Evrenin uzak geçmişinden gelen gizemli bir radyo sinyalinin kaynağı belirlendi. Bilim insanları, James Webb Uzay Teleskobu’nun gözlemleriyle yaklaşık 11 milyar yıl önce yayılan hızlı radyo patlamasının geldiği galaksiyi tespit ederek bu kozmik olayların kökenine ilişkin yeni ipuçları elde etti.
FRB 20240304B olarak adlandırılan sinyal, evren henüz yaklaşık 3 milyar yaşındayken ortaya çıktı. Dünya’ya ulaşması yaklaşık 11 milyar yıl süren radyo patlaması, son derece kısa sürede olağanüstü miktarda enerji açığa çıkaran kozmik olaylar arasında yer alıyor.
Hızlı radyo patlamaları, yalnızca birkaç milisaniye sürebilen güçlü radyo dalgası patlamaları olarak biliniyor. Bu olayların bir bölümünün, güçlü manyetik alanlara sahip nötron yıldızlarıyla ilişkili olduğu düşünülüyor. Ancak bütün patlamaların nasıl oluştuğu henüz açıklanabilmiş değil.
Beklenenden çok daha küçük bir galaksi
James Webb Uzay Teleskobu’nun gözlemleri, sinyalin geldiği galaksinin araştırmacıların beklediğinden yaklaşık 1.000 kat daha düşük kütleli olduğunu ortaya koydu.
Bu bulgu, hızlı radyo patlamalarının yalnızca büyük galaksilerde değil, çok daha küçük galaksilerde de meydana gelebileceğine işaret ediyor. Galaksinin özellikleri, bu güçlü sinyallerin hangi yıldız ortamlarında oluştuğunu anlamak açısından yeni bir araştırma alanı açıyor.
Evrenin görünmeyen maddesini araştırmak için yeni araç
Hızlı radyo patlamaları, yalnızca kaynakları bakımından değil, uzayda yolculuk ederken geçtikleri ortam hakkında taşıdıkları bilgiler nedeniyle de önemli.
Radyo dalgaları galaksiler arası maddeden geçerken farklı frekanslarda farklı miktarlarda gecikmeye uğruyor. Bilim insanları bu gecikmeleri inceleyerek evrendeki seyrek iyonlaşmış gazın dağılımını araştırabiliyor.
Bu nedenle milyarlarca ışık yılı uzaklıktan gelen radyo patlamaları, evrenin büyük ölçekli yapısını ve sıradan maddenin galaksiler arasındaki dağılımını anlamak için önemli bir araç olarak görülüyor.
2024 yılında kaydedilen sinyalin kaynağına ilişkin yeni araştırma, 8 Ekim 2026’da Science dergisinde yayımlandı. Bulgular, hızlı radyo patlamalarının oluşum koşullarını anlamaya yönelik yeni veriler sunarken bu gizemli olayların bütün yönleriyle çözüldüğü anlamına gelmiyor.
