Şu ana kadarki bilinen en tuhaf gök cismi çok daha tuhaflaştı. NASA’nın Chandra teleskobu bu cismin X-ray ışınları ve radyo dalgaları saçtığını gözlemledi.
Robert Lea
Çeviren: Beyza Kaplan
ASKAP J1832-0911 olarak bilinen bu gizemli gök cismi, Samanyolu Galaksisi’nde Dünya’ya yaklaşık 15.000 ışık yılı uzaklığında bulunuyor ve her 44 dakikada bir 2 dakika boyunca X-ray ve radyo ışınlarında yanıp sönüyor. Bu, hem yüksek enerjili X-ray hem de düşük enerjili radyo ışınlarında görülen ilk LPT gök cismi. Bu keşfin arkasındaki araştırma ekibi, bulguların bu yanıp sönen cisimlerin ne olduğunu ve bu sinyalleri nasıl gönderiklerini anlamalarına yardımcı olacaklarını umuyorlar.
LPT’lerin henüz nasıl bu sinyalleri oluşturduğuna dair bir açıklama bulunmadığı gibi, astronomlar neden bu sinyallerin uzun, düzenli ve alışılmadık aralıklarla yanıp söndüğünü de bilmiyorlar. Araştırma ekibinin lideri Zieng Wang, cisim hakkında, “Daha önce gördüğümüz hiçbir cisme benzemiyor.” şeklinde bir açıklama yaptı.
Chandra şanslı ancak yıldız değil
LPT’ler birkaç dakikada veya birkaç saatte bir radyo sinyalleri saçan gök cisimleridir. Bu yanıp sönen gök cisimkleri ilk defa 2022 yılında keşfedildi. Yapılan ilk keşiften sonra, astronomlar 10 tane daha LPT keşfetti ancak bilinen LPT’lerin hiçbiri ASKAP J1832-0911 gibi değil. ASKAP J1832-0911, ilk Avustralya’daki ASKAP teleskobuyla gözlem yapan astronomlar tarafından gözlemlendi. Ekip, bu radyo dalgalarındaki keşfin ardından daha detaylı incileme yapmak için NASA’nın Chandra X-ray teleskobunu kullandılar ve bu cismin yaydığı sık periyotlarda gerçekleşen ve alışılmadık radyo ışınlarının, X-ray ışınlarında da görüldüğünü farkettiler.
Ekip, bu radyo dalgalarındaki keşfin ardından daha detaylı incileme yapmak için NASA’nın Chandra X-ray teleskobunu kullandılar.
Wang, “ASKAP J1832-09’in X-ray ışınları yaydığını keşfetmek, samanlıkta iğne aramak gibi hissettirdi. ASKAP radyo teleskobu gökyüzünün geniş bir görüş alanına sahipken Chandra yalnızca bir kısmını gözlemleyebiliyor. Chandra’nın aynı zamanda gökyüzünün aynı kısmını gözlemlemesi çok şanslı bir durumdu.” dedi.
Yıldızların evrimine yeni bir bakış
Ekip, ASKAP J1832-0911’in gerçek doğasının ölü bir yıldız olduğunu düşünüyorlar ancak bu ölü yıldızın hangi formda olduğunu bilmiyorlar. Hangi formu aldığına dair seçeneklerden biri; son derece manyetik nötron yıldızı ya da magnetar, diğeri ise beyaz cücedir.
Wang, “ASKAP J1831-0911, güçlü manyetik alanlara sahip ölü bir yıldızın çekirdeği olan bir magnetar veya bir tane güçlü manyetik alana sahip bir cüce yıldızın ve evriminin sonuna gelmiş düşük kütleli bir yıldızın oluşturduğu çift yıldız sistemindeki bir yıldız olabilir. Ancak bu teoriler bile gözlemlediğimiz şeyin ne oluğunu tam olarak açıklayamıyor. Bu keşif, yeni bir fiziğe veya yeni bir yıldız evrimi modeli anlamına gelebilir.” dedi.
“Bu keşif, yeni bir fiziğe veya yeni bir yıldız evrimi modeli anlamına gelebilir.”
En azından bir LPT’nin radyo dalgalarıyla aynı şekilde X-ray ışınlarını yaymanının keşfi, bu nesnelerin gizemli kökenlerine ışık tutmaya yardımcı olması umuluyor. X-ray ışınları radyo ışınlarına kıyasla daha enerjitik, bu da ASKAP J1832-0911’in arkasındaki cisim iki tip ışınları da yayabilecek türde olmalıdır. Nanda Rea bu konu hakkında, “Böyle bir cismin bulunması, bunun gibi başka cisimlerin de var olduğunu gösteriyor. ASKAP J1832-0911’in kısa süreli X-ray ışını yaymasının keşfi LPT’ilerin gizemli doğasına yeni bakış açıları sağlıyor.” dedi.
