NASA’nın, bugünden itibaren, Uluslararası Uzay İstasyonu’nda (ISS) mahsur kalan ABD’li astronotların, onları uzay istasyonuna götüren Boeing Starliner aracıyla eve dönüp dönemeyeceklerini ya da bir SpaceX aracı için beklemek zorunda kalıp kalmayacaklarını açıklaması bekleniyor. Bu durum, zorlu bir süreçten geçen Boeing için bir utanç kaynağı olabilir.
Öte yandan, SpaceX ise şimdiye kadarki en riskli görevlerinden birini gerçekleştirmeyi planlıyor: Yenilikçi uzay giysileri ve hava kilidi olmayan bir kabin ile ilk özel sektör uzay yürüyüşünü denemek.
Starliner, NASA’nın rutin uçuş onayını alabilmesi için kritik bir test olarak, Haziran ayında ilk iki astronotunu uzaya fırlattı. Ancak bu misyon, Uluslararası Uzay İstasyonu’na kenetli olarak kalması planlanan sekiz günlük bir süreyi içerirken, kapsül sızıntılar yapıp bazı iticileri arızalandıktan sonra bu sekiz günlük süre aylara uzadı.
Açıklamada, NASA yöneticisi Bill Nelson’un da NASA düzeyindeki incelemeye katılacağı belirtildi. Boeing, aylardır yeni test verileriyle Starliner’deki sorunlarla ilgili endişeleri gidermeye çalışıyor ve şirket, bu verilerin uzay aracının astronotlar için güvenliğini doğruladığını iddia ediyor.
NASA, bu verileri, düşük risk toleransıyla tartarak değerlendiriyor. Öte yandan, bu görev, 2019’dan bu yana Starliner uçuşlarının dördünde yaşanan aksaklıklardan biri.
NASA, Starliner ekibi adına – NASA’nın deneyimli astronotları Suni Williams ve Butch Wilmore – yaklaşan bir SpaceX Crew Dragon misyonunda iki koltuk ayırmak için yedek plan hazırladı.
Bu seçenek tercih edilirse, Wilmore ve Williams bu görevin sona erdiği 2025 yılının Şubat ayına kadar geri dönemeyecek ve bu süre zarfında Starliner boş bir şekilde Dünya’ya geri getirilecek.
Boeing, Starliner’ı geliştirme ve SpaceX’in benzer ama daha deneyimli Crew Dragon aracıyla rekabet etme konusunda zorluklar yaşıyor.
Menkul kıymet beyanlarına göre, Boeing, Starliner programında 1,6 milyar dolar zarar etti. ABD jet şirketi, son yıllarda 737 Max modelini içeren kazalar ve daha yeni bir versiyonunda, Ocak ayında uçuş sırasında bir kapı panelinin patlaması gibi hâlâ araştırılmakta olan korkutucu bir olayın ardından sarsılıyor.
Boeing, aynı zamanda Tesla’nın kurucusu olan ve artık X (eski adıyla Twitter) sosyal medya platformunun da sahibi olan teknoloji girişimcisi Elon Musk tarafından kurulan SpaceX’in baskısı altında.
Milyarder girişimci Jared Isaacman, bir emekli askeri savaş pilotu ve iki SpaceX çalışanıyla birlikte, tadil edilmiş bir Crew Dragon aracıyla uzay yürüyüşünü de içerecek göreve katılacak. Plan, 698 km yükseklikte 20 dakikalık bir uzay yürüyüşü yapmalarını içeriyor.
NASA, web sitesinde, Boeing Starliner mürettabının akıbeti ile ilgili bugünü işaret ediyor
NASA Yöneticisi Bill Nelson ve üst düzey yönetim ekibi, NASA’nın Boeing Mürettebat Test Uçuşu için 24 Ağustos Cumartesi günü Ajans Test Uçuşa Hazırlık İncelemesi (Agency Test Flight Readiness Review) gerçekleştirecek. Bu gözden geçirme oturumundan yaklaşık bir saat sonra, NASA, Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nden saat 13:00 (Türkiye saati ile 20.00) itibarıyla bir canlı basın toplantısına ev sahipliği yapacak.
NASA ve Boeing, Starliner uzay aracının itki ve helyum sistemlerine ilişkin uzayda ve yerden toplanan verileri değerlendirerek devam eden teknik zorlukları daha iyi anlamak amacıyla çalışmalar yürüttü. Gözden geçirme süreci, görevin mevcut durumuna ilişkin bir güncelleme, teknik verilerin detaylı incelenmesi ve kapatma işlemlerinin değerlendirilmesini içerecek ve uzay istasyonundan ayrılma ve Dünya’ya dönüş için uçuş gerekçesini onaylayacak.
NASA’nın Boeing Mürettebat Test Uçuşu, 5 Haziran’da Florida’daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü’ndeki Uzay Fırlatma Kompleksi-41’den bir United Launch Alliance (ULA) Atlas V roketi ile fırlatıldı. Bu görev, ajansın Ticari Mürettebat Programı kapsamında Starliner sisteminin uçtan uca test edilmesini amaçlayan bir görev. NASA, Amerikan özel sektör ortaklıkları aracılığıyla, alçak Dünya yörüngesine ve uzay istasyonuna daha fazla insan, bilimsel araştırma ve ticari fırsatların erişimini sağlamayı hedefliyor.
Kaynak:
https://www.nasa.gov/news-release/leadership-to-discuss-nasas-boeing-crew-flight-test/ (son erişim tarihi: 24.08.2024).
https://www.theguardian.com/science/article/2024/aug/23/nasa-stranded-astronauts-spacex (son erişim tarihi: 24.08.2024).
