Gould, 1972 yılında Niles Eldredge ile birlikte Darwinci evrim teorisini revize eden kesintili denge teorisini geliştirmiştir.
Britannica Ansiklopedisi Editörleri
Çeviren: Batuhan Akgündüz
Amerikalı paleontolog, evrimsel biyolog ve bilim yazarı (New York, 1941 – New York, 2002).
Gould, 1963 yılında Antioch College’den mezun olmuş ve 1967’de Columbia Üniversitesi’nde paleontoloji alanında doktora derecesi elde etmiştir. Aynı yıl Harvard Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak göreve başlamış ve 1973’te tam zamanlı profesör unvanını kazanmıştır. Gould’un teknik çalışmaları, özellikle Batı Hint Adaları kara salyangozlarının evrimi ve türleşmesi üzerine yoğunlaşmıştır. 1972 yılında Niles Eldredge ile birlikte Darwinci evrim teorisini revize eden kesintili denge teorisini geliştirmiştir. Bu teori, yeni türlerin oluşumunun evrimsel değişim yoluyla milyonlarca yıl süren yavaş ve sürekli bir süreç yerine, binlerce yıl gibi kısa dönemlerde ani patlamalar şeklinde meydana geldiğini ve bu patlamaları, organizmaların fazla değişim göstermediği uzun durağanlık dönemlerinin izlediğini öne sürer. Gould’un bu teorisi, evrimin basitten karmaşığa ve daha kötü uyum sağlayandan daha iyi uyum sağlayana doğru ilerlediğini savunan Amerikalı biyolog Edward O. Wilson gibi birçok bilim insanı tarafından eleştirilmiştir.
Gould ayrıca, popülasyon genetiğinin küçük ölçekli veya kısa dönemli evrimsel değişikliklerin anlaşılmasında son derece önemli olduğunu, ancak Kambriyen patlaması gibi büyük ölçekli veya uzun dönemli evrimsel olaylar hakkında bilgi sağlamada yetersiz olduğunu savunmuştur. Bu tür büyük ölçekli değişimlerin anlaşılabilmesi için paleontolojinin kendine özgü yöntemlerine başvurulması gerektiğini ve bu değişimlerin, muhtemelen dünya dışından gelen etkiler (örneğin, kuyruklu yıldızlar) veya yalnızca bireysel canlılar seviyesinin üzerinde işleyen yeni seçilim türleri gibi faktörlerle açıklanabileceğini öne sürmüştür. Gould’un evrimsel değişim üzerine geliştirdiği teoriler, sonraki çalışmaları gibi, diğer bilim insanlarından da eleştiriler almıştır.
Teknik araştırmalarının dışında, Gould, evrim teorisinin yaygınlaştırılması ve anlaşılması konusunda önemli bir rol oynamış bir yazar olarak da tanınmıştır. Ontogeny and Phylogeny (1977), The Mismeasure of Man (1981), Time’s Arrow, Time’s Cycle (1987) ve Wonderful Life (1989) gibi eserlerinde, evrimsel biyoloji, zeka testleri, jeoloji ve paleontoloji tarihindeki çeşitli tartışmaların gelişimini ve önemini analiz etmiştir. 1974’ten itibaren, Natural History dergisine düzenli olarak yazdığı makaleler, Ever Since Darwin (1977), The Panda’s Thumb (1980) ve Hen’s Teeth and Horse’s Toes (1983) gibi eserlerde toplanmıştır. Rocks of Ages: Science and Religion in the Fullness of Life (1999) adlı eserinde, o dönemde Amerikan Bilimsel Araştırmaları Geliştirme Birliği başkanı olan Gould, bilim ile dini uzlaştırmaya çalışan yaklaşımları eleştirmiştir. Gould, bilim ve dinin aslında hiçbir zaman bir çatışma içinde olmadığını ancak bununla birlikte birbirinden bağımsız kalmaları gerektiğini savunmuştur. Gould’un bilimsel yazıları, zarif bir edebi üslup ve karmaşık kavramları açık bir şekilde izah edebilme yeteneği ile dikkat çekmektedir.
Kaynak:
https://www.britannica.com/biography/Stephen-Jay-Gould#ref246406 (son erişim tarihi: 23.08.2024).
