Olimpiyat ateşi 1928’de Oyunların sembolü haline geldi.
Çeviren: İlknur Yavuz
Antik geleneğe göre Yunanistan’ın Olympia kentinde güneş ışınlarıyla yakılan Olimpiyat ateşi, Akdeniz’i geçtikten sonra 10 günlük bir yolculuğun ardından Fransa’ya, ünlü Belem Yelkenlisi ile ulaştı. 8 Mayıs 2024’te, Marsilya’da Paris 2024 Meşalesi’nin yanmasıyla Olimpiyat kutlamaları açılışı görkemli bir törenle yapıldı ve Olimpiyat Meşalesi Turu’ndan Paralimpik Oyunları Kapanış Töreni’ne kadar 64 bölgede dört ay sürecek kesintisiz bir kutlamanın başlangıcı oldu.
Mevcut törenin kostümleri ve koreografisi, kadınların Rahibe Hera rolünü oynadığı Antik Çağlardan esinlenilmiş olsa da gerçekte Antik Çağlarda alev, özellikle Olimpiyat Oyunları için değildi ve tapınakların önünde sürekli yanardı. Baron Pierre de Coubertin 1896’da modern Oyunları başlattığında henüz ufukta alev yoktu.
Meşale, 1928 yılında Oyunların bir sembolü, koruma ve saflık simgesi haline geldi. O zamandan bu yana, her dört yılda bir Yunanistan’ın Olympia bölgesinde güneş ışınlarıyla yakılan ve açılış törenine kadar şehirden şehre taşınan kalıcı bir demirbaş haline geldi.
Bu sembolik nesne sayesinde, Olimpiyat Ateşi ve Paralimpik Ateş ile Oyunların ruhu ev sahibi ülkeye ve şehre ulaşmaktadır. Olimpiyat Oyunları, sporun insanları bir araya getirmede güçlü bir rolü olduğunu göstermekte; rekabetin saygı ve dostluğa engel olmadığını kanıtlamaktadır. Meşale ve alev barış ve birlik mesajı yayarak, Oyunların arkasındaki birleştirici güç olacaktır. Meşalenin şehirden şehre taşınması ve asla sönmemesi beklenmektedir.
Olimpiyat Ateşi bugüne kadar, dünyanın dört bir yanındaki birçok noktada, binlerce insan tarafından taşındı. Ayrıca Kanada’da bir radyo sinyaline dönüştürüldü, Colombia mekiğiyle uzaya götürüldü, Büyük Bariyer Resifi yakınlarında su altında ve hatta Everest Dağı’nın zirvesine taşındı. Olimpiyat Meşalesi rotası belirlenirken amaç, Fransa’nın doğal ve kültürel mirasını sergilemek olup, Lascaux Mağarası (Dordogne), Mont-Saint-Michel (Manche), Verdun Anıtı (Meuse) ve son bölümde Versailles Şatosu (Yvelines) gibi ikonik tarihi yerlerde duraklar bulunmaktadır. Mont-Blanc Vadisi (Haute-Savoie) ve Verdon Geçitlerine yapılacak ziyaretlerle doğal alanlar da unutulmayacaktır. Rota Fransa ile sınırlı kalmayıp, Fransız denizaşırı topraklarına da yolculuk yapacaktır.
26 Temmuz günü, Paris Tuileries Bahçesinde, Olimpiyat Meşalesi Turu’nun sonu ve oyunların hemen öncesinde ise son meşale yakılacak. Kutlamalar, Olimpiyat Oyunlarının açılış töreni ile doruğa ulaşacak. Sporcuların Seine Nehri boyunca gerçekleştirecekleri görkemli geçit töreninin ardından, seyirciler ve televizyon izleyicileri, son meşale taşıyıcısının kutsal ateşle kazanı tutuşturmasıyla birlikte Olimpiyat Oyunlarının resmî açılışını izleyecekler. İki hafta süren sportif başarılar ve kutlamaların ardından Olimpiyat Ateşi sönecek, ancak meşale kalacak.
