Eğer yaşlı insanlar işitmede zorluk çekiyorsa, işte o zaman bunama riskleri artacaktır. Geniş çaplı bir çalışma, işitme cihazlarının zihinsel gerilemeyi önleyebileceğini ortaya koydu.
Çeviri: Beyza Şen
İşitme cihazları yaşlılarda bunama riskini önemli ölçüde azaltabilir. Bu durum, “The Lancet Public Health” dergisinde yayınlanan çalışmada bir grup araştırmacı tarafından teyit edildi. Çalışmaya göre, işitme cihazı kullanmayan işitme engelli kişilerde bunama artış riski, normal işitenlere kıyasla yüzde 42 daha yüksektir. Öte yandan, Çin’in Jinan kentindeki Shandong Üniversitesi’nden Dongshan Zhu liderliğindeki uluslararası ekibin bildirisine göre, işitme engelli kişiler işitme cihazı kullanıyorsa, risk normal işiten kişilerinkine benzerdir.
Araştırmacılar, işitebildiklerini bildiren ve başlangıçta demans hastası olmayan 40-69 yaş arası 437.704 kişinin verilerini analiz etti. Katılımcıların yaklaşık dörtte üçü işitme güçlüğü çekmiyorken; geri kalan dörtte biri ise işitme kaybından şikayetçiydi ve aynı zamanda bunların onda birinden fazlası da işitme cihazı kullanıyordu. Ortalama kontrol süresi yaklaşık on iki yıldı. Araştırmacılar da bilgilerini Birleşik Krallık Biyobankasından elde etmişlerdi. Bu veri tabanı, Büyük Britanya’daki insanların tıbbi verilerini kaydetmektedir. Zhu’nun çevresindeki grup, çalışmalarının zayıf yönünün işitmeyle ilgili verilerin kendini ifade etmeye dayanması ve neredeyse sadece beyaz insanlarla görüşülmüş olması olduğunu söyledi.
Araştırma grubu; ayrıca yalnızlık, sosyal izolasyon veya depresif semptomlar gibi diğer faktörlerin işitme kaybı ve demans arasındaki ilişki üzerinde bir etkisi olup olmadığını da araştırdı. Çalışmalarda, bu faktörlerin “gözlemlenen demans riskinin yüzde sekizinden daha azını oluşturduğunu ve işitme cihazı kullanımının demans üzerindeki gözlemlenen koruyucu etkisi için başka mekanizmalar önerdiğini” belirtiyor. Muhtemelen, riskin azalması daha çok cihazlardan kaynaklanmaktadır. Bununla birlikte, korelasyonların çok daha fazla araştırılması gerekmektedir.
“Duyu organların yetisi azaldığında, bunama riski de aynı zamanda artar”
Yaşa bağlı işitme kaybının demans riskini önemli ölçüde artırdığı bir süredir bilinmektedir. “The Lancet Commissions”da 2020 yılında yayımlanan bir çalışmada, dünya genelindeki demans vakalarının yaklaşık yüzde sekizinin işitme kaybıyla ilişkili olduğu sonucuna varılmıştır. Nörolog ve Alman Nöroloji Topluluğu (DGN) genel sekreteri Peter Berlit bu durumu: “Duyu organların yetisi azaldığında, bunama riski de aynı zamanda artar” diye açıklamaktadır. Alman Nöroloji Topluluğu’na göre, 1,6 milyonu sadece Almanya’da olmak üzere dünya genelinde yaklaşık 50 milyon kişi demans hastasıdır.
Bununla birlikte şimdiye kadar işitme sorunlarının, işitme cihazlarıyla düzeltilmesinin demansın önlenmesine önemli ölçüde katkıda bulunabileceği hiç bu kadar net bir şekilde kanıtlanmamıştı. Berlit, “bu çalışma aslında bunu çok güzel bir şekilde gösteriyor” diye de açıklıyor. Bu nedenle, işitme kaybına mümkün olduğunca erken müdahale edilmesi özellikle tavsiye edilir.
Nöroloğa göre, yaşlılıkta görme zorluğu durumunda gözlüklerin genel olarak kabul görmesi ve düzenli olarak kullanılması ilginç bir durumdur. Berlit, “işitme cihazlarında durum henüz böyle değil” diyor. İşitme bozuklukları, mağdurların kendilerinden ziyade yakın çevrelerindeki insanlar tarafından daha sık fark ediliyor. Ancak öte yandan, yaşlı insanlar pek iyi olmayan okumanın ise hemen farkına varırlar. Berlit, yaşlılıkta işitme kaybının “özellikle arka planda belirli bir gürültü olduğunda zorlaşmasının” nispeten tipik olduğunu söylüyor. Bu durumda, kişiler devam eden bir konuşmayı takip etmekte ya da kendilerine yöneltilen cümleleri anlamakta zorlanırlar.
Kaynak
Beyza Şen: NEÜ Almanca Öğretmenliğinden mezun. Bir dershanede Sprachclub derslerine giriyor. Aynı zamanda Kahramanmaraş Belediyesi tarafından çıkartılan bir dergide çevirmen olarak çalışıyor. Almanca ve İngilizce’den çeviriler yapmaya devam ediyor.
