gönderilen istemler, alınan yanıtlar ve kullanım kayıtları Türkiye’de işleniyor ve yurt dışına aktarılmıyor. Böylece bir kamu kurumu, üniversite, girişim veya savunma şirketi verisini yabancı bulut sistemlerine göndermeden yapay zekâ uygulaması geliştirebiliyor.
Bu durum özellikle savunma, kamu ve diğer hassas veri kullanan alanlar açısından önemli.
Türkiye kendi ChatGPT’sini yapmadı
Burada önemli bir ayrım var.
EVREN şu aşamada sıfırdan geliştirilmiş yeni bir Türk büyük dil modeli değil. Platform, mevcut açık modelleri Türkiye’deki hesaplama altyapısında çalıştırıyor.
Dolayısıyla gelişmeyi “Türkiye kendi ChatGPT’sini yaptı” şeklinde yorumlamak doğru değil.
Asıl yenilik, yapay zekâ geliştirmek isteyen kurumların güçlü bilgisayar altyapısına ve modellere ortak bir sistem üzerinden erişebilmesi.
Para yerine katkıyla hesaplama gücü
EVREN klasik bir ticari bulut hizmetinden farklı bir model de uyguluyor.
Kullanıcılar veri etiketleyerek, veri seti veya model paylaşarak sisteme katkı sağlıyor ve karşılığında hesaplama kredisi kazanıyor. Bu krediler daha sonra yapay zekâ modeli çalıştırmak veya eğitmek için kullanılabiliyor.
Platform ayrıca 1 Kasım 2026’ya kadar yapılan kullanımların kredi bakiyesinden düşülmeyeceğini açıkladı.
Yapay zekâ yarışının görünmeyen tarafı
Yapay zekâ denildiğinde çoğu zaman ChatGPT benzeri uygulamalar konuşuluyor. Ancak büyük modellerin geliştirilmesi ve çalıştırılması için çok yüksek hesaplama gücü gerekiyor.
Bu nedenle ABD ve Çin arasındaki teknoloji rekabetinin önemli bir bölümü de güçlü işlemcilere, veri merkezlerine ve bu altyapıya erişim üzerinden yürütülüyor.
EVREN’in önemi de burada ortaya çıkıyor.
Türkiye yeni bir yapay zekâ modeli açıklamış değil; ancak yapay zekâ geliştirebilmek için gerekli ortak hesaplama altyapısının önemli parçalarından birini kurmaya çalışıyor.