Olimpiyat meşalesindeki eşitlik halkası, ilk kez Paris 2024’te anlam bulacak
Yunanistan’da gerçekleşen ilk modern Olimpiyatların ardından, ikincisi olan 1900 Paris Olimpiyatlarında kadınları sahnede görüyoruz. Kadınların %2,2 oranındaki katılımı ile “Kadınlar Olimpiyat Oyunlarında yer almalı mı?” tartışmaları başlamış ve Fransa Kadınlar Spor Federasyonunun kurulması (1917) ile kadınlar Olimpiyat Ateşini yakma isteklerini dile getirmişlerdir. Paris 2024 Olimpiyatlarında ise meşalenin üzerindeki halkalar arasında en dikkat çekici olan, kadın ve erkek sporcuların eşit sayıda katılımını da simgeleyen “Eşitlik” halkası oldu.
Parı̇s 2024 Oyunları meşalesı̇nı̇n tasarımı
Oyunların ikonik bir nesnesi olan meşale; şekli, rengi ve esin kaynaklarıyla her edisyonun kimliğini temsil etmektedir. Kendi başına bir sanat eseridir ve Paris 2024 Oyunlarının imajını yansıtmalıdır. Paris 2024, bunu yaratmak için Fransız tasarımcı Mathieu Lehanneur ile çalışmayı seçti. Paris 2024 Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları Meşalesi, her şeyden önce hem benzersiz hem de parlak rengiyle ayırt edilir. Mathieu Lehanneur, yaklaşan Oyunları yansıtmak için Paris 2024’ün üç alametifarikasından da ilham aldı: eşitlik, su ve barış.
Eşitlik
Olimpiyat Oyunlarındaki güçlü eşitlik tercihine göndermedir. Oyunlar tarihinde ilk kez erkekler kadar kadınlar da yarışmalarda yer alacaktır. Bu iddiayı yansıtan meşalenin tasarımı, bu eşitliğin bir sembolü olarak hem yatay hem de dikey olarak mükemmel bir simetriye sahiptir.
Su
Paris 2024 Oyunları sırasında su özel bir yere sahip olacak. Akdeniz’den Belem gemisiyle gelen meşale, Olimpiyat Ateşini “Relais des Océans” ile Atlantik, Hint ve Pasifik Okyanuslarını geçerek altı denizaşırı bölgeye götürecek: Guadeloupe, Fransız Guyanası, Martinik, Yeni Kaledonya, Fransız Polinezyası ve Reunion Adası. Su aynı zamanda Paris’in kalbinde yer almaktadır, zira bu başkenti Seine Nehri olmadan kimse hayal edemez. Su; meşale üzerindeki dalga, kabartma ve titreşim efektlerine ilham verdi. Bu efektler suyun dalgalarını, sıçramalarını ve hareketlerini, ayrıca yüzeyindeki ışık yansımalarını yeniden üretiyor.
Barış
Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları her zaman barışın sembolü olmuştur. Antik Yunan’dan bu yana Olimpiyat Ateşi halklara ve uluslara birlik mesajı taşımıştır. Binlerce yıllık bir geleneğin mirası olan meşale, Olimpik ateşkes idealini sembolize etmektedir. Bu barış arzusuna sadık kalan meşale, kıvrımları ve yuvarlak hatlarıyla nezaket doludur. Meşalenin tasarımı cömertlik ve kardeşlik mesajı veriyor. Tıpkı Fransa’yı sembolize eden “Liberté, égalité, fraternité” yani “Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik” ilkeleri gibi. Meşale üretiminde, ülkenin son yıllarda tüm projelerindeki çevreci hassasiyeti korunarak, karbon ayak izi azaltılmış çelik üretme tesislerinde üretildiği görülmüştür.
Kaynakça:
https://olympics.com/fr/paris-2024/les-jeux/la-marque/conception-de-la-torche
