Nüfusu yaklaşık 25 milyon olan Kuzey Kore, kadın futbolunda dünyanın en güçlü ülkelerinden biri haline geldi. Başarının arkasında küçük yaşta yetenek seçimi, devlet eliyle yürütülen uzun vadeli spor eğitimi ve kadın futboluna onlarca yıldır verilen stratejik önem bulunuyor.
Kuzey Kore kadın futbolunda sıra dışı bir başarı hikâyesi yazıyor. Ülke 2024’te hem U-17 hem de U-20 Kadınlar Dünya Kupası’nı kazandı; genç yaş kategorilerindeki başarı sonraki turnuvalarda da devam etti.
Başarı kulüp futboluna da taşındı. Pyongyang temsilcisi Naegohyang Women’s FC, 2026 AFC Kadınlar Şampiyonlar Ligi’nde Güney Kore’nin Suwon FC Women takımını 2-1 yenerek finale çıktı. Finalde Japonya’nın Tokyo Verdy Beleza takımını 1-0 mağlup ederek Asya şampiyonu oldu. Üstelik Tokyo Verdy aynı Kuzey Kore takımını grup aşamasında 4-0 yenmişti.
Sosyalist spor sisteminin etkisi
Kuzey Kore’nin başarısında ülkenin sosyalist sisteminin spora yansıyan örgütlenme biçimi önemli bir etken. Futbolcu yetiştirme büyük ölçüde piyasa mekanizmasına ve özel kulüplerin ekonomik gücüne bırakılmıyor; devlet yetenek seçimi, spor eğitimi ve seçkin sporcu yetiştirme sürecinde doğrudan rol oynuyor.
Yetenekli çocuklar küçük yaşlarda belirlenerek spor okulları ve uzmanlaşmış eğitim programlarına yönlendiriliyor. Genç millî takımlar ile A millî takım arasında uzun vadeli bir oyuncu yetiştirme zinciri kuruluyor. Böylece kısa vadeli kulüp başarısından çok yıllara yayılan sporcu gelişimi öne çıkıyor.
Kadın futbolunun bu sistem içinde özel bir yeri var. Kuzey Kore, 1990’lardan beri kadın futboluna sistemli yatırım yapıyor. Kadın sporcuların uluslararası başarıları da devlet tarafından görünür biçimde destekleniyor.
Naegohyang’ın Asya şampiyonluğunun ardından futbolcuların ülkeye dönüşlerinde törenle karşılanması ve Devlet Başkanı Kim Jong Un tarafından kabul edilmesi bunun son örneği oldu. Kim, 2013 ve 2015’te Doğu Asya Kupası’nı kazanan kadın millî takımlarını da karşılamış, 2024’te U-20 Dünya Kupası şampiyonu futbolcularla bir araya gelmişti.
Güney Kore’de Güney Kore’yi yendiler
Naegohyang’ın başarısı siyasi açıdan da dikkat çekiciydi. Takım, Kuzey Kore’den Güney Kore’ye sekiz yıl sonra giden ilk spor takımı oldu ve yarı finalde ev sahibi Suwon FC Women’ı 2-1 yenerek finale çıktı.
Kuzey Kore’nin kadın futbolundaki gücü 2 Ekim’deki Asya Oyunları finalinde de görüldü. Japonya karşısında 2-1 öne geçen Kuzey Kore, 86. dakikada beraberlik golünü yedi. Japonya, uzatmaların ardından penaltıları 5-3 kazanarak altın madalyaya ulaştı.
Küçük nüfus, büyük futbol sistemi
Devlet planlamasına dayalı spor modeli, erken yaşta yetenek seçimi, uzun vadeli oyuncu eğitimi, genç takımlarla A millî takım arasındaki süreklilik ve kadın sporuna verilen kurumsal önem Kuzey Kore’nin başarısının önemli parçalarını oluşturuyor.
Bu model, profesyonel futbolun giderek daha fazla transfer bütçeleri, yayın gelirleri ve özel sermayenin belirlediği küresel futbol düzeninden belirgin biçimde ayrılıyor.
Ülkenin kapalı yapısı nedeniyle sistemin bütün ayrıntılarını bağımsız olarak incelemek kolay değil. Buna rağmen sonuçlar dikkat çekici: yaklaşık 25 milyon nüfuslu Kuzey Kore, çok daha büyük nüfusa ve futbol ekonomisine sahip ülkelerle kadın futbolunun en üst seviyesinde rekabet ediyor.
Kuzey Kore’nin asıl başarısı tek bir kupa değil; farklı kuşaklarda tekrar tekrar dünya ve Asya şampiyonluğu üretebilen bir spor sistemi kurmuş olması.
