Nesli tükenmekte olan bitki ve hayvanların sayısı söz konusu olduğunda Avustralya başı çekmektedir. Tüm bunların çok az bilinen bir nedeni de yabani atlardır.
Yazı: Daniel Lingenhöhl
Çeviri: Beyza Şen
Yerli yabani hayatı tehlikeye atan, başka bir iklime ait hayvan türleri denildiğinde akla ilk gelenler kediler, sıçanlar, fareler ya da keçilerdir. Ancak atlar da yanlış yerde arkalarında bir tahribatın izlerini bırakabilirler: örneğin Avustralya dağlarındaki Brumby adı verilen yabani atlar için bu geçerlidir. Canberra Times’ın haberine göre, Bilimsel Avustralya Tehdit Altındaki Türler Komitesi (TSSC), hızlı önlemler alınmazsa Beşinci Kıta’da nesli tükenmekte olan on iki türün yok olabileceği uyarısında bulunuyor. Yeni Güney Galler’in Karlı Dağları’ndaki Kosciuszko Ulusal Parkı’nın yüksek rakımları özellikle bundan ciddi bir şekilde etkilenmiştir: Bu hayvanlar, toynaklıların yokluğunda gelişen hassas bitki örtüsünü çiğnemiş ve parktaki sulak alanları tahrip etmiştir.
Hazırlanan bir rapora göre, 2021 ve 2023 yılları arasındaki sadece iki yıl içinde atların sayısı 14.000’den 18.000’e yükselmiştir. Ciddi önlemler alınmazsa, üç kurbağa, dörder sürüngen, balık ve bir memeli türü de dâhil olmak üzere on iki hayvan türünün yaşam alanları tahrip edilebileceğinden bu türlerin nesilleri tükenebilir. TSSC açıklamasında, “Yabani atlar nihai yok oluş için belirleyici faktör olabilir” diyor.
Sürü halindeki atların kontrol altına alınması, yabani atların korunması için önlemler alan çeşitli çıkar grupları tarafından on yıllardır zorlaştırılmakta ya da engellenmektedir. Bu gruplara göre atlar, ülkenin tarihi ve yerleşimi ile birbirinden ayrılmaz bir şekilde bağlantılıdır. Bu nedenle, bin yıllık bir dönemin başından bu yana, Yeni Güney Galler’deki millî parklarda havadan avlanma yasaklanmıştır, ancak uzmanlar bunun at sayısını azaltmak için en etkili yöntem olduğunu söylemektedir.
Hayvanları koruma örgütleri, bunun yerine doğum kontrolü yoluyla hayvan nüfusunun azaltılmasını savunuyor, ancak bu da arazinin zor erişebilirliği nedeniyle çok zaman alıcı ve karmaşıktır. Bu tür azaltmayı başlatmak için bile, toplam sürünün yüzde 50’sinin uygun şekilde tedavi edilmesi ve böylece 10 ila 20 yıllık bir süre içinde sayının azalmaya başlaması gerekir: ancak bu, nesli tükenmekte olan yerli türler için belki de çok geçtir.
İkinci bir alternatif olarak, “Save the Brumbies” adlı bir kuruluş, atları yakalayıp başka bölgelere salmayı denedi. Ancak bu durum hayvanları ciddi bir şekilde strese soktuğu ve bazen de ciddi yaralanmalara dahi yol açtığı için bu uygulamadan vazgeçildi- özellikle de sadece sorunun boyutunu değiştirdiği için. Park yetkililerinin, 2027 yılında hedeflenen 3.000 örneğe ulaşabilmesi için 2026 yılına kadar toplamda yılda 4.000’den fazla atı ortadan kaldırması gerekecek. Bu da, 2022 yılında şimdiye kadar ulaşılandan çok daha fazla hayvan anlamına geliyor: O yıl parktan yaklaşık 860 yabanî at çıkarılmıştı.
Avustralya’da toplamda yarım milyon yabanî at olduğu, bunların 200.000’inin sadece Queensland ve Kuzey Bölgelerinde bulunduğu ve helikopterlerden vurulabilecekleri söyleniyor.
Kaynak
https://www.spektrum.de/news/australien-verwilderte-pferde-zertrampeln-australische-bergwelt/2138643 (son erişim tarihi: 15.05.2023).
