ABD’de ara seçimler, Donald Trump ve Cumhuriyetçiler için ağır yenilgiyle sonuçlandı. Demokratlar, Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde de önemli kazanımlar elde ederek Kongre’nin iki kanadında çoğunluğu kazandı.
ABD’de 3 Kasım’da yapılan ara seçimlerde seçmenler, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki dengeleri değiştirdi. İlk sonuçlara göre Demokratlar, hem Temsilciler Meclisi’nde hem de Senato’da çoğunluğu Cumhuriyetçilerden aldı.
Seçim pusulasında Trump’ın adı yer almıyordu; ancak başkan, kampanya boyunca Cumhuriyetçi adaylar için yoğun biçimde çalışmış ve seçmenlere kendisi adaymış gibi sandığa gitmeleri çağrısında bulunmuştu. Sonuçlar, Trump yönetiminin ikinci dönemine yönelik güçlü bir seçmen tepkisi olarak değerlendiriliyor.
Oy sayımı bazı bölgelerde devam ediyor. Bu nedenle partilerin Kongre’de ulaşacağı nihai sandalye sayıları henüz kesinleşmiş değil.
Cumhuriyetçilerin kalelerinde Demokrat zaferi
Demokratların en dikkat çekici kazanımlarından biri Teksas’ta geldi. Demokrat aday James Talarico, Trump’ın desteklediği Cumhuriyetçi Ken Paxton’ı geride bırakarak eyaletin Senato koltuğunu kazandı.
Demokratlar, Cumhuriyetçilerin uzun süredir güçlü olduğu Kansas’ta da Senato yarışını kazandı. Adam Hamilton’ın zaferi, eyaletin yaklaşık bir asır sonra ilk kez Demokrat bir senatör seçmesi anlamına geliyor.
Demokratlar ayrıca Iowa, Ohio, Kuzey Carolina, Güney Carolina ve Maine’de de Cumhuriyetçilerin elindeki Senato koltuklarını kazandı.
Temsilciler Meclisi yarışlarında da Demokratlar, Trump’ın 2024 başkanlık seçimlerinde rahat farkla kazandığı bazı bölgelerde Cumhuriyetçi adayları geride bıraktı.
Teksas valiliği de el değiştirdi
Cumhuriyetçilerin kaybı Kongre seçimleriyle sınırlı kalmadı. Teksas’ta Demokrat Gina Hinojosa, dördüncü kez seçilmek isteyen Cumhuriyetçi Vali Greg Abbott’ı yenilgiye uğrattı.
Demokratlar Ohio, Iowa ve Georgia’da da Cumhuriyetçilerin elindeki valilikleri kazandı.
Geçim sıkıntısı ve yolsuzluk kaygısı öne çıktı
Seçmenlerin sandığa giderken taşıdığı ekonomik kaygılar, sonuçların anlaşılmasında önemli bir yer tutuyor.
AP’nin seçmen araştırmasına göre seçmenlerin yaklaşık dörtte üçü ekonominin durumunu kötü ya da pek iyi değil diye değerlendirirken, yaklaşık 10 kişiden sekizi enflasyonun hanelerinde ciddi veya orta düzeyde maddi sıkıntıya yol açtığını söyledi.
Hayat pahalılığı ve hükümette yolsuzluk kaygısı, Kongre seçimlerindeki tercih açısından en önemli başlıklar arasında yer aldı. İran’daki savaş da seçim kampanyasının tartışmalı konularından biriydi.
Bu veriler, seçmenlerin farklı gerekçelerle oy verdiğini gösterse de geçim sıkıntısının Trump yönetimine yönelik tepkinin önemli boyutlarından biri olduğuna işaret ediyor.
Trump yenilgiyi üstlenmedi
Trump, Demokratların seçim kampanyasında iyi iş çıkardığını söyleyerek sonuçları kabul edeceğini belirtti. Ancak yenilgiyi kendisine yönelik bir tepki olarak görmediğini savundu.
Başkan, partisinin kayıplarından bazı Cumhuriyetçi adayları sorumlu tuttu. Trump, daha önce sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda da kendisinin aday olması durumunda Cumhuriyetçilerin büyük farkla kazanacağını ileri sürdü.
Trump’ın önündeki siyasi tablo değişiyor
Demokratların Kongre’nin iki kanadında çoğunluğu kazanması, Trump’ın görev süresinin kalan bölümünde yasama gündemini ilerletmesini zorlaştıracak.
Demokratlar, Temsilciler Meclisi ve Senato’daki çoğunluklarını yönetimin politikalarını denetlemek ve soruşturmalar yürütmek için kullanabilecek. Bütçe ve yeni yasa teklifleri için de Kongre’de Demokratlarla uzlaşma gerekecek.
Bununla birlikte Trump başkanlık görevini sürdürecek ve Kongre’den geçen yasaları veto etme yetkisine sahip olacak. Yeni Kongre ise 3 Ocak 2027’de göreve başlayacak.
