Genç ve sigara içmeyen bireylerde “sağlıklı” bir beslenme düzeni, muhtemelen pestisitler nedeniyle beklenmedik bir akciğer kanseri riski taşıyor olabilir.
Çeviri: Binali Furkan Alper
GazeteBilim Yazı İşleri
Daha sağlıklı bir yaşam, kanser ve diğer hastalıkların riskini azaltmak amacıyla meyve, sebze ve tam tahılların bol miktarda tüketilmesi yaygın olarak tavsiye edilmektedir. Ancak, Keck Medicine of USC’nin bir parçası olan USC Norris Kapsamlı Kanser Merkezi’nden elde edilen yeni bulgular, beklenmedik bir risk olabileceğini öne sürüyor. Amerikan Kanser Araştırmaları Derneği’nin yıllık toplantısında sunulan araştırma, daha sağlıklı beslenme düzenlerini takip eden 50 yaş altı sigara kullanmayan Amerikalıların, daha yüksek bir akciğer kanseri geliştirme riski ile karşı karşıya kalabileceğini gösteriyor. Tıbbi onkolog ve akciğer kanseri uzmanı olan, çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Jorge Nieva, “Araştırmamız, genel nüfusa göre daha yüksek miktarda sağlıklı gıda tüketen genç ve sigara kullanmayan bireylerin akciğer kanseri geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu gösteriyor.” dedi. Nieva sözlerine şöyle devam etti: “Bu sezgilere aykırı bulgular, normalde faydalı olan gıdalarla bağlantılı, akciğer kanseri için bilinmeyen ve ele alınması gereken çevresel bir risk faktörüne dair önemli soruları gündeme getiriyor.”
Akciğer kanseri riskinde pestisitlerin olası rolü
Araştırmacılar, bu durumun açıklamasının çevresel etkenlere, özellikle de tarımda kullanılan pestisitlerde yatabileceğine inanıyor. Nieva’ya göre, ticari olarak üretilen meyveler, sebzeler ve tam tahılların süt ürünleri, et ve birçok işlenmiş gıdaya kıyasla daha yüksek seviyelerde pestisit kalıntısı taşıma olasılığı daha yüksek.
Nieva ayrıca, pestisitlere düzenli olarak maruz kalan tarım işçilerinin daha yüksek akciğer kanseri oranlarına sahip olma eğiliminde olduklarına dikkat çekti.
Çalışma ayrıca, sigara kullanmayan genç kadınlara, aynı yaş grubundaki erkeklere kıyasla daha sık akciğer kanseri teşhisi konduğunu ortaya koydu. Araştırmada yer alan kadınların aynı zamanda erkeklerden daha fazla meyve, sebze ve tam tahıl tüketme eğiliminde oldukları da görüldü.
Genç ve sigara kullanmayan bireylerde artan akciğer kanseri vakaları
Akciğer kanseri geleneksel olarak ileri yaştaki yetişkinlerle (akciğer kanserinin ortalama başlama yaşı 71’dir), sigara kullananlarla ve tarihsel olarak erkeklerle ilişkilendirilmiştir.
Sigara içme oranları 1980’lerin ortalarından bu yana düşüş göstererek Amerika Birleşik Devletleri’nde akciğer kanseri vakalarında genel bir azalmaya yol açmış olsa da, bir grup dikkat çekmektedir. 50 yaş ve altındaki sigara kullanmayan bireyler, özellikle de kadınlar, günümüzde artan akciğer kanseri oranlarıyla karşı karşıya kalmaktadır ve bu hastalığa yakalanma olasılıkları erkeklere göre daha yüksektir.
Bu eğilimi daha iyi anlamak amacıyla bilim insanları Genç Akciğer Kanseri Epidemiyolojisi Projesi’ni (Epidemiology of Young Lung Cancer Project) başlattı. Çalışmaya 50 yaşından önce akciğer kanseri teşhisi konmuş 187 hasta dahil edildi. Katılımcılar demografik özellikleri, beslenme düzenleri, sigara geçmişleri ve aldıkları teşhisler hakkında bilgi paylaştı.
Bu hastaların büyük bir çoğunluğu daha önce hiç sigara kullanmamıştı. Ayrıca, bu kişilere sigara kullanımıyla bağlantılı olan türden biyolojik olarak tamamen farklı bir akciğer kanseri formunun teşhisi konmuştu. Genç Akciğer Kanseri Epidemiyolojisi Projesi’nin bir kolu olan Genç Akciğer Kanserinin Genomiği Projesi (Genomics of Young Lung Cancer Project) kapsamında yapılan 2021 tarihli bir çalışma, 40 yaş altı kişilerdeki akciğer kanseri alt türlerinin ileri yaştaki yetişkinlerde görülenlerden farklı olduğunu gösterdi.
Akciğer kanseri hastalarında daha yüksek sağlıklı beslenme oranı
Beslenme kalitesini değerlendirmek amacıyla araştırmacılar, beslenme düzenlerini 1 ile 100 arasında bir ölçekte puanlayan Sağlıklı Beslenme İndeksi’ni (Healthy Eating Index – HEI) kullandılar.
Genç ve sigara kullanmayan akciğer kanseri hastalarının ortalama HEI puanı 65 iken, ulusal ortalama 57 olarak belirlendi. Çalışmaya katılan kadınların, genel olarak erkeklerden daha yüksek HEI puanlarına sahip olduğu görüldü. Katılımcılar ayrıca, ortalama bir Amerikalıdan daha fazla meyve, sebze ve tam tahıl tükettiklerini bildirdi. Hastalar günde ortalama 4,3 porsiyon koyu yeşil sebze ve baklagil ile 3,9 porsiyon tam tahıl tüketmekteydi. Buna karşılık, tipik bir ABD’li yetişkinin günde 3,6 porsiyon koyu yeşil sebze ve baklagil ile 2,6 porsiyon tam tahıl tükettiği saptandı.
Pestisit ve kanser üzerine daha fazla çalışmaya ihtiyaç var
Uzmanlar, gençlerde ve özellikle kadınlarda pestisit maruziyeti ile akciğer kanseri arasındaki herhangi bir bağlantıyı doğrulamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Bu çalışmada araştırmacılar, katılımcıların yediği gıdalardaki pestisit seviyelerini doğrudan ölçmediler. Bunun yerine, meyveler, sebzeler ve tahıllar gibi gıda kategorilerindeki ortalama pestisit seviyelerine ilişkin mevcut verileri kullanarak maruziyeti tahmin ettiler. Araştırmacılara göre bir sonraki adım, hastaların kan veya idrar örnekleri aracılığıyla pestisit seviyelerini doğrudan ölçmektir. Bu, belirli pestisitlerin akciğer kanseri riskiyle diğerlerinden daha güçlü bir şekilde ilişkili olup olmadığını belirlemeye yardımcı olabilir.
Kaynak:
University of Southern California – Health Sciences. (2026, April 17). Eating more fruits and vegetables tied to unexpected lung cancer risk. ScienceDaily. Retrieved April 23, 2026 from www.sciencedaily.com/releases/2026/04/260417224454.htm
