NASA’nın Boeing ve SpaceX şirketleriyle olan bu iş birlikleri, bilimsel ve teknolojik çalışmalarda insanlığın gelişimine verdikleri önemin yerini maddi kaygılara bıraktıkları Starliner uzay aracının arızalanmasından beri gösterdikleri tutumlarda görülüyor.
SpaceX 27 Ağustos Salı günü saat 03.38’de Polaris Dawn misyonu kapsamındaki Falcon 9 aracını NASA’nın Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde bulunan Fırlatma Kompleksi 39A’dan fırlatmayı hedefliyor.
SpaceX kendi internet sitelerinde görevin hedeflerini şu şekilde açıklıyor:
“Yörüngedeki birkaç günlük görev sırasında Dragon uzay aracı ve mürettebat, Apollo programından beri uçulan en yüksek Dünya yörüngesine erişmeye çalışacak ve SpaceX’in geliştirdiği EVA kıyafetleri giyen ticari astronotlar tarafından ilk araç dışı aktiviteye katılacak (EVA). Ayrıca onlar hem Dünya’da hem de uzun süreli uzay uçuşları sırasında insan sağlığını geliştirme çalışmaları sunan 31 şirketten 36 araştırma ve deney yürütecek ve uzayda Starlink lazer tabanlı iletişimleri test edecekler.
Polaris Dawn mürettebatı uzay uçuşu konusundaki uzmanlıklarını, bilgilerini ve meraklarını insanlığın uzay araştırmalarını ileriye taşımak için birleştirecek. Bu, görev pilotu Kidd Poteet, görev uzmanı Sarah Gills ve görev uzmanı ve sağlık personeli Anna Menon için ilk insanlı uzay uçuşu olacak. Görev komutanı Jared Isaacman ise daha önce Inspiration4’ün komutanı olarak uzaya uçmuştu. Ayrıca bu görevde ilk kez iki SpaceX çalışanı insanlı uzay uçuşu ekibinin parçası olacak ve yaşamı çok gezegenli yapma yolundaki gelecek görevler için değerli bilgiler sağlayacak.”
Mürettebatın komutanı milyarder Jared Isaacman tarafından satın alınan Polaris Dawn kapsamındaki Falcon 9 roketi ile özel bir şirket ilk kez uzay yürüyüşü yapacak. Astronotların, odak noktası uzay yürüyüşü olan bu görevi tamamlamaları için beş günleri olacak. Polaris Dawn programının açıklamalarına göre burada yapılacak araştırmalar uzay uçuşu ve uzay radyasyonunun insan sağlığı üzerindeki etkilerini anlamayı hedefliyor.
Polaris Dawn görevini gerçekleştirecek olan SpaceX’in Crew Dragon aracı, NASA’nın Ticari Mürettebat Programı kapsamındaki araçlarından biriyken şu an tartışma konusu olan Boeing’in Starliner uzay aracı ise diğeridir. Boeing ve SpaceX, NASA tarafından astronotlarına ticari uzay uçuşları sağlamak üzere milyar dolarlık sözleşmeler imzalamıştı. Boeing’in değeri 4,2 milyar dolar, SpaceX’in ise 2,6 milyar dolar oldu.
Boeing hava şirketi Starliner uzay aracı ile 5 Haziran’da Uluslararası Uzay İstasyonu’na başarılı bir şekilde kenetlendi. Starliner bu tarihte Butch Wilmore ve Suni Williams isimli iki astronotla ilk insanlı uçuşunu gerçekleştirmişti. Sekiz gün olarak planlanan bu görev, Starliner’ın itiş sistemindeki arıza ve helyum sızıntısı sebebiyle uzadı ve o tarihten itibaren iki astronot her ne kadar şirket böyle olduğunu kabul etmese de istasyonda mahsur kaldı.
NASA yetkilileri ise bu süreçte Boeing’in Starliner ve mürettebatının Dünyaya nasıl döndürüleceği konusunda çeşitli seçenekler üzerinde çalıştıklarını söyledi. Bunlar arasında astronotların planlandığı gibi Starliner’a inmesi ve Starliner’ı Dünya’ya geri döndürmesi ve astronotların SpaceX Crew Dragon uzay aracına tahliyeleri yer alıyordu. Tüm bu çalışmalar üzerine 24 Ağustos günü NASA, astronotların SpaceX Crew Dragon uzay aracıyla geri dönmelerine ve ISS’deki kalış sürelerinin Şubat 2025’e kadar uzatılmasına karar verdi. Çünkü SpaceX’in bir sonraki aracını fırlatmasına olanak sağlayacak kalkışın Eylül ayı sonunda yapılması planlanıyor. Dolayısıyla NASA ve Boeing şirketi astronotlar için başka bir çözüm yolu bulamadı.
SpaceX’in Polaris Dawn görevinin komutanı milyarder Jared Isaacman ise bunu bir hayırseverlik misyonuyla yaptığını belirtirken görevin ardından SpaceX’ten üç uçuş daha satın aldı
Bu süreçte SpaceX’in Polaris Dawn görevinin komutanı milyarder Jared Isaacman ise bunu bir hayırseverlik misyonuyla yaptığını belirtirken görevin ardından SpaceX’ten üç uçuş daha satın aldı ve Polaris programını başlatmak için şirketle birlikte çalıştı. Ne Isaacman ne de SpaceX kesin rakamları açıklamasa da Dragon’un koltukları daha önce yaklaşık 55 milyon dolara satılmıştı.
Anlaşılacağı üzere NASA’nın Boeing ve SpaceX şirketleriyle olan bu iş birlikleri, bilimsel ve teknolojik çalışmalarda insanlığın gelişimine verdikleri önemin yerini maddi kaygılara bıraktıkları Starliner uzay aracının arızalanmasından beri gösterdikleri tutumlarda görülüyor.
Kaynak:
https://www.spacex.com/launches/mission/?missionId=polarisdawn
https://www.space.com/nasa-boeing-starliner-astroanut-crew-return-update-webcast
