Dünyanın ilk insan hücreleriyle çalışan “sentetik biyolojik zekası” oluşturuldu!

İnsan beyin hücrelerinin silikon donanım ile birleştirilmesiyle oluşturulan dünyanın ilk “biyolojik bilgisayarı” piyasaya sürüldü. Günümüzde yapay zekanın önemi göz önünde bulundurulursa bu gelişmenin yapay zeka teknolojisinde çığır açıcı olduğu rahatlıkla söylenebilir.

İçindekiler

CL1 sisteminin çalışma prensibi “ Çok sayıda biyoetikçiyle çalışıyoruz”2025’in ikinci yarısında CL1’in büyük oranda kullanılabilir olması hedefleniyor Kaynakça

Haber: Sedef Çakır

Sentetik Biyolojik Zeka (SBI) olarak bilinen Cortical Labs’ın CL1 sistemi, 2 Mart 2025’te Barselona’da resmi olarak tanıtıldı. Bu biyolojik zeka, silikon çip üzerinde oluşan insan sinir hücrelerinden meydana geliyor. Mühendisler bu yeni sistemin oldukça hızlı ve esnek olduğunu vurguluyorlar. Ayrıca, günümüzde kullanılan yapay zeka modelleri, çok yüksek miktarda enerji harcarken CL1 yalnızca birkaç wattenerji harcıyor. Bu özellik de kuşkusuz çok büyük bir avantaj sağlıyor. Bu sistemin bir diğer avantajı ise Cortical Labs’in Biyolojik Zeka İşletim Sistemi (Biological Intelligence Operating System, biOS) ile entegre olması. Böylece, kullanıcılar nöronlar sayesinde kod gönderebiliyor ve hesaplama yapabiliyorlar. CL1 oldukça yüksek bir potansiyel taşıyor. Bu sentetik biyolojik zekanın, ilaç keşfinden klinik testlere kadar birçok alanda fark yaratabileceğini söylemek mümkün.

Günümüzde kullanılan yapay zeka modelleri, çok yüksek miktarda enerji harcarken CL1 yalnızca birkaç wattenerji harcıyor.

CL1 sisteminin çalışma prensibi

Gönüllülerden alınan az miktarda kan örneğinde bulunan indüklenmiş kök hücrelerden nöronlar elde ediliyor. CL1 sisteminde nöronlar, laboratuvar ortamında yetiştiriliyor ve daha sonra düzlemsel bir elektrot dizisine yerleştiriliyor. Burada 59 elektrot, daha stabil bir ağ ortamı oluşturuyor. Böylece kullanıcı, sinir ağını aktive edebiliyor. Bir sonraki aşamada SBI, dikdörtgen şeklinde bir yaşam destek ünitesine yerleştiriliyor ve gerçek zamanlı olarak çalıştırılacak şekilde yazılım tabanlı bir sisteme bağlanıyor. Perfüzyon devresi bileşeni ise hücreler için adeta bir yaşam destek sistemi görevi görerek atık ürünler için filtrasyon, sıcaklık kontrolü, gaz karıştırma ve her şeyin dolaşımda kalmasını sağlamak için pompalar içeriyor. Bu sayede, nöronlar 6 ay süreyle hayatta kalabiliyor.

Bu sentetik biyolojik zekanın, ilaç keşfinden klinik testlere kadar birçok alanda fark yaratabileceğini söylemek mümkün.

Cortical Labs’ın kurucusu ve CEO’su Dr. Hon Weng Chong, “Bugün, neredeyse altı yıldır Cortical Labs’ı ileriye taşıyan bir vizyonun doruk noktasıdır. Son yıllarda kritik atılımlar gerçekleştirdik; bunların en önemlilerinden biri, Neuron dergisinde yayımlanan ve hücre kültürlerinin simüle edilmiş bir oyun dünyasına yerleştirilerek elektrofizyolojik uyarım ve kayıtlarla efsanevi arcade oyunu Pong’u taklit etmelerini sağladığımız araştırmamızdı. Ancak uzun vadeli misyonumuz, bu teknolojiyi demokratikleştirerek özel donanım ve yazılıma ihtiyaç duymadan araştırmacılar için erişilebilir hale getirmekti. CL1, işte bu misyonun hayata geçirilmiş hâlidir.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, “Wetware-as-a-Service’ (WaaS) hizmeti sunuyoruz,” diye ekledi. Müşteriler, CL1 biyobilgisayarını doğrudan satın alabilecekleri gibi, yalnızca çipler üzerinde satın alarak kültüre edilmiş hücre teknolojisini bulut üzerinden uzaktan kullanabilecekler.” diye ekledi.

”Ancak uzun vadeli misyonumuz, bu teknolojiyi demokratikleştirerek özel donanım ve yazılıma ihtiyaç duymadan araştırmacılar için erişilebilir hale getirmekti. CL1, işte bu misyonun hayata geçirilmiş hâlidir.”

“ Çok sayıda biyoetikçiyle çalışıyoruz”

Nöronlar ile çalışmanın oldukça hassas bir konu olmasından dolayı, etik kuralları da göz önünde bulundurmak gerekiyor. Günümüzdeki beyin organoidleri tabii ki insan beyni kadar karmaşık değil. Fakat, ilerleyen zamanlarda daha büyük ve gelişmiş nöron ağlarının bilinç kazanabileceği veya kendi varlıklarının farkına varabileceğine dair soru işaretleri bulunuyor. Cortical Labs girişiminin baş bilim sorumlusu Dr. Brett Kagan ise etik kuralları önemsediklerini vurguluyor ve biyoetikçilerle çalıştıklarını belirtiyor.

2025’in ikinci yarısında CL1’in büyük oranda kullanılabilir olması hedefleniyor

2025’in ikinci yarısında CL1’in büyük oranda kullanılabilir olması hedeflenmekle birlikte, ünitelerin her birinin yaklaşık olarak 35.000 dolar olması bekleniyor.